XUẤT CẢNG DẦU HOA KỲ LẬP KỶ LỤC, CHIẾN SỰ IRAN ĐẨY THỊ TRƯỜNG NĂNG LƯỢNG TOÀN CẦU VÀO KHỦNG HOẢNG

[nguoiduatinabc]

Xuất cảng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Hoa Kỳ đã đạt mức cao kỷ lục, khi Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ cho biết tổng lượng xuất cảng lên đến 12.7 triệu thùng mỗi ngày. Riêng dầu thô vượt mốc 5 triệu thùng mỗi ngày, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông gây ra cú sốc cung ứng lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ.

Đà gia tăng này diễn ra khi Eo biển Hormuz gần như bị tê liệt từ đầu tháng 3 năm 2026, sau các hành động quân sự của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran. Tuyến hàng hải này vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, nay chỉ còn hoạt động ở mức tối thiểu do các cuộc tấn công vào tàu thuyền và hạ tầng năng lượng.

Các quốc gia sản xuất dầu tại vùng Vịnh như Ả Rập Saudi, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và Bahrain đã phải cắt giảm tổng cộng khoảng 9.1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4, với nguy cơ tiếp tục gia tăng nếu tuyến vận chuyển không được tái lập nhanh chóng.

Các chuyên gia thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhận định đây là cú sốc cung ứng dầu lớn nhất từng được ghi nhận, với mức sụt giảm vượt quá 10 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3. Điều này buộc các quốc gia tiêu thụ tại Á châu và Âu châu phải tìm kiếm nguồn thay thế, và Hoa Kỳ nổi lên như nhà cung cấp linh hoạt nhất.

Tại vùng duyên hải Vịnh Hoa Kỳ , lượng dầu bốc xếp đang tiến tới mức 4.9 đến 5.2 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4, tăng mạnh so với mức 3.9 đến 4.0 triệu thùng của tháng trước. Nhu cầu từ Á châu đối với dầu Hoa Kỳ đã tăng đến 82% so với tháng trước, đạt khoảng 2.5 triệu thùng mỗi ngày.

Dữ liệu vận tải cho thấy số lượng tàu chở dầu hướng đến các cảng Hoa Kỳ tăng vọt, với 68 tàu trống trong một giai đoạn gần đây, so với mức thông thường chỉ từ 24 đến 27 tàu.

Xuất cảng các sản phẩm dầu tinh luyện cũng góp phần đáng kể vào tổng sản lượng, đẩy tổng mức xuất cảng dầu và sản phẩm dầu lên mức kỷ lục 12.7 triệu thùng mỗi ngày. Các chuyên gia dự báo con số này có thể vượt 13 triệu thùng mỗi ngày trong những tuần tới khi các nhà sản xuất Hoa Kỳ gia tăng công suất.

Hoa Kỳ đang hưởng lợi từ nhiều năm phát triển dầu đá phiến, năng lực lọc dầu linh hoạt, cùng với hệ thống hạ tầng được mở rộng sau khi lệnh cấm xuất cảng dầu thô được bãi bỏ vào năm 2015. Điều này đặt Hoa Kỳ vào vị trí nhà cung cấp điều tiết chính của thị trường toàn cầu trong cuộc khủng hoảng hiện nay.

Giá dầu đã phản ứng mạnh mẽ với tình hình. Dầu WTI được giao dịch trên mức $100 đến $104 mỗi thùng trong những phiên gần đây, trong khi dầu Brent cũng dao động quanh mức tương tự. Giá dầu vùng Vịnh Hoa Kỳ tăng mạnh do nhu cầu cao và những hạn chế về vận chuyển.



Dù xuất cảng gia tăng mang lại lợi nhuận lớn cho ngành năng lượng Hoa Kỳ, tình hình này cũng tạo áp lực lên giá nhiên liệu trong nước. Một số chuyên gia cho rằng việc chuyển nguồn cung ra nước ngoài trong bối cảnh thị trường toàn cầu thắt chặt đang góp phần đẩy giá xăng và dầu diesel tăng cao đối với người tiêu dùng Hoa Kỳ trước mùa du lịch hè.

Chánh quyền Tổng thống Trump đã giải phóng một lượng đáng kể dầu từ kho dự trữ chiến lược, đồng thời cho thấy không có kế hoạch hạn chế xuất cảng trong ngắn hạn, ưu tiên để thị trường tự điều chỉnh thay vì can thiệp trực tiếp.

Trên bình diện toàn cầu, cuộc khủng hoảng đã thúc đẩy việc giải phóng hơn 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược của nhiều quốc gia. Các tuyến xuất cảng thay thế như hệ thống ống dẫn của Ả Rập Saudi và UAE đang hoạt động tối đa, nhưng vẫn không đủ bù đắp lượng thiếu hụt.

Về lâu dài, các câu hỏi đang được đặt ra về nhu cầu tiêu thụ. Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2026, do ảnh hưởng của suy giảm kinh tế tại Á châu và Trung Đông. Một số chuyên gia cảnh báo giá dầu cao kéo dài có thể thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế như xe điện.

Đối với ngành năng lượng Hoa Kỳ, tình hình hiện nay vừa là cơ hội vừa là rủi ro. Xuất cảng kỷ lục giúp cải thiện cán cân thương mại và tạo công ăn việc làm, nhưng giá năng lượng cao kéo dài có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế và chi tiêu của người dân.

Trong khi chiến sự tiếp tục và các nỗ lực ngoại giao tập trung vào việc tái lập lưu thông tại Eo biển Hormuz, hoạt động xuất cảng của Hoa Kỳ được dự báo sẽ tiếp tục ở mức cao. Khả năng vượt mốc 13 triệu thùng mỗi ngày sẽ phụ thuộc vào tốc độ điều chỉnh của thị trường toàn cầu và diễn biến địa chánh trị trong những tuần tới.