Là nhân vật có tiếng trong giới tài chính Mỹ, được mệnh danh là "ngôi sao sáng" của Phố Wall, thậm chí từng giữ chức Chủ tịch sàn giao dịch Nasdaq và được nhiều tổ chức từ thiện cũng như nhà đầu tư tin tưởng, Bernard Lawrence “Bernie” Madoff khiến cả thế giới ngã ngửa khi bị lộ mặt là "kiến trúc sư" của một kế hoạch lừa đảo đầu tư tài chính lớn bậc nhất lịch sử.

Chân dung ông Bernard Lawrence “Bernie” Madoff - kiến trúc sư của một mô hình lừa đảo đầu tư tài chính lớn bậc nhất lịch sử. Ảnh Getty Images.
Theo Fox News, Bernie Madoff sinh ngày 29/4/1938 tại Queens, New York và bắt đầu sự nghiệp trên Phố Wall từ thập niên 1960 bằng việc thành lập công ty đầu tư - môi giới chứng khoán Bernard L. Madoff Investment Securities LLC (BLMIS).
Ông nhanh chóng xây dựng được danh tiếng là một chuyên gia tài chính thành công, có uy tín trong giới đầu tư, và thậm chí từng được bầu làm Chủ tịch Sàn giao dịch Nasdaq – một trong những vị trí cao nhất của thị trường tài chính Mỹ. Nasdaq là một trong những sàn giao dịch chứng khoán lớn và quan trọng nhất thế giới, có trụ sở tại Mỹ, và cũng là sàn giao dịch điện tử đầu tiên trên thế giới.
Nhưng trong mắt nhiều người, Madoff không chỉ là một doanh nhân giàu có, mà còn là người sẵn lòng giúp đỡ cộng đồng, cam kết ủng hộ mạnh mẽ các hoạt động từ thiện. Ông từng đóng góp hàng triệu USD cho nhiều tổ chức từ thiện, học viện và các quỹ quyền lợi xã hội ở Mỹ lần đa quốc gia, khiến dư luận đánh giá ông là một nhà hảo tâm hào phóng của giới thượng lưu tài chính.
Những khoản đóng góp từ thiện trên thực chất đã giúp ông Madoff gia tăng uy tín, tạo dựng bức tường niềm tin với cả các nhà đầu tư lẫn các quỹ từ thiện - vốn tin rằng họ đang đưa tiền và tài sản cho một người có tầm nhìn và đạo đức, theo Fox News.
Các nhà đầu tư đã được Madoff hứa hẹn mức lợi nhuận ổn định rất cao 10–12%/năm; cam kết ít rủi ro, gần như không thua lỗ, kể cả khi thị trường biến động.
Tuy nhiên, năm 2008, thế giới tài chính chấn động khi Bernie Madoff bị phát hiện không hề đầu tư để sinh lời như ông vẫn tuyên bố. Quỹ đầu tư tư nhân thuộc BLMIS do ông điều hành thực chất là một mô hình “Ponzi” (lừa đảo đầu tư tài chính) có quy mô khổng lồ. Khi khủng hoảng tài chính 2008 nổ ra, nhiều nhà đầu tư đồng loạt rút tiền và đến lúc này, mô hình lừa đảo của Madoff mới sụp đổ, làm lộ ra hàng chục tỷ USD trong các tài khoản chỉ là con số ảo.
Cách thức lừa đảo tinh vi của Madoff là thay vì dùng tiền của nhà đầu tư để mua tài sản thật, Madoff đã sử dụng tiền từ các nhà đầu tư mới để trả lãi cho nhà đầu tư cũ, nhằm tạo ra ảo giác lợi nhuận đều đặn, ổn định trong nhiều năm.
Theo báo cáo từ Encyclopaedia Britannica, số tiền Madoff lừa đảo của các nhà đầu tư ước tính trong khoảng 50-65 tỷ USD – và khiến vụ này trở thành một trong những vụ gian lận tài chính lớn nhất lịch sử. Khi mô hình sụp đổ, nhiều quỹ từ thiện, các cá nhân giàu có và cả các tổ chức đầu tư nhỏ lẻ đều bị thiệt hại nặng nề.
Không chỉ các nhà đầu tư mất tiền, nhiều tổ chức từ thiện và quỹ xã hội từng gửi vốn hoặc hưởng lợi từ những khoản “lợi nhuận” lừa đảo của Madoff cũng bị cuốn theo vòng xoáy này.
Ví dụ, Hadassah Women’s Zionist Organization of America – một tổ chức từ thiện lâu năm – đã đầu tư hàng chục triệu USD cùng với "siêu lừa" Madoff và sau đó buộc phải đóng góp lại 45 triệu USD để bồi thường cho nạn nhân.
Trong quá trình thanh tra, rất nhiều tổ chức từ thiện, trường học và quỹ xã hội trở thành “nạn nhân trực tiếp” của Madoff khi niềm tin vào doanh nhân này khiến họ dồn tiền vào mô hình đầu tư do ông đứng đầu.
Hậu quả pháp lý và bồi thường thiệt hại
Năm 2009, Madoff nhận tội gian lận, rửa tiền và các tội phạm liên quan, và bị tuyên án 150 năm tù – mức án gần như tối đa theo luật Mỹ. Giá trị thực của số tiền bị chiếm đoạt khó xác định, nhưng theo các cơ quan chức năng, khoản lừa đảo có thể lên tới 65 tỷ USD.
Trong phiên tòa, thẩm phán mô tả các tội danh của Madoff là “đặc biệt độc ác”, phản ánh mức độ thiệt hại vô cùng lớn đối với hàng nghìn nạn nhân trên khắp thế giới. Nhiều người từng là tín đồ của Madoff nay phải chứng kiến số tiền dành dụm cả đời bị biến mất.
Các nạn nhân của Madoff không chỉ là các nhà đầu tư giàu có hay tổ chức tài chính lớn mà còn bao gồm cả tổ chức từ thiện, quỹ hưu trí, trường học và các gia đình bình thường. Các tổ chức này đã tin tưởng đặt tài sản mình dưới sự quản lý của Madoff bởi vỏ bọc hào nhoáng của ông để rồi mất trắng tất cả.
Một trong những nỗ lực quan trọng nhất để hỗ trợ các nạn nhân là Madoff Victim Fund do Bộ Tư pháp Mỹ quản lý. Sau hơn một thập kỷ, quỹ này đã phân phối hơn 4,3 tỷ USD cho gần 41.000 nạn nhân tại 127 quốc gia, bao gồm cá nhân, trường học và cả các tổ chức phi lợi nhuận – phần lớn thiệt hại của họ do bị ông Madoff lừa, theo The Guardian.
Ngoài ra, các quỹ thanh lí tài sản trong vụ kiện liên quan đã mang về thêm hàng tỷ USD khác, đưa tổng mức tiền bồi thường cho các nạn nhân - các nhà đầu tư hợp pháp - có thể lên tới hơn 15 tỷ USD.
Vụ Bernie Madoff không chỉ là một trong những vụ án “siêu lừa” tài chính lớn nhất nước Mỹ, mà còn làm lung lay niềm tin vào những người giàu có làm từ thiện và hệ thống quản trị tài chính quốc tế khi một nhân vật từng được xem là "nhà từ thiện của phố Wall" lại hóa ra là kẻ lừa đảo.
Bernie Madoff chết trong nhà tù liên bang Mỹ vào ngày 14/4/2021, hưởng thọ 82 tuổi.
Vietbf @ Sưu tầm