Tiếp tục khám phá sự thật xung quanh cuộc đời và sự nghiệp của ba vị nữ hoàng Ai Cập cổ đại: Hatshepsut, Cleopatra và Nefertiti.
1. Nữ hoàng Hatshepsut
Hatshepsut (hay c̣n được viết là Hatchepsut trong nhiều tài liệu) là con gái của Pha-ra-ông Thutmosis I và nữ hoàng Ahmose. Theo ghi chép, bà là em gái của Pha-ra-ông Thutmotis II, rồi sau này trở thành vợ vua. Bà trị v́ Ai Cập trong khoảng 1479 – 1458 TCN, thuộc vương triều thứ 18 sau khi Pha-ra-ông Thutmosis II băng hà.
Tranh miêu tả Nữ hoàng Hatshepsut theo nét vẽ của họa sĩ ngày nay.
Khi c̣n sống, nhờ tài lănh đạo có phần xuất sắc hơn nhiều đấng nam vương, nữ hoàng Hapshepsut đă tạo nên một triều đại b́nh ổn, phát triển mạnh về thương mại và nghệ thuật. Những thành công đó đă tạo điều kiện cho nữ hoàng Hapshepsut bắt tay vào những dự án xây dựng lớn chưa từng có. Trong số đấy, nổi bật nhất có lẽ là đài tưởng niệm tại đền thờ Karnak.
Chân dung nữ hoàng khi lên ngôi Pha-ra-ông.
Bà c̣n cho xây dựng và sửa sang lại nhiều đền thờ, trong đó có ngôi đền Deir el - Bahari, “ngôi nhà” của rất nhiều tác phẩm điêu khắc ghi lại chuyện thần thoại, nguồn gốc của nữ hoàng và các biến cố xảy ra khi bà cầm quyền.
Toàn cảnh đền Deir el - Bahari.
Một góc đền với tượng đá chim ưng.
Nữ hoàng Hatshepsut được đánh giá là một trong những nữ hoàng quyền lực nhất trong lịch sử thế giới cổ đại. Trong thời gian trị vị, nhờ những đóng góp lớn trong việc cải thiện đời sống nhân dân nên bà rất được ḷng quần chúng.
Sau khi nữ hoàng qua đời, Pha-ra-ông kế nhiệm - Thutmose III - cùng con trai ḿnh đă sai người đập phá lăng mộ của bà, t́m mọi cách nhằm xóa bỏ h́nh ảnh vị nữ hoàng anh minh khỏi tâm trí người dân sông Nile.
Tượng nhân sư chân dung nữ hoàng tại Bảo tàng Ai Cập, Cairo.
Mỗi lần nhắc đến các nữ hoàng Ai Cập cổ đại, ta không thể bỏ qua nữ hoàng Cleopatra. Dù có rất nhiều nữ hoàng đă sử dụng cái tên này song nổi tiếng nhất là Cleopatra VII - người lên ngôi cuối cùng của đế chế Ai Cập cổ đại.
Tác phẩm điêu khắc chân dung nữ hoàng trên đá.
Không chỉ được cho là có sắc đẹp “nghiêng nước nghiêng thành”, nữ hoàng Cleopatra c̣n khiến người đời khâm phục v́ tài ngoại giao của ḿnh. Tuy vậy, một người phụ nữ như bà khó ḷng bảo vệ đất nước toàn vẹn trước sự nḥm ngó của đế chế La Mă hiếu chiến. Để tránh đi đến một cuộc chiến tranh, nữ hoàng Cleopatra đă giả bộ có t́nh cảm với Gaius Julius Caesar - nhà cầm quân, chính trị gia nổi tiếng của kẻ thù. Sau đó, khi tướng Caesar bị ám sát, bà tiếp tục quan hệ t́nh cảm với tướng Mark Antony.
C̣n đây là h́nh ảnh nữ hoàng trên tiền Ai Cập cổ.
Trong suốt thời gian trị v́, nữ hoàng Cleopatra phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, điển h́nh nhất là sự phản đối kịch liệt mối quan hệ giữa nữ hoàng và tướng Caesar từ phía nhân dân. Dân chúng đă phóng hỏa đốt thư viện Alexandria nhằm tỏ rơ thái độ của ḿnh. Thư viện Alexandria - kho tàng sách của nhân loại - đă mất 1/2 số tài liệu quư sau vụ hỏa hoạn. Điều này đă khiến nữ hoàng suy sụp trong một thời gian dài.
Tượng đồng miêu tả lại dáng nằm quư phái của nữ hoàng.
Khi Ai Cập thất thủ, nữ hoàng quyết định giữ ǵn phẩm giá bằng cách tự sát. Nhiều tài liệu cho rằng bà đă để một chú rắn độc cắn vào cổ nhưng cũng có nhà nghiên cứu cho biết bà đă uống thuốc độc. Hiện nay, câu trả lời về nguyên nhân cái chết của nữ hoàng Cleopatra vẫn là một ẩn số.
Mặc dù không có những thành tích “hoành tráng” như nữ hoàng Hapshepsut nhưng các bí quyết làm đẹp của nữ hoàng Cleopatra lại trở thành một trong những liệu pháp tuyệt vời nhất cho phái đẹp, được áp dụng rộng răi trong các salon spa cao cấp ngày nay. Bên cạnh đó, nữ hoàng c̣n là nguồn cảm hứng bất tận cho các tác phẩm điện ảnh, kịch nói trên toàn thế giới.
Nữ hoàng Cleopatra phiên bản điện ảnh.
Nữ hoàng Nefertiti là vợ cả của Pha-ra-ông Akhenaten, được mệnh danh là “người phụ nữ đẹp nhất mọi thời đại”. Trong thời gian trị v́ Ai Cập cùng chồng, nữ hoàng đă thực hiện cuộc cách mạng về tôn giáo khi chỉ thờ duy nhất Thần Mặt trời. Tuy nhiên, điều này đă khiến nhiều người nổi giận, dẫn đến nhiều rắc rối sau này cho vị nữ hoàng.
“Lịch tŕnh làm việc” một ngày của nữ hoàng luôn bắt đầu với điệu nhảy dành cho Thần Mặt trời. Với sắc đẹp của ḿnh, đây là sứ mệnh cao cả được giao cho nữ hoàng Nefertiti. Người ta tin rằng, nếu Thần Mặt trời ngây ngất trước điệu nhảy đầy tinh tế của nữ hoàng, ngài ắt hẳn sẽ đối xử tử tế với nhân dân Ai Cập.
Ngày nay, bí ẩn về cuộc sống của nữ hoàng Nefertiti vẫn là một chủ đề hấp dẫn đối với các nhà khảo cổ. Họ rất hứng thú với “biểu tượng sắc đẹp” Ai Cập và những phương pháp làm đẹp của bà.
Tương truyền, để “níu chân” Pha-ra-ông Akhenaten, nữ hoàng đă kẻ mắt đậm (một kiểu make-up rất thịnh hành hiện nay), đội bộ tóc giả và tắm bằng nước ướp hương liệu đặc biệt. Tuy vậy, điều này chỉ hiệu nghiệm trong… 12 năm đầu trị v́ của Pha-ra-ông Akhenaten v́ nữ hoàng sinh hạ cho nhà vua tất cả 6 công chúa mà không có hoàng tử nào.
Bí ẩn về nữ hoàng Nefertiti đă thu hút sự chú ư của rất nhiều nhà khoa học.
Khi triều đại Akhenaten suy tàn, quyền lực của nữ hoàng Nefertiti càng trở nên mạnh mẽ hơn khi được phong làm người đồng nhiếp chính. Sau khi Pha-ra-ông Akhenaten qua đời, quyền cai trị Ai Cập hoàn toàn nằm trong tay nữ hoàng. Lúc đó, bà có ư đền bù lại những rắc rối về tôn giáo trong khoảng đầu thời gian trị v́ của chồng. Nữ hoàng cho phép người dân tiếp tục thờ các vị thần khác ngoài Thần Mặt trời song sự mâu thuẫn khi đó đă quá lớn, không thể cứu văn.
Điều này đă lư giải một phần v́ sao khi các nhà khảo cổ t́m thấy xác ướp của nữ hoàng, họ chỉ nhận được một cơ thể đầy thương tật và biến dạng với những nhát cắt ở ngực, cổ, tay, chân. Đội nghiên cứu cho rằng đây là một hành động trả thù của những kẻ thờ đa thần.
Quan tài bằng vàng của nữ hoàng.
Hiện nay, bức tượng bán thân nổi tiếng của nữ hoàng Nefertiti tại bảo tàng Berlin, Đức vẫn có sức mạnh thu hút mọi ánh nh́n. Bức tượng tạc một gương mặt khả ái, trên đầu đội chiếc vương miện màu xanh, chiếc cổ thon vươn cao đầy vẻ kiêu hănh cùng nụ cười bí ẩn trên đôi môi đỏ. Điểm đặc biệt ở bức tượng này là mới chỉ hoàn thành một bên mắt, càng làm nên “vẻ đẹp hoàn hảo một cách bí ẩn” của nữ hoàng.
Bức tượng nổi tiếng về chân dung nữ hoàng.
Nữ hoàng Ai Cập với những bí ẩn mới được khai quật
