8 tiểu bang quyết định tương lai các quyền hiến định của tất cả người Mỹ

[florida80]

10/4
Đảng Cộng Hòa đang đặt ra mục tiêu đưa quyền cấm phá thai vào Hiến pháp ngay sau khi nắm được quyền lực, đây là một tin thực sự đáng ngại cho hầu hết người Mỹ, không phân biệt là cử tri ủng hộ đảng nào, vì ai cũng bị ảnh hưởng nếu sống trên đất nước này.
Vào tháng 11 sắp tới đây, sẽ có hàng triệu cử tri sẽ cân nhắc, bỏ phiếu trong hàng chục cuộc đua tại nhiều tiểu bang và qua cuộc bỏ phiếu trong tháng 11 này, sẽ là cú đánh quyết định về tư duy và nhận thức chính trị của người mỹ sẽ như thế nào qua lăng kính chính trị bị phân cực trầm trọng của đất nước.
Tuy nhiên, có ba tiểu bang rất quan trọng, bởi vì chỉ với kết quả của những nơi này sẽ có thể xác định được nữ giới Mỹ còn được quyền tiếp cận phá thai của hàng triệu phụ nữ và các dự luật chăm sóc sức khỏe sinh sản dành cho họ hay không.
Vấn đề quyền phá thai cũng trở thành một vấn đề quan trọng trong các cuộc đua giành ghế thống đốc và tổng thư ký hành chính tiểu bang, là những người có quyền kiểm soát trực tiếp luật phá thai của tiểu bang họ và cách chúng được thực thi như thế nào.
Các ứng cử viên đảng Dân Chủ cho chức thống đốc muốn giành hoặc giữ quyền phủ quyết đối với các cơ quan lập pháp bang do đảng Cộng Hòa kiểm soát vì họ muốn hạn chế quyền phá thai. Còn các ứng cử viên đảng Dân Chủ cho chức vụ tổng chưởng lý tiểu bang đã tuyên bố sẽ không thực thi luật chống phá thai và bảo vệ quyền tiếp cận tránh thai, phá thai tại các tiểu bang của họ.
Trong khi ở những tiểu bang đỏ, đảng Cộng Hòa lại làm ngược lại, họ muốn sử dụng các chức vụ thống đốc để xử dụng quyền lực này nhằm hạn chế hơn nữa quyền tiếp cận thủ tục tránh thai, ngừa thai và phá thai, và các ứng cử viên đảng Cộng Hòa cho chức vụ tổng chưởng lý tiểu bang thì muốn thực thi gắt gao hơn luật chống phá thai và trừng phạt mạnh tay hơn.
Đây là hai hình thức tranh cử với những quan điểm và cách giải quyết khác nhau về luật chống phá thai, khá rõ nét, công khai và thẳng thắn, như vậy cũng dễ dàng cho những cử tri Mỹ tự quyết định ủng hộ người của đảng nào, đi về bên trái hay bên phải, vì những luật này sẽ ảnh hưởng tất cả những người họ, bất kể là ủng hộ đảng nào.
Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hôm nay mà tôi muốn viết ra là nói về tám tiểu bang với quyền phá thai sắp có nguy cơ xảy ra nhất. Những tiểu bang này đa số là các tiểu bang đỏ đậm và các tiểu bang có thông đốc là đảng viên Dân Chủ nhưng Quốc Hội lại nằm dưới tay các đảng viên Cộng Hòa.
Tùy thuộc vào kết quả của cuộc bầu cử vào tháng 11 sắp tới đây, với triển vọng tiếp cận quyền phá thai ở các tiểu bang này có thể sẽ khó khăn hơn, hạn chế các lựa chọn của người dân và gây trở ngại nhiều hơn đến nguồn lực của các tiểu bang lân cận nơi quyền phá thai vẫn đang hợp pháp.
Alaska
Các nhà hoạt động chống phá thai ở Alaska muốn sửa đổi hiến pháp của tiểu bang để họ có thể ra luật hạn chế phá thai trong tương lai. Hiện tại không có bất kỳ giới hạn tuổi thai nào đối với việc phá thai, mặc dù vậy bệnh nhân được yêu cầu đến phòng khám của nhà cung cấp dịch vụ để được phá thai, bao gồm cả phá thai bằng thuốc. Để thay đổi điều này trong Hiến pháp tiểu bang là rất phức tạp.
Cứ 10 năm một lần, tiểu bang Alaska lại hỏi cử tri xem họ có muốn tổ chức đại hội hiến pháp hay không. Nhưng hầu hết các cử tri trong tiểu bang Alaska đã từ chối liên tục kể từ năm 1955 cho đến nay. Nhưng lần này, cơ hội đang nhận được sự quan tâm bất thường bởi chiến dịch vận động của những người ủng hộ luật chống phá thai, họ muốn lật ngược phán quyết năm 1997 của Tòa án Tối cao Alaska rằng “quyền lựa chọn sinh sản” được bảo vệ theo một điều khoản về quyền riêng tư trong hiến pháp tiểu bang.
Điều này có thể xảy ra nếu người dân tiểu bang Alaska bỏ phiếu “đồng ý” để tổ chức đại hội hiến pháp.
Kentucky
Kentucky đang xem xét sửa đổi hiến pháp tiểu bang để xác định sẽ không bảo vệ quyền phá thai hoặc yêu cầu tài trợ cho việc phá thai. Và đề xuất này có cơ hội sẽ được thông qua ở Kentucky vì đa số cử tri trong tiểu bang này cho rằng phá thai là bất hợp pháp trong tất cả các trường hợp. Luật có hiệu lực sau phán quyết của Tòa án Tối cao.
Tiểu bang Kentucky chỉ cho phép phá thai để cứu tính mạng của người mang thai hoặc để ngăn ngừa thương tật, không có ngoại lệ đối với các trường hợp bị hiếp dâm, loạn luân hoặc thai nhi bị dị tật.
Montana
Đa số cử tri trong tiểu bang này nói rằng nên đưa ra một dự luật phá thai, phải công nhận tính hợp pháp trong tất cả hoặc hầu hết các trường hợp, nhưng không rõ liệu dự luật có được thông qua hay không.
Michigan
Thống đốc đảng Dân chủ Gretchen Whitmer hầu như chắc chắn sẽ được tái đắc cử và sẽ đóng vai trò là người phủ quyết chống lại các hạn chế phá thai hơn nữa từ cơ quan lập pháp do GOP kiểm soát.
Bà đang dẫn trước gần 12 điểm trong các cuộc thăm dò so với đối thủ của đảng Cộng hòa với chủ trương chống phá thai Tudor Dixon tính đến ngày 30 tháng 9.
Phá thai cũng là một vấn đề then chốt trong cuộc đua giành chức tổng chưởng lý tiểu bang. Ứng cử viên của GOP cho ghế tổng chưởng lý tiểu bang, Matt DePerno, phản đối việc phá thai ngay cả trong trường hợp bị hiếp dâm, loạn luân hoặc cấp cứu y tế.
Nếu Matt DePerno được bầu làm tổng chưởng lý và bà Gretchen Whitmer vẫn giữ được chức thống đốc, thì chắc chắn xung đột có thể nổ ra. Ví dụ, DePerno có thể tìm cách thách thức các lệnh hành pháp của bà Whitmer bảo vệ quyền tiếp cận phá thai hoặc hạn chế quyền hạn của các cơ quan nhà nước trong việc thực thi các hạn chế phá thai tại tòa án.
Các cử tri Michigan cũng đang xem xét một biện pháp bỏ phiếu sẽ sửa đổi hiến pháp tiểu bang để quy định quyền tự do sinh sản.
Arizona
Thống đốc Đảng Cộng hòa đương nhiệm Doug Ducey đã ký ban hành luật cấm phá thai sau khi mang thai được 15 tuần vào đầu năm nay.
Cuộc đua ghế tổng chưởng lý tại Arizona sẽ quyết định liệu các luật hiện hành hạn chế phá thai có được thực thi hay không, trong khi cuộc đua ghế thống đốc sẽ quyết định liệu những luật đó có thể được thay đổi hay không.
Wisconsin
Thống đốc đảng Dân chủ Tony Evers, người có thể được tái đắc cử, đã hai lần triệu tập một phiên lập pháp đặc biệt để bãi bỏ lệnh cấm phá thai xưa cũ 173 năm tuổi của tiểu bang, lệnh này rất gắt gao, khi không có ngoại lệ đối với các trường hợp liên quan đến hiếp dâm hoặc loạn luân. Theo lệnh cấm đó, các bác sĩ thực hiện phá thai có thể phải đối mặt với sáu năm tù giam và 10.000 đô la tiền phạt.
Kansas
Tiểu bang Kansas đã bỏ phiếu bãi bỏ biện pháp bỏ phiếu phá thai của riêng mình với tỷ lệ cử tri đi bầu vượt quá mong đợi là 59%. Nhưng điều đó không có nghĩa là cuộc chiến giành quyền phá thai trong tiểu bang đã kết thúc: Thống đốc Đảng Dân chủ Laura Kelly chuẩn bị tái đắc cử trong một cuộc đua cam go. Bà đã từng là người phủ quyết đối với các hạn chế phá thai của cơ quan lập pháp do Đảng Cộng Hòa kiểm soát.
Các cử tri sẽ quyết định vào mùa thu này liệu có giữ lại sáu trong số bảy thẩm phán theo chủ nghĩa tự do hiện chiếm đa số hay không. Nếu họ bỏ phiếu bãi nhiệm các thẩm phán đó, thống đốc sẽ có quyền chọn người kế nhiệm của họ từ một nhóm các ứng cử viên do một hội đồng giới thiệu.
Pennsylvania
Thống đốc Đảng Dân chủ của Pennsylvania, Tom Wolf, người trong nhiều năm qua đã là tuyến phòng thủ cuối cùng chống lại nỗ lực của cơ quan lập pháp bang do GOP kiểm soát nhằm ban hành lệnh cấm phá thai. Gần đây nhất, cơ quan lập pháp do đảng Cộng Hòa kiểm soát đã tiến hành sửa đổi hiến pháp quy định rằng không có quyền phá thai hoặc chính quyền tiểu bang sẽ không tài trợ cho việc phá thai. Đảng Dân Chủ đang hy vọng ứng cử viên đảng Dân Chủ Josh Shapiro, là tổng chưởng lý tiểu bang hiện tại giành được ghế thống đốc. Nếu không, tương lai của quyền phá thai trong tiểu bang có vẻ ảm đạm dưới sự nắm quyền của thượng nghị sĩ tiểu bang Doug Mastriano, ứng cử viên cực hữu của Đảng Cộng Hòa hiện đang dẫn trước ông Josh Shapiro hơn 10 điểm tính đến ngày 30 tháng 9.
Hy vọng giới trẻ người Mỹ gốc Việt đang sống tại những tiểu bang này nhận ra vấn đề quyền phá thai là rất quan trọng đối với họ và biết cách xử dụng lá phiếu của mình một cách nghiêm túc vì quyền được làm chủ thân thể mình, cho bản thân họ và cho thế hệ con cháu. Xin nhớ rằng, đây không chỉ là vấn đề quyền phá thai không thôi, mà còn liên quan đến nhiều quyền khác nữa, những quyền đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp chứ không phải gián tiếp lên cuộc sống của những người Mỹ gốc Việt đang sống tại Mỹ, bất kể là họ đang ủng hộ đảng nào, Dân Chủ hay Cộng Hòa, cuồng hay chống Trump, MAGA hay không, tất cả đều bị ảnh hưởng trực tiếp, sự tấn công và tước đoạt của các đảng viên Cộng Hòa đối với nhiều thứ quyền hiến định khác nhau của tất cả người Mỹ từ nhiều sắc tộc và màu da khác nhau là không hề có sự ngoại lệ nào.