Với những lư do không đâu vào đâu, nhưng với sự tự ti và ḷng tự ái cao, cộng với sự xúc tác của rượu, nhiều người đồng bào dân tộc H’rê ở huyện An lăo (B́nh Định) đă tự t́m đến cái chết một cách đáng tiếc.
An Lăo là huyện miền núi phía Bắc tỉnh B́nh Định, giáp với huyện Ba Tơ (Quảng Ngăi) và An Khê (Gia Lai). Cách QL1A gần 30km, bốn phía được bao bọc bởi nhiều dăy núi nên nơi này c̣n được gọi là thung lũng An Lăo. Người dân tộc H're ở An Lăo, sống tập trung thành làng trong những thung lũng, làm nương rẫy, đều cùng chung họ Đinh. Họ thẳng thắn, bộc trực nhưng cũng rất tự ti, tự ái cao, tŕnh độ dân trí vẫn c̣n thấp.
Người H'rê ở An Lăo sống tập trung trong những thung lũng.
Người H'rê ở An Lăo sống tập trung trong những thung lũng Người H're vốn tín ngưỡng thần linh, tin vào cuộc sống của thế giới bên kia gọi là “làng ma”, linh hồn người chết sẽ hóa thành ma và sống ở đó. Câu chuyện được đồn thổi rằng, mọi sinh hoạt của người chết ở thế giới mới rất nhẹ nhàng, diễn ra giống như làng người sống nhưng lấy đêm làm ngày, cỏ là lúa... Những câu chuyện như thế cứ lan truyền cho đến khi nạn tự tử trong tộc người này tăng dần, khiến chính quyền địa phương phải vào cuộc.
Theo thống kê của Công an huyện An Lăo, trong ṿng 10 năm trở lại đây, ở địa phương đă có đến gần 150 vụ tự tử, tự sát, trong đó, chỉ có số ít nạn nhân may mắn được cứu sống. 9 tháng đầu năm nay, An Lăo đă có đến 7 vụ tự tử, bằng số vụ của cả năm 2010.
Vụ tự tử xảy ra gần đây nhất tại huyện An Lăo là vào ngày 25/9. Chỉ v́ cho rằng chồng lạnh nhạt, hờ hững với ḿnh, mà chị Hạnh (SN 1980, ở thôn Hưng Nhượng, xă An Ḥa) đă thắt cổ tự tử, bỏ lại 3 đứa con thơ nheo nhóc. Trước đó, vào đầu tháng 7, cũng chỉ v́ mâu thuẫn chuyện vặt vănh trong gia đ́nh, nhưng Đinh Văn Gim (19 tuổi, ở thôn 4, xă An Hưng) đă uống thuốc cỏ để t́m đến cái chết.
Tuy được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng điện đường trường trạm nhưng nh́n chung dân trí của đồng bào dân tộc H'rê ở An Lăo vẫn c̣n thấp.
Tuy được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng điện đường trường trạm nhưng nh́n chung dân trí của đồng bào dân tộc H'rê ở An Lăo vẫn c̣n thấp Trong khi vấn nạn tự tử ở An Lăo chưa được kiềm chế th́ nguyên nhân dẫn đến những cái chết tức tưởi này, có vẻ ngày càng đơn giản, thậm chí hết sức “lăng xẹt”. Chẳng hạn, có em học sinh thấy bạn bè có xe máy “vi vu”, về nhà nằng nặc đ̣i cha mẹ mua, nhưng do hoàn cảnh quá khó khăn, cha mẹ chưa mua được xe th́ em đă buồn ḷng, vào rừng thắt cổ tự tử.
2Hay trường hợp Đinh Văn Dốp (22 tuổi, ở xă An Dũng), chỉ v́ giận vợ không làm thịt gà để tiếp bạn nhậu, anh chồng trẻ đă tự kết liễu đời ḿnh bằng một chai thuốc trừ sâu.
Từ lâu, nạn tự tử ở thung lũng An Lăo đă không c̣n là chuyện riêng của mỗi cá nhân mà trở thành vấn nạn của xă hội. Trước đây, tự tử chỉ xảy ra với những người dân ít học, dân trí thấp, c̣n nay, theo số liệu thống kê, không ít cán bộ, đảng viên ở địa phương cũng đă t́m đến cái chết để giải tỏa tâm lư.
Góc vườn, nơi anh Hùng đă treo cổ tự tử.
Góc vườn, nơi anh Hùng đă treo cổ tự tửDù đă xảy ra cách đây 2 năm, nhưng mỗi khi đề cập đến nạn tự tử ở An Lăo, người dân nơi đây lại nhắc đến cái chết khó hiểu của anh Đinh Văn Hùng, Phó bí thư xă An Quang. Ông Đinh Văn Nháo, nguyên Phó công an huyện, cha ruột anh Hùng kể lại, tối đó sau khi phụ giúp gia đ́nh nhà vợ chuẩn bị đám cưới cô em vào sáng hôm sau, Hùng trở về nhà.
"Trước khi đi ngủ, nó bảo vợ con vào ngủ cùng nhưng cả hai vẫn tiếp tục ngồi xem tivi. Thế là nó bỏ vào buồng ngủ một ḿnh, nhưng không hiểu v́ lư do ǵ, sau đó, nó lại lặng lẽ đi ra vườn thắt cổ tự tử. Đến khuya, không thấy nó đâu, vợ nó đi t́m th́ phát hiện nó đă treo cổ ngoài vườn chết tự bao giờ", ông Nháo sụt sùi kể lại cái chết bất ngờ của con trai.
Hay như trường hợp anh dân quân xă An Nghĩa Đinh Văn Hưng (26 tuổi). Hưng là người bắn súng rất giỏi, thế nhưng trong hội thao quân sự địa phương, do không hoàn thành bài thi bắn súng trúng mục tiêu bị bạn bè trêu chọc… anh đă lầm lũi vào rừng thắt cổ chết.
C̣n anh Đinh Văn Cư (22 tuổi), là công an viên xă An Hưng, cũng uống cạn một chai thuốc sâu v́ không trấn áp được một đối tượng càn quấy ở địa phương.
Ông Niễu, một cán bộ xă kể về cái chết đau ḷng của vợ ḿnh.
Ông Niễu, một cán bộ xă kể về cái chết đau ḷng của vợ ḿnhCho đến nay, ông Đinh Văn Niễu (70 tuổi, ở xă An Quang), vẫn chưa hết đau ḷng khi nhắc đến cái chết đột ngột của vợ ḿnh, bà Đinh Thị Nghiêm, nguyên là du kích xă.
Năm 2009, ông Niễu đang làm Chủ tịch MTTQ xă, con trai ông làm Chủ tịch xă, bà Nghiêm vợ ông, chỉ v́ đau cái chân, trong một lần đến bệnh viện khám bệnh, nghe một phụ nữ nói bệnh này chữa không khỏi thế là bà đă về nhà treo cổ tự tử.
Qua những lần tiếp xúc với đồng bào dân tộc H’rê ở An Lăo, có thể thấy họ sống rất khép kín, ít biểu lộ cảm xúc, nhất là những sự việc có tính tế nhị trong sinh hoạt gia đ́nh. Khi những tâm tư không được cởi mở, chia sẻ và đến lúc không giải quyết được mâu thuẫn trong nội bộ gia đ́nh th́ họ t́m đến cái chết.
Theo thượng tá Nguyễn Duy Ánh, Phó trưởng Công an huyện An Lăo, một trong những nguyên nhân dẫn tới nạn tự tử ở đây hiện nay là do tŕnh độ dân trí thấp, quan niệm sống c̣n lạc hậu của đồng bào thường lồng vào những câu chuyện mê tín, dễ dẫn đến hành vi tự sát, xem cái chết là chuyện b́nh thường.
Cũng theo ông Ánh, các vụ tự tử trong thời gian qua đều xuất phát từ những lư do hết sức đơn giản, đa phần là do mâu thuẫn, xung khắc rất b́nh thường, trong quan hệ gia đ́nh, láng giềng, bè bạn, đồng nghiệp… Tuy nhiên, có một điều đáng nói là qua khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, đến 70% nạn nhân quyên sinh trong t́nh trạng say rượu và không làm chủ được bản thân.
Hàng loạt những cái chết "lăng xẹt" xảy ở An Lăo trong một thời gian dài vừa qua không chỉ để lại nỗi đau cho những người thân trong gia đ́nh mà c̣n đặt ra một bài toán khá nan giải làm đau đầu nhà chức trách địa phương.
Chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, giải quyết những tranh chấp, mâu thuẫn tiềm ẩn trong người dân để hạn chế vấn nạn tự tử.
Từ năm 2000, huyện ủy An Lăo đă lập đề án "Pḥng ngừa ngăn chặn tệ nạn tự tử, tự sát vùng đồng bào dân tộc thiểu số", đẩy mạnh công tác dân vận tuy nhiên, vấn nạn này vẫn chưa được khống chế.
Chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, giải quyết những tranh chấp, mâu thuẫn tiềm ẩn trong người dân để hạn chế vấn nạn tự tửTheo ông Phạm Văn Nam, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy An Lăo, đồng bào H’re là những người thẳng thắn, bộc trực, trọng tín nghĩa, giữ lời hứa, tự cao nhưng cũng rất tự ti, lại hay nghĩ quẩn.
Trong khi mặt trái của cơ chế thị trường đang xâm nhập vào đời sống thôn làng, trái ngược với đạo đức truyền thống vốn rất bảo thủ của đồng bào đă gây ra một hiệu ứng tâm lư tiêu cực trong một bộ phận dân cư, dẫn đến khủng hoảng về giá trị cuộc sống, về niềm tin, là nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự gia tăng của các vụ tự tử.
"Ngoài đề án của địa phương, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, chúng tôi vẫn thường xuyên tổ chức tuyên truyền, giáo dục đồng bào biết quư trọng tính mạng, cuộc sống của bản thân và mọi người xung quanh. Tích cực vận động bà con hạn chế t́nh trạng uống rượu say, kịp thời phát hiện các mâu thuẫn và tháo gỡ mâu thuẫn kịp thời", ông Nam cho biết thêm.
Theo VTC News
Nhức nhối những cái chết 'lăng xẹt'
