Cục diện đảo chiều: Ukraine bứt tốc chiến tranh drone khiến hậu phương Nga rung chuyển

[therealrtz]

Cuộc chiến không người lái trên chiến trường Ukraine đang chứng kiến bước ngoặt đáng chú ý khi Kiev dần giành lại ưu thế sau giai đoạn bị đánh giá là tụt hậu, tờ Euromaidanpress đưa tin.

Drone Ukraine ngày càng hiệu quả và khó bị đánh chặn

Từ các nguồn phân tích độc lập, blogger quân sự Nga cho đến chính các chỉ huy Ukraine, nhiều đánh giá cho thấy lực lượng drone của Kiev đang bước vào giai đoạn hiệu quả cao nhất kể từ đầu xung đột, với khả năng tấn công xa hơn, chính xác hơn và khó bị đánh chặn hơn trước.

Tổng Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết kể từ tháng 12 năm ngoái, các đơn vị vận hành hệ thống không người lái của Ukraine đã gây thiệt hại về nhân lực cho đối phương nhiều hơn số binh sĩ Nga được bổ sung ra chiến trường. Đây là dấu hiệu cho thấy drone không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà đang trở thành công cụ chủ lực làm thay đổi tương quan lực lượng trên thực địa.

Xu hướng này cũng được ghi nhận từ phía Nga, khi nhiều blogger quân sự thừa nhận drone Ukraine đang bay xa hơn, tấn công chính xác hơn và ngày càng khó bị vô hiệu hóa.

Các nhà phân tích cho rằng sự thay đổi này xuất phát từ hai yếu tố then chốt: hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng linh hoạt, giàu tính sáng tạo của Ukraine và khả năng tận dụng, mở rộng quy mô các công nghệ hiệu quả sau thời gian thử nghiệm.

“Át chủ bài” là drone tầm trung

Đặc biệt, các UAV tầm trung – với khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách từ vài chục đến hàng trăm km – đang tạo ra tác động rõ rệt lên hệ thống hậu cần, phòng không và các mục tiêu giá trị cao của Nga. Nhiều video nguồn mở cho thấy các đòn tấn công này đã phá hủy kho tàng, cơ sở sửa chữa, trận địa radar và cả các tuyến vận tải quan trọng, góp phần làm chậm đà tiến công của Moscow và hỗ trợ các đợt phản công của Ukraine.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), các đòn đánh tầm trung đóng vai trò đáng kể trong việc khiến bước tiến của Nga bị đình trệ thời gian gần đây. Một số chuyên gia vận hành UAV Ukraine thậm chí nhận định Nga đang lúng túng trong việc đối phó với các đòn tấn công dạng này, đặc biệt khi chúng được triển khai với tần suất ngày càng cao và độ chính xác ngày càng cải thiện.
Ukraine: Từ lép vế đến xoay chuyển thế trận

Sự chuyển mình này càng trở nên đáng chú ý khi chỉ một năm trước, Ukraine bị cho là đang tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ drone, đặc biệt ở mảng UAV tầm trung. Tuy nhiên, ba yếu tố đã giúp Kiev đảo ngược tình thế, bao gồm sự trưởng thành nhanh chóng của ngành công nghiệp quốc phòng, trình độ công nghệ ngày càng cao của các hệ thống UAV và khả năng mở rộng quy mô sản xuất cũng như triển khai trên diện rộng.

Nếu trước đây, các sáng kiến công nghệ thường chỉ dừng lại ở cấp lữ đoàn, thì hiện nay Ukraine đã cải thiện đáng kể khả năng nhân rộng những giải pháp hiệu quả trên toàn chiến tuyến. Điều này giúp các loại drone có khả năng tấn công mục tiêu di động nhanh chóng được đưa vào sử dụng với quy mô lớn, tạo áp lực liên tục lên lực lượng Nga.

Số liệu thực địa cho thấy hiệu quả của lực lượng drone Ukraine đang tăng lên nhanh chóng. Chỉ riêng trong tháng 3, các đơn vị không người lái đã tấn công số lượng mục tiêu được xác nhận cao hơn 50% so với tháng trước đó, đồng thời gây thiệt hại về nhân lực lớn hơn 29%. Tổng cộng hơn 150.000 mục tiêu đã bị đánh trúng, với hơn 11.000 nhiệm vụ tác chiến được thực hiện mỗi ngày, cho thấy quy mô và cường độ hoạt động chưa từng có.

Ở cấp độ chiến thuật, các đòn tấn công tầm trung trong tháng 3 đã đánh trúng hàng trăm mục tiêu quan trọng, bao gồm cơ sở hậu cần, sở chỉ huy, hạ tầng năng lượng và nhiều mục tiêu quân sự khác. Dữ liệu phân tích từ nguồn mở cũng cho thấy số lượng các cuộc tấn công dạng này tăng nhanh qua từng tháng, phản ánh xu hướng leo thang cả về quy mô lẫn hiệu quả.

Đáng chú ý, các chuyên gia nhận định Ukraine đang tập trung phá hủy hệ thống phòng không của Nga, qua đó mở ra “hành lang” cho các drone tầm xa thâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương, nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và công nghiệp. Khu vực cách tiền tuyến từ 50 đến 250 km đang dần trở thành vùng nguy hiểm đối với Nga, khi hạ tầng quân sự tại đây liên tục bị bào mòn.

Những diễn biến này cho thấy cuộc chiến drone không còn là cuộc đua công nghệ đơn thuần mà đã trở thành yếu tố quyết định đến cục diện chiến trường. Khi các đòn tấn công bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu, vận hành cảng biển và năng lực năng lượng, tác động của chúng không chỉ dừng lại ở cấp độ quân sự mà còn mang ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, việc Ukraine đồng thời duy trì được lợi thế về sáng tạo và cải thiện khả năng mở rộng quy mô đang giúp Kiev từng bước xoay chuyển cục diện. Nếu xu hướng này tiếp tục, cuộc chiến drone có thể sẽ trở thành yếu tố then chốt định hình diễn biến xung đột trong thời gian tới.

Dù vậy trên thực tế, Nga vẫn duy trì những lợi thế nhất định, đặc biệt trong khả năng mở rộng quy mô sản xuất và triển khai lực lượng. Moscow sở hữu hệ thống nghiên cứu – phát triển được đầu tư mạnh, cùng các trung tâm chuyên trách như Rubicon, nơi được xem là đầu não trong việc phát triển chiến thuật và công nghệ drone của Nga. Tuy nhiên, theo nhiều nguồn đánh giá, mô hình quản lý tập trung và mang tính quan liêu của Nga đang phần nào hạn chế tốc độ đổi mới, khiến họ khó theo kịp nhịp độ sáng tạo linh hoạt của Ukraine.