Hãng thiết bị chip lớn nhất Mỹ bị điều tra vì đã bán hàng trái phép cho công ty chip số 1 TQ

[trungthuc]

Theo các nguồn tin từ Reuters, Applied Materials đang bị điều tra hình sự tại Mỹ vì có khả năng trốn tránh các hạn chế xuất khẩu để bán thiết bị bán dẫn cho SMIC (hãng chế tạo chip hàng đầu TQ).

Applied Materials, nơi cung cấp thiết bị sản xuất chip lớn nhất ở Hoa Kỳ, đang bị Bộ Tư Pháp điều tra vì đã gửi thiết bị cho SMIC qua ngỏ Hàn Quốc mà không có giấy phép xuất khẩu. Một nguồn tin cho biết, các thiết bị trị giá hàng trăm triệu USD có liên đới đến vụ mua bán trái phép này.

Cổ phiếu Applied Materials đã sụt giảm 7,3% sau tin này.

Hoa Kỳ đã ban hành các sự hạn chế mua bán loại chip tối tân và thiết bị chế tạo chip sang TQ vì lý do an ninh quốc gia, đồng thời Bộ Tư Pháp và Bộ Thương mại Mỹ đã cho thành lập ra nhóm đặc nhiệm vào đầu năm nay để cho điều tra và truy tố các hành vi vi phạm hình sự về việc kiểm soát và hạn chế xuất khẩu. Các quy định này nhằm mục đích ngăn chặn kỹ thuật Mỹ có thể được sử dụng để tăng cường khả năng quân sự và tình báo của TQ.

Có trụ sở tại thành phố Santa Clara (tiểu bang California, Mỹ), Applied Materials tiết lộ ra lần đầu tiên vào tháng 10/2022 rằng họ đã nhận được trát đòi hầu tòa từ Văn phòng Công tố viên Mỹ ở tiểu bang Massachusetts hầu cung cấp thông tin về một số lô hàng gửi đến khách hàng ở TQ.

"Hãng đang hợp tác với chính phủ Mỹ và vẫn cam kết tuân thủ luật pháp trên toàn cầu, bao gồm việc kiểm soát xuất khẩu và các quy định chặt ch3 về giao dịch thương mại", Applied Materials cho biết trong một bản tuyên bố.

Văn phòng Công tố viên Mỹ tại thành phố Boston (tiểu bang Massachusetts) cho hay: "Chúng tôi không xác nhận hay phủ nhận các cuộc điều tra".

Hai nguồn tin của Reuters có nói, các công tố viên thuộc Đơn vị An ninh Quốc gia của văn phòng này đã xử lý cuộc điều tra đang diễn ra.

Reuters không thể xác định, liệu rằng Applied Materials có vi phạm luật hay không và chưa rõ liệu cuộc điều tra có dẫn đến các cáo buộc nào hay không.

Nguồn tin còn cho biết, Applied Materials chế tạo thiết bị bán dẫn ở tiểu bang Massachusetts, sau đó liên tục vận chuyển từ nhà máy tại thành phố Gloucester thuộc tiểu bang này đến một công ty con của mình ở Hàn Quốc. Từ đó, thiết bị được chuyển đến SMIC, theo những người quen thuộc với cuộc điều tra này.

Các chuyến hàng được gửi đi sau khi Bộ Thương Mại Mỹ bổ sung thêm SMIC vào "danh sách đen" hồi tháng 12/2020, nhằm hạn chế việc xuất khẩu hàng hóa và công nghệ cho hãng chip số 1 TQ, theo hai nguồn tin cho biết. Vụ này đã xảy ra trong 2 năm 2021 và 2022.

SMIC bị Hoa Kỳ đưa vào danh sách cấm vì có mối dính líu với quân đội giải phóng TQ. SMIC không trả lời ngay lập tức câu hỏi tìm kiếm lời bình luận về các lô hàng nhận từ Applied Materials.

Vào năm 2020, SMIC lên tiếng phủ nhận mối dính líu với quân đội TQ, nói rằng họ sản xuất chip và cung cấp dịch vụ "dành cho người tiêu dùng cuối dân sự và thương mại".

Người phát ngôn viên Bộ Thương Mại Mỹ, cơ quan giám sát kiểm soát vấn đề xuất khẩu, từ chối đưa ra lời bình luận. Liu Pengyu, người phát ngôn Đại sứ quán TQ ở Washington D.C., không biết về cuộc điều tra về hãng Applied Materials. Thế nhưng, Liu Pengyu có nói rằng, theo nguyên tắc chung, "Những sự hạn chế được áp đặt là mâu thuẫn với các nguyên tắc của nền kinh tế thị trường và cạnh tranh công bằng".

Applied Materials đang bị điều tra về hình sự tại Mỹ vì có khả năng bán hàng trái phép cho SMIC (Ảnh: Internet)

Khi bổ sung thêm SMIC vào danh sách đen hồi năm 2020, Bộ Thương Mại Mỹ thông báo giấy phép cho thiết bị có khả năng sản xuất chip với các quy trình công nghệ tối tân có thể bị từ chối "để ngăn chặn kỹ thuật quan trọng này hỗ trợ cho nỗ lực hiện đại hóa quân đội TQ". Giấy phép cho các mặt hàng khác phải được xem xét theo từng trường hợp cụ thể.

Vào tháng 3/2021, Reuters đưa tin chính phủ Mỹ đã chậm phê duyệt giấy phép với các công ty Mỹ như Lam Research và Applied Materials để bán hàng cho SMIC.

"Vấn đề này có nhiều điều không chắc chắn và chúng tôi không thể dự đoán kết quả cũng như ước tính hợp lý mức độ tổn thất hoặc hình phạt liên quan, nếu có", Applied Materials cho biết trong hồ sơ hồi tháng 8/2023 gửi đến Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ, đề cập đến việc họ đã nhận được trát đòi hầu tòa vào năm 2022 dính líu đến một số lô hàng gửi đến khách hàng ở TQ.

Trung Quốc có mua được thiết bị của Mỹ để sản xuất chip tối tân bất chấp các lệnh hạn chế hay không?

Các công ty TQ đang tìm mọi cách mua thiết bị chế tạo chip của Mỹ để sản xuất ra chất bán dẫn đời mới nhất, bất chấp hàng loạt hạn chế xuất khẩu mới nhằm cản trở những tiến bộ trong ngành bán dẫn của nước này, theo một báo cáo của giới lập pháp Mỹ hôm 14/11.

Báo cáo thường niên dài 741 trang, do Ủy ban chọn lọc lưỡng đảng của Hạ viện Mỹ về TQ cho công bố ra, chỉ trích các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do chính phủ Mỹ ban hành vào tháng 10/2022. Các biện pháp này nhằm ngăn chặn các công ty TQ sử dụng các công cụ sản xuất chip của Mỹ nếu chúng được sử dụng để tạo ra chip đời mới ở quy trình 14 nanomet hoặc nhỏ hơn.

Với sự kiện Bộ Thương Mại Mỹ áp dụng mức giới hạn kỹ thuật 14 nanomet, "các công ty nhập khẩu thường có thể mua thiết bị nếu cho biết nó được sử dụng trên dây chuyền sản xuất cũ hơn và với khả năng kiểm tra cuối cùng hạn chế, rất khó để xác minh thiết bị không được dùng để sản xuất chip đời mới hơn", báo cáo này có nêu rõ.

Phát hiện này được đưa ra khi Mỹ đang cố gắng tìm ra cách thức mà công ty viễn thông Huawei (TQ) có thể chế tạo ra chip Kirin 9000s 7 nanomet cho dòng smartphone Mate 60 thông qua SMIC, bất chấp các lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ được công bố vào năm ngoái.

Trang Bloomberg đưa tin SMIC đã sử dụng thiết bị của ASML (Hoà Lan) để sản xuất chip Kirin 9000s cho Mate 60 Pro. ASML là hãng kỹ thuật có giá trị lớn nhất châu Âu và là nơi cung cấp thiết bị chế tao chip hàng đầu thế giới.

Máy quang khắc cực tím sâu (DUV) của ASML đã được SMIC sử dụng kết hợp với các công cụ của những hãng khác để tạo ra chip Kirin 9000s, theo nguồn tin của Bloomberg yêu cầu không tiết lộ danh tính do thảo luận về các tin tức chưa được phép công bố ra.

Có ý kiến cho rằng các hạn chế xuất khẩu với ASML có thể đã đến quá muộn để ngăn chặn những tiến bộ của TQ trong lĩnh vực sản xuất chip.

Việc phân tích Mate 60 Pro do hãng TechInsights thực hiện đã tiết lộ về con chip này được sản xuất bởi SMIC, thể hiện khả năng sản xuất vượt xa những gì mà Mỹ từng tìm cách ngăn chặn bước tiến của đại lục (?).

Điều đó đặt ra câu hỏi về cách mà SMIC chế tạo ra chip đời mới cũng như mức độ hiệu quả của các biện pháp kiểm soát do Mỹ áp đặt ra.

Áp lực từ chính phủ Hoa Kỳ đã thúc đẩy chính phủ Hoà Lan vào mùa hè năm ngoái công bố kế hoạch cấm ASML chuyển giao 3 trong số 4 máy DUV tối tân nhất, loại máy mạnh thứ hai của công ty, đưa sang TQ nếu không có giấy phép hợp lệ. ASML hiện tuy vẫn có thể xuất khẩu những cổ máy đó sang TQ nhưng việc vận chuyển sẽ bị cấm kể từ tháng 1/2024.

Huawei và SMIC bị Mỹ đưa vào danh sách đen thương mại lần lượt vào năm 2019 và 2020, về lý thuyết cấm các ông ty cung cấp Mỹ vận chuyển một số kỹ thuật nhất định cho hai công ty này.

Mỹ đã tìm cách khắc phục lỗ hổng quan trọng trong nỗ lực ngăn cản TQ tiếp cận các máy móc chế tạo ra chip đời mới nhất bằng cách thuyết phục Nhật Bản và Hoà Lan, với các ngành kỹ nghệ thiết bị sản xuất chip mạnh mẽ, công bố những hạn chế của riêng họ với việc xuất khẩu kỹ thuật đáng thèm muốn này.

Thế nhưng, TQ đã lợi dụng thời cơ để tích trữ thiết bị bằng cách tận dụng khoảng thời gian trễ giữa các quy định tháng 10/2022 của Mỹ và hành động tương tự từ Nhật Bản, Hoà Lan lần lượt vào tháng 7 và tháng 9/2023, báo cáo của Ủy ban Hạ viện Mỹ nêu ra chi tiết.

Theo tài liệu này, từ tháng 1 đến tháng 8/2023, TQ đã tìm cách nhập khẩu máy sản xuất chất bán dẫn trị giá 3,2 tỷ USD từ Hoà Lan, tăng 96,1% so với mức 1,7 tỷ USD được ghi nhận trong cùng thời kỳ ở năm 2022. Nhập khẩu thiết bị bán dẫn của TQ từ tất cả các quốc gia đạt tổng cộng 13,8 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2023.

Báo cáo của Ủy ban chọn lọc lưỡng đảng thuộc Hạ viện không đưa ra khuyến cáo cụ thể nhằm giải quyết những lỗ hổng trong các quy định giao dịch về thương mại của Mỹ, nhưng thúc giục Quốc hội yêu cầu có sự đánh giá hàng năm (được thực hiện trong vòng 6 tháng bởi Văn phòng Trách nhiệm Chung và sau đó cho công bố ra) về mức độ hiệu quả của các biện pháp kiểm soát vấn đề xuất khẩu thiết bị chế tao chip với TQ.

Có thể thấy rõ, tài phiệt với chính trị khó đi đôi với nhau vì nếu sản xuất hàng hóa ra mà không bán được, chẳng khác nào bị chặt đôi chân và chờ ngày bị "sập tiệm" hay sao? Vì mức lợi nhuận khổng lồ nên giới tài phiệt dễ dàng tiêu lòn để âm thâm mua bán với cả kẻ thù của đất nước mình. Một sự thật trắng trợn và đau buồn!!??