Cẩm nang 'sống sót' cho smartphone mùa nắng nóng: 1 hành động đơn giản giúp tăng tốc độ xử lý tức thì

[june04]

Bài viết dưới đây giới thiệu một động tác không chỉ là mẹo vặt công nghệ, mà là quy trình kỹ thuật bắt buộc để kéo dài tuổi thọ linh kiện và tối ưu hóa tốc độ xử lý mà nhiều người dùng đang bỏ qua.

Chúng ta thường có thói quen tắt máy tính sau khi làm việc xong, nhưng lại "bỏ quên" chiếc smartphone, vật bất ly thân và quan trọng hơn cả máy tính trong cuộc sống hiện đại.

Tuy nhiên, duy trì thói quen tắt máy định kỳ có thể bảo vệ thiết bị theo những cách mà bạn không ngờ tới. Dưới đây là lý giải chi tiết từ các chuyên gia công nghệ.

"Vô hiệu hóa" bàn tay của các Hacker

Áp dụng thói quen này trước hết giúp thiết bị của bạn trở nên "bất khả xâm phạm" hơn trước giới tội phạm mạng. Lời khuyên này đã được Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) đưa ra từ nhiều năm nay.

Tại Pháp, Cơ quan An ninh Hệ thống Thông tin Quốc gia (Anssi) cũng đưa ra khuyến cáo tương tự: Hãy khởi động lại smartphone thường xuyên để bảo mật.

Neal Ziring, Giám đốc kỹ thuật an ninh mạng tại NSA, từng cảnh báo: "Nhiều cuộc tấn công mạng hiện đại dựa trên một chuỗi các lỗ hổng bị khai thác liên tiếp.

Nếu bạn có thể tái thiết lập thiết bị ngay từ điểm bắt đầu của chuỗi này, bạn sẽ khiến công việc của hacker trở nên khó khăn hơn gấp bội."

Cơ quan an ninh Mỹ khuyên người dùng nên khởi động lại điện thoại ít nhất 1 lần mỗi tuần để bảo vệ mình trước các tội phạm khai thác lỗ hổng nhằm mục đích giám sát hoặc thu thập tình báo.

Điển hình là các cuộc tấn công "Zero-click", một loại tấn công nguy hiểm đến mức người dùng không cần làm gì (không bấm vào link, không mở file) vẫn bị dính mã độc để nghe lén hoặc trộm dữ liệu. Ngoài ra, "Spear phishing" (tấn công giả mạo có mục tiêu) cũng là mối đe dọa mà việc khởi động lại máy có thể ngăn chặn phần nào.

Hạn chế chứ không phải tiêu diệt hoàn toàn

Những cuộc tấn công này có thể đến từ nhiều "cửa ngõ" khác nhau trên điện thoại. Cuối năm 2025, Anssi đã nhắc lại rằng các giao thức kết nối như Wifi, Bluetooth và NFC là những mắt xích yếu.

Đặc biệt, NFC có thể bị lợi dụng để đánh cắp dữ liệu thẻ ngân hàng từ xa khi bạn thanh toán. Tội phạm mạng cũng dùng các kênh này để cài cắm phần mềm gián điệp.

Hệ điều hành và các ứng dụng tải về cũng ẩn chứa đầy rủi ro. Tháng 5 vừa qua, công ty NSO của Israel đã bị tòa án tuyên phạt 168 triệu USD vì hành vi tấn công smartphone thông qua ứng dụng Whatsapp.

Phần mềm gián điệp Pegasus khét tiếng của họ đã xâm nhập vào khoảng 1.400 thiết bị chỉ trong giai đoạn 2018-2019.

Bằng cách khởi động lại điện thoại thường xuyên, bạn đang giới hạn mức độ phơi nhiễm trước các mối đe dọa này.

Tuy nhiên, cần lưu ý: đây là biện pháp hạn chế chứ không phải tiêu diệt sạch bóng mã độc. NSA thừa nhận phương pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả tuyệt đối.

Anssi giải thích thêm: "Việc tắt máy hoàn toàn sẽ đóng mọi tiến trình và xóa bỏ các phần mềm chỉ chạy trên bộ nhớ tạm (RAM) như các phần mềm gián điệp không có tính lưu trữ lâu dài.

Tuy nhiên, việc phần mềm gián điệp biến mất không có nghĩa là máy bạn sẽ không bị tái nhiễm bởi chính con đường cũ."

Đặc biệt, cơ quan an ninh Pháp khuyên người dùng không nên dùng chức năng "Restart" (Khởi động lại) có sẵn, mà nên tắt máy thủ công rồi mới bật lại. Lý do là bởi một số phần mềm gián điệp tinh vi có khả năng "giả lập" quá trình khởi động lại để đánh lừa người dùng, trong khi thực tế chúng vẫn đang chạy ngầm.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng khuyên bạn nên tắt Wifi và Bluetooth khi không sử dụng, và tuyệt đối không cắm sạc điện thoại tại các cổng USB công cộng ở ga tàu hay sân bay để tránh bị "hút" dữ liệu.

Chống lại sự "lão hóa" tự nhiên của smartphone

Ngoài việc chống lại hacker, khởi động lại máy còn có những lợi ích thực tế khác như làm khó những kẻ trộm điện thoại (và cả cơ quan chức năng trong quá trình điều tra).

Sau khi khởi động lại, mọi dữ liệu sẽ được mã hóa và yêu cầu cả mã PIN lẫn mật khẩu để mở khóa. Cả Apple và Google hiện đã triển khai tính năng tự động khởi động lại nếu thiết bị không được sử dụng trong vòng 72 giờ (3 ngày).

Việc tắt và bật máy định kỳ còn giúp làm chậm quá trình "lão hóa" của linh kiện. Các hệ thống bán lẻ điện máy lớn khuyên người dùng nên thực hiện việc này 1 lần mỗi ngày là lý tưởng nhất.

Bởi ngay cả khi bạn không chạm vào máy, nó vẫn phải gồng mình nhận thông báo, tìm kiếm mạng và đồng bộ hóa dữ liệu liên tục. Khởi động lại chính là lúc dọn dẹp các ứng dụng chạy ngầm.

"Hãy coi smartphone như bàn làm việc của bạn. Ngay cả khi bạn đã rời khỏi văn phòng, một số thư mục vẫn để mở, làm bừa bộn không gian làm việc," một chuyên gia ví von.

Những dữ liệu thừa thãi này tích tụ trong RAM, vốn chỉ lưu trữ thông tin khi máy đang bật. Việc tắt máy sẽ giúp "dọn sạch bàn làm việc".

Khi bật lại, điện thoại của bạn sẽ được giải phóng khỏi các tiến trình vô ích: máy sẽ mượt hơn, nhanh hơn và không còn tình trạng nóng máy vô cớ. Và quan trọng nhất, nó giúp bạn có vài giây thực sự được "ngắt kết nối" với thế giới ồn ào ngoài kia.