Vì sao Apple chỉ mất 16 tháng để trở thành tập đoàn 3.000 tỷ USD?

[Romano]

Trong thập kỷ qua, CEO Tim Cook giúp giá cổ phiếu Apple tăng 1.400%. Kể từ cuối thập niên 1990, cổ phiếu của Apple tăng khoảng 22.000%, tương đương 28%/năm.

Theo New York Times, nếu so với Walmart, Disney, Netflix, Nike, Exxon Mobil, Coca-Cola, Comcast, Morgan Stanley, McDonald's, AT&T, Goldman Sachs, Boeing, IBM và Ford kết hợp lại, gã khổng lồ công nghệ Apple vẫn đáng giá hơn.

Sau khi giá cổ phiếu vượt qua mốc 182,86 USD/đơn vị ngay trong phiên giao dịch đầu năm 2022, Apple chính thức trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới có vốn hóa thị trường đạt 3.000 tỷ USD.

Khởi nguồn từ một công ty sản xuất máy tính ở California vào năm 1976, sau 42 năm, giá trị vốn hóa của Apple cán mốc 1.000 tỷ USD. Hai năm sau, con số này tăng thành 2.000 tỷ USD.

Song, giá trị của Apple chỉ mất 16 tháng và 15 ngày để tăng thêm 1.000 tỷ USD lên 3.000 tỷ USD.

Doanh thu thoát bóng iPhone
Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 25/9, nhờ nhu cầu nâng cấp iPhone 5G mạnh mẽ, doanh thu hãng ghi nhận mức tăng trưởng 33%, đạt 365,8 tỷ USD.

Tuy nhiên, trước khi bứt phá vào năm 2021, doanh thu vào năm tài chính 2020 của hãng chỉ duy trì ở mức một con số, thậm chí sụt giảm 2,04% trong năm 2019.

Theo Reuters, đà tăng trưởng của Apple xuất phát từ quá trình xây dựng hệ sinh thái gồm 1 tỷ chủ sở hữu iPhone. Đây là yếu tố giúp doanh thu từ các loại hình dịch vụ tăng đột biến, đồng thời tạo tiền đề phát triển cho nhiều sản phẩm tương lai của hãng như ôtô tự lái hoặc thực tế ảo tăng cường.

Giá cổ phiếu Apple tăng khoảng 5.800% kể từ thời điểm Steve Jobs trình làng chiếc iPhone đầu tiên vào tháng 1/2007. Hiệu suất tăng trưởng này vượt xa con số 230% của S&P 500 nếu xét trên cùng giai đoạn.

Giới đầu tư từng cho rằng cổ phiếu Apple phụ thuộc quá nhiều vào doanh số bán iPhone. Tuy nhiên, Apple đã chứng minh smartphone này vốn nằm ở trung tâm hệ sinh thái gồm những tiện ích khác như Apple Watch, Apple AirTags hay dịch vụ trả phí như truyền hình, lớp học trực tuyến.
Dưới sự điều hành của Tim Cook, doanh thu từ hàng loạt dịch vụ như phát trực tiếp video, âm nhạc của công ty tăng mạnh. Đây là yếu tố giúp doanh thu của hãng giảm sự phụ thuộc của iPhone từ 60% (tổng doanh thu năm tài chính 2018) xuống còn 52% (tổng doanh thu năm tài chính 2021).

“Đà tăng trưởng của Apple được neo bởi các sản phẩm ‘phải có’ và danh mục dịch vụ ngày càng tăng. Giá trị cổ phiếu hiện tại là giấc mơ của giới đầu tư cách đây nhiều năm trước, tôi không nghĩ mức giá này sẽ tạo tín hiệu bán ra đối với các nhà đầu tư dài hạn”, Trip Miller, đối tác quản lý tại Gullane Capital Partners, cho biết.

Theo số liệu của Refinitiv, doanh thu của Apple đã tăng khoảng 30 lần so với dự kiến trong 12 tháng, giảm một chút so với bội số 32 lần vào đầu năm 2021. Dù vậy, mức tăng trưởng này vẫn cao chưa từng thấy kể từ năm 2008.

Hal Eddins, nhà kinh tế trưởng tại Capital Investment Counsel, đồng thời là cổ đông Apple, cho rằng cổ phiếu hãng là danh mục đầu tư an toàn khi vượt qua đại dịch và duy trì doanh số giai đoạn nghỉ lễ vững chắc.

Đà tăng trưởng của Apple được neo bởi các sản phẩm ‘phải có’ và danh mục dịch vụ ngày càng tăng

Trip Miller, đối tác quản lý tại Gullane Capital Partners

“Dường như Apple đã được tiêm vaccine chống lại bất cứ thứ gì mà Omicron có thể tác động. Tôi không hề tự mãn, nhưng chỉ một số sự kiện tồi tệ không lường trước mới có thể làm rung chuyển con thuyền”, Eddins chia sẻ.

Bên cạnh đó, một số nhà phân tích tin rằng Apple vẫn còn nhiều dư địa để phát triển trong thời gian tới nếu các sản phẩm khác như Apple Car ra đời.

Tuy nhiên, hãng công nghệ có thể đã chạm đến giới hạn tăng trưởng cơ sở người dùng và doanh thu từ mỗi khách hàng. Trong khi đó, không có gì đảm bảo các danh mục sản phẩm trong tương lai sẽ sinh lời như iPhone.

Dù là lĩnh vực đầy tiềm năng, nhà phân tích Toni Sacconaghi của Bernstein cảnh báo triển vọng của Apple trong lĩnh vực thực tế ảo và tăng cường có khả năng chỉ chiếm 4% doanh thu của hãng vào năm 2030. Trên hết, số lượng thiết bị tại toàn bộ thị trường khó có thể cán mốc 1 tỷ đơn vị cho đến năm 2040.

Vị chuyên gia dự đoán tốc độ tăng trưởng của hãng trong năm tài chính tiếp theo có thể chậm hơn dự kiến khi “không có chất xúc tác nào rõ ràng”.

Bên cạnh đó, công ty cũng phải đối mặt với sự giám sát từ giới chức các nước khu vực Mỹ và châu Âu đối với mô hình kinh doanh ăn chia hoa hồng trên App Store.

"Apple sử dụng tiền mặt dự trữ để tăng giá cổ phiếu"
Theo New York Times, doanh thu khổng lồ và tỷ suất lợi nhuận lớn của Apple giúp công ty sở hữu kho dự trữ tiền mặt đủ lớn để “mua đứt” UPS, Starbucks hay Morgan Stanley. Cuối tháng 9, hãng nắm giữ 190 tỷ USD tiền mặt và hàng loại khoản đầu tư.

Tuy nhiên, thay vì thực hiện các vụ mua lại lớn hoặc xây dựng thêm nhà máy ở Mỹ, Apple quyết định trả lại phần lớn tiền mặt cho nhà đầu tư bằng cách mua cổ phiếu công ty.

Howard Silverblatt, nhà phân tích theo dõi định giá tại S&P Dow Jones Indices, cho biết Apple đã mua 488 tỷ USD cổ phiếu của chính công ty, nhiều nhất so với bất cứ doanh nghiệp nào khác.

Các khoản chi tiêu này diễn ra sau khi Apple sử dụng luật thuế năm 2017 để chuyển phần lớn trong số 252 tỷ USD tiền ở nước ngoài về Mỹ. Công ty hiện đứng sau 14/15 thương vụ mua lại cổ phiếu lớn nhất.

Apple hiện là công ty đóng thuế lớn nhất tại Mỹ. Vào tháng 4, công ty cho biết họ đã nộp 45 tỷ USD tiền thuế trong 5 năm trước đó. Trong 5 năm qua, Apple cũng mạnh tay chi hơn 82 tỷ USD cho hoạt động R&D và sử dụng khoảng 154.000 người, hơn 38.000 người so với 5 năm trước.Việc sử dụng dòng tiền khiến giới phân tích đưa ra các quan điểm khác nhau. Một số nhà kinh tế cho rằng Apple trả lại tiền cho các cổ đông vì dư tiền mặt. Nhóm khác thì tin rằng hoạt động mua lại cổ phiếu nhằm mục đích tăng giá trị công ty thay vì tập trung đầu tư vào kinh doanh, tăng lương hoặc giảm giá thành sản phẩm.

Ví dụ, Apple đã chi hàng tỷ USD để mua cổ phiếu nhưng vẫn sử dụng công nhân lắp ráp giá rẻ, nỗ lực tránh thuế quan hay liên tục tăng giá các thiết bị thành phẩm.

“Apple lẽ ra nên sử dụng số tiền đó để làm mọi thứ. Thay vào đó, họ đang sử dụng nó để tăng giá cổ phiếu của mình”, William Lazonick, giáo sư kinh tế danh dự tại Đại học Massachusetts, nhà phê bình hàng đầu về hoạt động mua lại kể từ những năm 1980, nhận xét.

Lazonick tin rằng việc mua lại làm tăng giá cổ phiếu, từ đó khuyến khích làn sóng mua vào và tạo động lực trên thị trường chứng khoán. Hoạt động mua lại cổ phiếu làm giảm tổng số cổ phiếu có sẵn, thúc đẩy giá trị cổ phiếu gia tăng.

Vị chuyên gia cho biết mức định giá 3.000 tỷ USD là sự kết hợp của nhiều yếu tố. “Không thể biết được bao nhiêu trong số đó là dự đoán, bao nhiêu là thao túng và bao nhiêu là sự đổi mới”, ông nói.