Tranh cãi 'hóa đơn' 700 tỷ USD mua Greenland của ông Trump

[Romano]

Kế hoạch thâu tóm Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là có thể tiêu tốn tới 700 tỷ USD, bất chấp việc ý tưởng này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ dư luận Mỹ.Ông Trump tuyên bố sẽ giành lấy Greenland "bằng cách này hay cách khác", một phát ngôn ngay lập tức bị các quan chức Đan Mạch và chính quyền hòn đảo Bắc Cực này bác bỏ kịch liệt.

Con số 700 tỷ USD là ước tính sơ bộ do các học giả và cựu quan chức Mỹ tính toán nhằm phục vụ công tác hoạch định. Theo NBC News, con số này tương đương hơn một nửa ngân sách quốc phòng hàng năm của Mỹ.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã được giao nhiệm vụ soạn thảo đề xuất mua Greenland để trình tổng thống trong những tuần tới.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen, đại diện ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt ngày 14/1 tới Nhà Trắng gặp Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance cùng Ngoại trưởng Marco Rubio để bàn về tương lai hòn đảo.

Ông Rasmussen mô tả cuộc gặp kín kéo dài khoảng hai giờ là "thẳng thắn và mang tính xây dựng", nhưng hai bên không đạt được đồng thuận nào về vấn đề.

Không thay đổi quan điểm
Chính quyền Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy kế hoạch đưa Greenland trở thành một phần của Mỹ, bất chấp làn sóng phản đối từ các lãnh đạo châu Âu. Trong khi đó, một cuộc khảo sát mới cho thấy kế hoạch này không được người dân Mỹ ủng hộ, với gần 75% cho rằng việc sử dụng vũ lực quân sự để giành hòn đảo là một ý tưởng tồi.

Phản hồi kết quả thăm dò, Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly cho rằng ông Trump “luôn đưa ra những ý tưởng sáng tạo nhằm củng cố an ninh quốc gia”, đồng thời lặp lại lập luận của tổng thống Mỹ rằng Greenland đang đối mặt với các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.

“Nhiều vị tổng thống tiền nhiệm đã nhận ra logic chiến lược trong việc giành Greenland, nhưng chỉ có ông Trump là người đủ can đảm theo đuổi ý tưởng này một cách nghiêm túc”, bà Kelly nói trong tuyên bố gửi tờ The Independent.

“Như tổng thống đã nói, NATO sẽ trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland nằm trong tay Mỹ, và người dân Greenland cũng sẽ được bảo vệ tốt hơn trước những mối đe dọa hiện đại tại khu vực Bắc Cực”, Phó thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 14/1, ông Trump cảnh báo rằng nếu Mỹ không giành được Greenland thì “Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm điều đó”.

“Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia. Đây là yếu tố then chốt cho ‘Vòm Vàng’ mà chúng ta đang xây dựng”, ông Trump viết. “NATO nên dẫn đầu để giúp chúng ta đạt được điều này. Nếu không, Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm - và điều đó sẽ không xảy ra!”

Phản ứng từ dư luận
Tuy nhiên, động thái này không nhận được sự ủng hộ của người dân Mỹ. Theo cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos công bố hôm 14/1, chỉ 17% người Mỹ tán thành nỗ lực thâu tóm hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản này của ông Trump.

Khoảng 47% số người được hỏi phản đối, trong khi 35% chưa có quan điểm rõ ràng.

Đáng chú ý, 71% người Mỹ - với tỷ lệ 9/10 cử tri Dân chủ và 6/10 cử tri Cộng hòa - cho rằng việc sử dụng vũ lực quân sự để đạt mục tiêu này là “một ý tưởng tồi”, so với chỉ 4% cho rằng đó là “ý tưởng tốt”.

Cuộc khảo sát cũng cho thấy 66% người Mỹ lo ngại rằng kế hoạch giành Greenland có thể ảnh hưởng tiêu cực đến liên minh NATO, cũng như quan hệ đồng minh giữa Mỹ và châu Âu.

Trong khi đó, các quan chức Greenland và Đan Mạch tiếp tục khẳng định lập trường cứng rắn rằng vùng lãnh thổ này không phải để bán.

“Chúng tôi không phải để mua bán và sẽ không bị sáp nhập”, Jess Berthelsen, Chủ tịch Liên đoàn Công đoàn Quốc gia Greenland (SIK), nói với Guardian.

Ông Berthelsen cho biết người dân Greenland “không thể công nhận” những tuyên bố của ông Trump rằng vùng lãnh thổ này “đầy rẫy tàu thuyền Nga và Trung Quốc”. “Chúng tôi hoàn toàn không thấy điều đó ở vùng biển của chúng tôi”, vị lãnh đạo công đoàn này nhấn mạnh.

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đa số người dân Greenland phản đối việc chịu sự kiểm soát của Mỹ, đồng thời ủng hộ việc tách khỏi Đan Mạch để trở thành quốc gia độc lập.

“Trong nhiều năm, đa số người Greenland đã đấu tranh cho quyền tự đại diện của mình. Chúng tôi luôn nói rằng các bên không được quyết định điều gì về chúng tôi mà không có chúng tôi. Vì vậy, việc tiếp tục đấu tranh để giành thêm quyền tự chủ trong thời gian tới rất quan trọng”, bà Aaja Chemnitz, một trong hai nghị sĩ đến từ Greenland trong Quốc hội Đan Mạch, nói với CNBC.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2.

Hòn đảo này nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu - yếu tố đưa nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland còn có nguồn khoáng sản dồi dào và phần lớn chưa được khai thác.