Chi phí cho chiến sự Iran gây tranh cãi dữ dội ở Mỹ, "có thể lên đến 1.000 tỉ USD"

[therealrtz]

Al Jazeera cho biết Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã có màn đối đầu căng thẳng với các nghị sĩ tại quốc hội khi lần đầu điều trần kể từ khi xung đột với Iran bước sang tháng thứ ba.

Tại cuộc họp của Ủy ban Quân vụ Hạ viện ngày 29-4, Lầu Năm Góc cho biết Mỹ đã chi khoảng 25 tỉ USD cho cuộc chiến, chủ yếu dành cho đạn dược và bảo trì trang thiết bị.

Con số này được đưa ra trong bối cảnh trước đó, vào tháng 3, Lầu Năm Góc từng báo cáo chi 11,3 tỉ USD chỉ trong 6 ngày đầu giao tranh.

Tuy nhiên, mức 25 tỉ USD hiện tại vẫn thấp hơn nhiều so với đề xuất ban đầu khoảng 200 tỉ USD từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bày tỏ hoài nghi về cách tính này. Hạ nghị sĩ Ro Khanna cho rằng con số 25 tỉ USD không phản ánh đầy đủ gánh nặng mà người dân Mỹ đang phải chịu.

Ông dẫn chứng giá xăng và thực phẩm tăng mạnh do chiến sự, ước tính tổng chi phí thực tế đối với nền kinh tế Mỹ có thể lên tới 631 tỉ USD, tương đương 5.000 USD mỗi hộ gia đình.

Đồng quan điểm, nhà kinh tế Linda Bilmes nhận định tổng chi phí cuộc chiến có thể chạm mốc 1.000 tỉ USD. Theo bà, chi phí chiến sự không chỉ nằm ở hoạt động quân sự trước mắt mà còn bao gồm các khoản dài hạn như chăm sóc cựu binh và tái bổ sung kho vũ khí.

Thực tế, tác động của cuộc chiến đã lan rộng ra ngoài lĩnh vực quân sự. Giá xăng tại Mỹ đã tăng lên 4,23 USD/gallon, mức cao nhất kể từ năm 2022, trong khi giá dầu Brent có lúc vượt 120 USD/thùng trong ngày 30-4.

Việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz cùng các biện pháp phong tỏa đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Ngoài chi phí nhiên liệu và lạm phát, chiến sự còn kéo theo chi phí sửa chữa các cơ sở quân sự bị hư hại.

Sau các đợt tấn công đáp trả của Iran, nhiều căn cứ của Mỹ tại Kuwait, UAE, Ả Rập Saudi và Jordan đã bị thiệt hại. Một báo cáo cho thấy riêng việc sửa chữa trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain có thể tiêu tốn khoảng 200 triệu USD.

Bên cạnh đó, chi phí vũ khí cũng rất lớn. Trong những ngày đầu xung đột, Mỹ đã sử dụng số lượng lớn tên lửa Patriot, mỗi quả có giá khoảng 4 triệu USD, để đánh chặn các máy bay không người lái có giá chỉ khoảng 50.000 USD.

Theo bà Bilmes, chi phí ngắn hạn hiện vào khoảng 2 tỉ USD mỗi ngày nhưng đây chỉ là "phần nổi của tảng băng". Bà cho rằng tổng chi phí thực sự của cuộc chiến chỉ có thể được xác định sau nhiều năm, khi các khoản chi dài hạn dần được tính toán đầy đủ.

Liên quan đến tình hình này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo các hạn chế tại eo biển Hormuz đang "bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu".

Ông cho biết ngay cả khi các hạn chế được dỡ bỏ ngay lập tức, chuỗi cung ứng vẫn sẽ mất nhiều tháng để phục hồi, kéo theo sản lượng giảm và giá cả tiếp tục duy trì ở mức cao.