Thừa nhận những hạn chế của xe buưt như bỏ chuyến, tài xế thiếu lịch sự, là khó tránh khỏi, trao đổi với
VnExpress ngày 10/10, Phó tổng giám đốc Tổng công ty vận tải Hà Nội Nguyễn Trọng Thông cho biết, chính ông từng cuốc bộ về nhà v́ xe buưt quá tải.
- Ông nh́n nhận thế nào về đề xuất hạn chế phương tiện cá nhân của Chính phủ, Bộ trưởng Giao thông Vận tải, cũng như thành phố Hà Nội?[/i]
- Với sự phát triển chưa thể kiểm soát của các loại phương tiện, đề xuất hạn chế phương tiện cá nhân rất đáng quan tâm. Những người làm vận tải nói chung và vận tải công cộng nói riêng rất vui mừng v́ lănh đạo đầu ngành rất quyết liệt và trách nhiệm. Riêng với vận tải công cộng, đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội. Tuy nhiên, cần nhất vẫn là sự thông hiểu, hỗ trợ của cộng đồng bởi nếu không có sự đồng thuận th́ chẳng làm được ǵ.
Vừa rồi, chúng tôi triệu tập toàn bộ giám đốc các đơn vị trực thuộc để triển khai nghị quyết của Tổng công ty vận tải Hà Nội (Transerco) là tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ xe buưt. Tôi nói đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội của ngành vận tải công cộng, nhưng cơ hội này giống như việc vỗ tay, một bàn tay th́ không thể làm được. Người phục vụ phải xây dựng văn hóa, chất lượng và người được phục vụ cũng phải suy nghĩ thế nào khi tham gia vào văn hóa đó.

Ông Nguyễn Trọng Thông, Phó tổng giám đốc Transerco, Tổng điều hành Hanoibus. Ảnh:
Tiến Dũng.
- Trong điều kiện hạ tầng giao thông của Hà Nội, ông nghĩ sao trước ư kiến phát triển xe buưt sẽ gây ùn tắc?
- Nói xe buưt gây ùn tắc là sai lầm. Quỹ đất là một hằng số, con người cứ sinh sôi, phương tiện cứ phát triển mà không biết điều tiết, sắp xếp th́ bất cứ ai tham gia giao thông bằng phương tiện ǵ cũng là nguyên nhân gây ách tắc. Vậy quỹ đất chỉ có thế th́ phải ưu tiên dành cho phương tiện ǵ?
Thử tưởng tượng, nếu thấy xe buưt là nguyên nhân gây ách tắc th́ bỏ xe buưt đi. Một xe buưt vào giờ cao điểm chở 80 người, c̣n xe máy chỉ chở 2 người một xe th́ phải cần tới 40 chiếc. Vậy diện tích giao thông động của 40 xe máy là bao nhiêu và một xe buưt là bao nhiêu? Nếu bảo bỏ xe buưt v́ tắc đường th́ đó là sai lầm trong quản lư đô thị. Chính v́ thế, Bộ trưởng Giao thông mới đề xuất hạn chế phương tiện cá nhân để dành chỗ cho vận tải công cộng.
-
Nếu hạn chế phương tiện cá nhân, khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển của Transerco thế nào?
- Trong điều kiện hiện nay, xe buưt cần hoàn thiện hơn về chất lượng chứ phát triển về đoàn phương tiện là không hợp lư bởi v́ làm ǵ có chỗ. Các nước phân làn rơ ràng, xe buưt (trong đó có cả xe buưt cỡ lớn, BRT) chỉ đáp ứng 30% nhu cầu. Nhưng giao thông của ta phát triển thêm xe buưt th́ không có chỗ mà đi.
Để đạt mục tiêu đáp ứng 25% nhu cầu đi lại của người dân vào năm 2020 th́ cần triển khai các biện pháp như không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ lái xe, bán vé nhằm giữ vững h́nh ảnh xe buưt thân thiện trong con mắt người dân. Thêm vào đó, cần phải có sự hỗ trợ, chỉ đạo từ thành phố. Hà Nội và Ngân hàng Thế giới đang thúc tiến độ tuyến BRT Giảng Vơ - Yên Nghĩa, bắt buộc phải hoàn thành năm 2013 để kịp thời hạn giải ngân.
Phó chủ tịch UBND TP Nguyễn Văn Khôi cũng đă họp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) về dự án tăng cường giao thông công cộng tại Hà Nội (2011-2014). Mục tiêu là xây dựng kế hoạch, quy hoạch ưu tiên phát triển xe buưt cũng như hạ tầng buưt, từ đó vận động, khuyến khích người dân từ bỏ phương tiện giao thông cá nhân để đi xe buưt. Dự án phải đạt được 4 tiêu chí là góp phần giảm ùn tắc, tăng số người đi xe buưt, cải thiện h́nh ảnh, tăng tính thân thiện của xe buưt với người dân. Xe của dự án phải là xe tiêu chuẩn, gầm thấp, ít ghế ngồi.
Sắp tới, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đinh La Thăng sẽ làm việc với Transerco để cùng ngành đưa ra phương hướng phát triển vận tải công cộng phù hợp với điều kiện hiện tại.

Ông Nguyễn Trọng Thông: "Tôi thường xuyên đi xe buưt bằng vé tháng". Ảnh: Tiến Dũng.
- Bộ trưởng Đinh La Thăng cho biết sẽ đi xe buưt và vận động cán bộ, nhân viên của Bộ cùng sử dụng dịch vụ này ít nhất một lần một tuần. Vậy ông và cán bộ đă sử dụng loại phương tiện do ḿnh quản lư như thế nào?
- Bộ trưởng đi xe buưt là rất Tây. Tôi bắt chước ông ấy nhưng từ cách đây cả chục năm rồi. Giờ tôi vẫn đi và luôn có thẻ xe buưt hàng tháng. Tổng giám đốc đi, tôi cũng đi và yêu cầu giám đốc các đơn vị phải đi xe buưt. Các cán bộ quản lư th́ không phải vận động mà bắt buộc phải đi làm bằng xe buưt để xem hành khách phản ánh ǵ, từ đó biết mà khắc phục.
Tôi đă mở cuộc vận động đi xe buưt trong toàn Tổng công ty để cho mọi người góp phần vào việc thúc đẩy xe buưt và đồng thời tự người quản lư đi để xem nhân viên có khiếm khuyết ǵ, hệ thống của ḿnh c̣n có ǵ phải cân chỉnh.
- Rất nhiều hành khách phàn nàn về việc thiếu lịch sự của tài xế, xe buưt bỏ bến, ông nói ǵ về điều này?
- Chất lượng đội ngũ lái xe là một trong những nguyên tố tạo nên chất lượng dịch vụ xe buưt. Lái xe là nghề mang tính đặc thù xă hội cao, phụ thuộc vào cả tay nghề và tâm lư. Do hoạt động trong môi trường giao thông đô thị hỗn tạp luôn có sự ùn tắc, không có làn đường dành riêng, phải phục vụ đa dạng hành khách nên các lái xe buưt bị sức ép về giao thông và tâm lư hơn nhiều so với lái xe khách đường dài.
Tôi thừa nhận với hơn 5.000 nhân viên hoạt động trên 900 xe buưt và mỗi ngày vận chuyển hơn một triệu lượt người th́ việc va chạm với khách là điều khó tránh khỏi. Thực tế, do ư thức của một bộ phận người tham gia giao thông c̣n thấp, t́nh trạng đi lấn làn, phóng nhanh, vượt ẩu thường xảy ra. Điều này ảnh hưởng ít nhiều đến những hành vi, ứng xử của lái xe buưt khi va chạm với các phương tiện khác.
Sáu tháng qua, với các lỗi như làm thất thoát doanh thu, cắt lộ tŕnh, và thái độ vô lễ với khách hàng sau khi có bằng chứng rơ ràng, chúng tôi đă chấm dứt hợp đồng lao động đối với 87 người; khiển trách bằng văn bản, bồi hoàn vật chất theo quy chế gần 1.400 người và nhắc nhở khiển trách trước tập thể gần 400 người.

"Trong điều kiện hiện nay, xe buưt cần hoàn thiện hơn chứ phát triển về đoàn phương tiện là không hợp lư bởi v́ làm ǵ có chỗ", ông Nguyễn Trọng Thông. Ảnh:
Tiến Dũng.

- Từng đi xe buưt nhiều, đă bao giờ ông phải chịu cảnh chen lấn, móc túi?
- Tôi đi vé tháng nên không ai biết. Có lúc đi vào giờ cao điểm th́ cũng bị chen lấn. Nhưng thường tôi đi sớm lắm chứ tội ǵ đi vào giờ cao điểm để bị tắc đường. Tôi không nuông chiều nhân viên. Đi trên xe, gặp nhân viên bán vé vi phạm, tôi liền nhắn tin cho giám đốc đơn vị đó. Hay tôi lên xe, thấy có mùi thuốc, hỏi hành khách th́ họ bảo lái xe vừa hút, tôi cũng nhắn tin cho giám đốc luôn. Rồi xe thiếu thương hiệu tôi cũng nhắn tin báo lại cho lănh đạo của họ chứ không rút điện thoại ra gọi bởi nhân viên có biết ḿnh đâu, nhỡ họ căi lại th́ ḿnh thiệt. Khi họp, tôi nói với các giám đốc đơn vị trực thuộc rằng nhiều lúc tớ làm các cậu khó chịu v́ cứ như "bà la sát vậy".
Không chỉ đi làm mà nhiều khi đi chơi tối tôi cũng phải nhảy xe buưt. Nhưng thực ra không phải yêu xe buưt, mà đó là trách nhiệm chứ tự nguyện th́ đúng là hơi khó. Không c̣n cái ǵ th́ mới phải đi xe buưt. Phải thừa nhận là xe buưt có cái tiện lợi chứ nếu nói hấp dẫn th́ chỉ là mỹ miều bởi hấp dẫn sao được. Thế nên phải làm sao để tạo ra mạng lưới xe buưt hợp lư và tiện lợi.
Có hôm tôi không bắt được xe buưt phải đi bộ về nhà, mọi người ở đầu phố biết tôi nên nói: "Ông này cũng phải đi bộ, không bắt được ôtô đây này". Nghe thế cũng thấy bức xúc nhưng chỉ bức xúc không th́ chẳng giải quyết được ǵ. Phải t́m ra là trong điều kiện như thế phải làm thế nào, vận động người dân, công luận ra làm sao. Đă trót vào nghiệp phục vụ công th́ sẽ bị nói suốt đời. Từ khi tôi làm đến giờ chưa thấy ai khen nhưng la ó th́ nhiều.
Năm 2001, Transerco có 200 xe buưt chạy trên 13 tuyến, với tần suất 30-50 phút một lượt, một năm vận chuyển được 10 triệu lượt hành khách. Sau 10 năm, hiện Tổng công ty có hơn 1.100 xe buưt, mỗi ngày vận chuyển hơn một triệu lượt người. Năm 2011 dự kiến vận chuyển trên 400 triệu lượt hành khách.
Tiến Dũng thực hiện
Theo vnexpress