Ứng viên đảng Dân chủ Eileen Higgins đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng Miami ngày 9.12, đánh bại ứng cử viên Cộng hòa được Tổng thống Donald Trump ủng hộ.

Chiến thắng của bà Eileen Higgins chấm dứt chuỗi 28 năm thất bại liên tiếp của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử chức thị trưởng Miami (bang Florida), theo AP. Ứng viên Dân chủ gần nhất đắc cử chức thị trưởng Miami trước bà Higgins là ông Xavier Suarez (năm 1997), cha của thị trưởng sắp mãn nhiệm Francis Suarez (đảng Cộng hòa). Sau năm 2010, ông Xavier Suarez có nhiều giai đoạn chuyển sang đảng Cộng hòa.

Chiến thắng còn mang lại động lực lớn cho đảng Dân chủ trong một trong những cuộc bầu cử địa phương cuối cùng trước kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2026.


Ứng viên đảng Dân chủ Eileen Higgins vui mừng sau khi đắc cử chức thị trưởng Miami hôm 9.12

ẢNH: AP

"Tối nay, người dân Miami đã làm nên lịch sử", bà Higgins tuyên bố sau khi kết quả được công bố. Ở tuổi 61, bà Higgins sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên làm thị trưởng thành phố Miami.

Trong suốt chiến dịch tranh cử tại thành phố có đa số dân nói tiếng Tây Ban Nha này, bà thường xuyên nhắc đến chính sách siết chặt nhập cư của ông Trump, nói rằng bà đã nghe rất nhiều người dân Miami lo lắng về việc người thân của họ có thể bị bắt giữ.

Dù cuộc bầu cử thị trưởng là phi đảng phái, bà Higgins vẫn công khai tranh cử với tư cách ứng viên Dân chủ và đã đánh bại ứng viên được ông Trump ủng hộ - ông Emilio Gonzalez, cựu lãnh đạo hành chính của thành phố.

Ông Gonzalez cho biết đã gọi điện chúc mừng bà Higgins. "Tôi chưa bao giờ tự hào về việc mình là một người Dân chủ hơn lúc này. Chúng ta đang sống ở bang Florida, nơi có những người xây buồng giam cho cư dân thay vì xây nhà ở giá rẻ cho họ", bà Higgins nói với AP trước khi chiến thắng được xác nhận.

Cuộc bầu cử địa phương này không phải là chỉ dấu chắc chắn cho kết quả bầu cử năm tới. Tuy nhiên, nó đã thu hút sự chú ý của cả hai đảng lớn và các lãnh đạo của họ.

Chiến thắng này mang lại động lực cho đảng Dân chủ trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ đầy cam go năm 2026, khi đảng Cộng hòa đang cố gắng giữ vững vị thế tại Florida, bao gồm cả khu vực bầu cử có đa số người gốc Latin ở quận Miami-Dade. Khu vực này trong những năm gần đây đã chuyển dịch rõ rệt về phía cánh hữu, và thành phố Miami thậm chí có thể trở thành nơi đặt thư viện tổng thống của ông Trump.

"Kết quả tối nay là một hồi chuông cảnh báo nữa dành cho đảng Cộng hòa rằng cử tri đã quá chán ngán với chương trình nghị sự lạc lõng của họ - chính chương trình đó đang làm chi phí sinh hoạt tăng vọt", ông Ken Martin, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ, phát biểu.

VietBF@sưu tập

Buổi sáng kéo rèm cửa, ánh nắng vẫn thế, ly cà phê vẫn thế, nhưng trên màn hình điện thoại thì Việt Nam như đã… sang trang. GDP tăng gần 8%, FDI 18 tỷ đô, tăng trưởng “đứng đầu Đông Nam Á”, báo chí chạy tít rực rỡ, bình luận hân hoan.
Chỉ có một thứ không thay đổi: túi tiền của bạn. Phở vẫn tăng giá, căn hộ vẫn đắt như vàng, lương không theo kịp chi phí, còn cảm giác “khó thở” về tài chính thì ngày một rõ. Câu hỏi nhức nhối hiện lên: Nếu kinh tế đang bay lên, tại sao đời sống của tôi lại thấy… nặng xuống?
Đó chính là cái “ảo giác tập thể” mà bài viết này muốn bóc tách: đằng sau 18 tỷ đô FDI và những con số đẹp như mơ, Việt Nam đang thực sự bước vào thập kỷ vàng, hay chỉ đang say trong những bảng thống kê lung linh?

FDI 18 TỶ ĐÔ: CỬA HÓA RỒNG HAY CHỈ LÀ BÓNG PHẢN CHIẾU?

Không ai phủ nhận: 18 tỷ đô vốn FDI là con số đủ làm bất cứ chính phủ nào nở mặt, doanh nghiệp nào cũng thấy cơ hội. Nhưng FDI không phải phép màu biến một quốc gia thành Singapore sau một đêm. Vấn đề không nằm ở “bao nhiêu tiền”, mà nằm ở “tiền đó làm gì cho mình”.
Về bản chất, FDI có hai dòng rất khác nhau.
Một loại là FDI “chất lượng cao”: các tập đoàn mang trung tâm R&D, công nghệ lõi, nhà máy sản xuất giá trị gia tăng cao tới Việt Nam – như bán dẫn, trung tâm dữ liệu, thiết bị y sinh, công nghệ tự động hóa. Dòng vốn này không chỉ tạo việc làm, mà còn mang tri thức, tiêu chuẩn quản trị, kéo cả chuỗi cung ứng nội địa đi lên.
Loại thứ hai là FDI gia công giá rẻ: nhà máy lắp ráp, dây chuyền dùng nhiều lao động, dễ rời đi khi tìm được nơi nào rẻ hơn. Nó biến nền kinh tế thành một “phòng gym cao cấp”: máy móc hiện đại, dây chuyền hoành tráng, nhưng cơ bắp – tức là năng lực nội địa hóa, công nghệ, thương hiệu – mãi không chịu lớn.
Đau ở chỗ, phần lớn FDI vào Việt Nam vẫn thuộc nhóm thứ hai. Nếu không nâng cấp doanh nghiệp trong nước, không kéo được tỷ lệ nội địa hóa lên, chúng ta rất dễ trở thành “quốc gia cho thuê mặt bằng cao cấp”: đất đai, nhân công, ưu đãi thuế – còn giá trị gia tăng cao thì vẫn chảy ra ngoài. Thái Lan và Malaysia từng sống với ảo giác tương tự: FDI đổ vào ầm ầm, khu công nghiệp mọc như nấm, nhưng do không kịp nâng nội lực, nên vẫn bị kẹt ở vùng trũng của chuỗi giá trị. Câu hỏi đặt ra rất thẳng: Việt Nam có rẽ sang lối khác, hay sẽ lặp lại vết xe đổ ấy?

ĐẦU TƯ CÔNG: DOPING TĂNG TỐC HAY CON DAO HAI LƯỠI?

Cùng lúc FDI lên báo, đầu tư công cũng được ca ngợi như “động cơ tăng trưởng”: cao tốc Bắc – Nam, vành đai 3, 4, sân bay Long Thành, những tuyến kết nối liên vùng… Tiền ngân sách đang rót vào hạ tầng với tốc độ khiến nhiều nước phải “ngước nhìn”.
Nếu dự án đúng, đó là liều doping hợp pháp: một tuyến cao tốc rút thời gian di chuyển từ bốn tiếng xuống còn hơn một tiếng, chi phí logistics giảm mạnh, bất động sản công nghiệp, dịch vụ hai bên tuyến đường bật dậy. Những nơi vốn chỉ là “vùng trũng” suddenly trở thành cực tăng trưởng mới.
Nhưng nếu dự án sai – xây không đúng chỗ, không đúng thời điểm, chỉ để “có công trình, có giải ngân” – nó lập tức biến thành con dao hai lưỡi: cầu nghìn tỷ không người qua lại, đường to như đại lộ hai bên toàn ruộng trống, dự án đội vốn gấp đôi gấp ba. Lúc đó, đầu tư công không còn là động lực, mà trở thành gánh nặng: nợ công phình ra, ngân sách phải gồng, trong khi doanh nghiệp và người dân không hưởng được bao nhiêu.
Trung Quốc là bài học nhãn tiền: nhiều năm xây quá nhanh, quá nhiều, quá thiếu chọn lọc – để rồi thành phố ma, dự án bỏ hoang, hệ thống ngân hàng oằn mình với nợ xấu. Việt Nam không có room để lặp lại lỗi đó. Mỗi km cao tốc, mỗi cây cầu, mỗi sân bay chỉ có ý nghĩa khi nó thực sự “mở mạch máu” mới cho nền kinh tế: thêm kết nối sản xuất, giảm chi phí vận chuyển, kéo được FDI tốt, kích hoạt đô thị hóa lành mạnh.

LẠM PHÁT 3,2% TRÊN GIẤY VÀ CÁI VÍ MỎNG DẦN NGOÀI ĐỜI

Ở tivi, con số lạm phát 3,2% nghe nhẹ nhàng, êm tai như tiếng mèo con. Nhưng với nhiều gia đình, cảm giác lại giống một con mèo hoang đang âm thầm mở tủ lạnh – moi bớt tiền ra mỗi tháng. Bạn không sống bằng CPI, bạn sống bằng bát phở mỗi sáng, tiền thuê nhà, học phí con, tiền khám bệnh, và… giá căn hộ chạy như ngựa lồng.
Có ít nhất ba lớp lạm phát mà báo cáo chính thức ít khi chạm tới. Một là lạm phát lõi – những mức tăng đều đặn, dai dẳng của hàng hóa, dịch vụ cơ bản, ăn mòn sức mua thật của đồng lương. Hai là lạm phát tài sản – căn hộ từ 1,2 tỷ lên 3 tỷ trong khoảng mươi năm, trong khi thu nhập không hề tăng theo cấp số tương ứng; người đi làm trẻ nhìn giấc mơ “có nhà ở thành phố” ngày càng xa. Ba là lạm phát lối sống – bạn càng sống “đàng hoàng”, càng muốn cho con học tốt, chăm sóc sức khỏe tử tế, dành dụm cho tuổi già, thì chi phí càng leo thang.
Trong bối cảnh đó, “giữ tiền mặt cho an toàn” thực chất là chấp nhận đóng một thứ thuế vô hình. Lãi suất tiền gửi không kịp bù giá cả, tài sản thật thì phi nước đại, người nào đứng yên là bị tụt lại. Cảm giác “kinh tế tăng mà mình nghèo đi” xuất phát từ chính khoảng cách giữa con số vĩ mô và đời sống vi mô đó.

SÓNG TÀI SẢN 2025–2030: TIỀN ĐANG CHẠY VỀ ĐÂU?

Khi FDI dịch chuyển, hạ tầng mở ra, chính sách thay đổi, sẽ luôn có một đợt “tái phân bổ tài sản” lớn trong xã hội. Câu hỏi không phải là “có sóng hay không”, mà là “sóng đang dâng ở đâu” – và bạn đứng chỗ nào.
Bất động sản, nếu nhìn kỹ, đã bước sang “chương mới”: đất nền phân lô xa xôi, thiếu hạ tầng gần như hết cửa lướt sóng; căn hộ đầu tư cho thuê ngắn hạn đang chịu áp lực rất lớn từ lãi vay, dư cung. Trong khi đó, đất gắn với khu công nghiệp, logistic, kho bãi, cảng cạn… lại lên ngôi cùng dòng FDI sản xuất và dịch chuyển chuỗi cung ứng. Một khu công nghiệp lấp đầy 70–80% là cú hích cho giá thuê, giá đất xung quanh – và kéo theo cả một vùng dịch vụ ăn theo.
Trên thị trường chứng khoán, kịch bản quen thuộc nhiều chu kỳ: các mã penny rẻ tiền chạy trước, thu hút đám đông, rồi cũng là những mã rơi nhanh nhất khi nhạc dừng. Trong khi đó, cổ phiếu đầu ngành – xây dựng hạ tầng, vật liệu, khu công nghiệp, công nghệ – mới là những “xương sống” của chu kỳ tăng trưởng dài hơi. Tiếc là phần đông nhà đầu tư lại bị hút vào chỗ ồn ào nhất.
Và quan trọng hơn cả tiền là… kỹ năng. Nhìn vào thị trường lao động sẽ thấy: kỹ sư tự động hóa, data, AI, chip, chuyên gia vận hành nhà máy thông minh – lương tính bằng nghìn đô, thậm chí chục nghìn đô. Kỹ năng bắt kịp công nghệ trở thành một loại “tài sản vô hình”: ai chịu khó nâng cấp, người đó bước vào tầng lớp thịnh vượng mới; ai bám mãi vào những công việc có thể bị phần mềm hoặc robot thay thế, người đó sẽ cảm nhận lạm phát theo cách đau đớn nhất.

NHỮNG LỖ HỔNG CÓ THỂ LÀM “RỒNG” GÃY CÁNH

Đằng sau bức tranh sáng màu vẫn là những vết nứt mà nếu không nhìn thẳng, bất kỳ giấc mơ hóa rồng nào cũng có thể gãy cánh giữa chừng. Lãi suất đô la cao là lực hút vốn về Mỹ, khiến các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, đứng trước nguy cơ “khô dòng tiền” đột ngột. Trung Quốc giảm tốc sẽ kéo theo đơn hàng xuất khẩu của Việt Nam mỏng đi, bởi ta vẫn nằm sâu trong chuỗi cung ứng của họ.
Rủi ro năng lượng là một quả bom hẹn giờ khác: thiếu điện, mất ổn định cung cấp, là điều khiến các nhà đầu tư FDI “quay đầu” nhanh hơn bất kỳ chính sách ưu đãi thuế nào. Nợ xấu ngân hàng, trái phiếu doanh nghiệp, nếu xử lý không cẩn trọng, có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, làm tắc hệ thống tín dụng đúng lúc doanh nghiệp cần vốn để nâng cấp.
Thuế tối thiểu toàn cầu đang dần xóa lợi thế “thiên đường thuế” của các nước đang phát triển. Khi ưu đãi thuế không còn, Việt Nam buộc phải cạnh tranh bằng hạ tầng thật, nhân lực thật, thể chế thật. Và trên tất cả, tư duy đám đông dễ dãi – chạy theo tin đồn, thích “đầu tư một đêm đổi đời” – có thể tạo ra những bong bóng mới, rồi chính tay chúng ta làm chúng nổ tung.

TỪ ẢO GIÁC TẬP THỂ ĐẾN TỰ DO TÀI CHÍNH CÁ NHÂN

Những con số FDI, GDP, CPI… sẽ tiếp tục lên báo, lên truyền hình mỗi quý. Bạn không thể kiểm soát được chúng, nhưng bạn có thể kiểm soát cách mình phản ứng. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào một chu kỳ tái cấu trúc lớn, “đi theo đám đông” nghĩa là chấp nhận để người khác quyết định tương lai tài chính của mình.
Ít nhất, có vài hướng đi mà bất cứ ai cũng có thể bắt đầu:
– Dành một phần tài sản cho kênh có khả năng tăng trưởng: cổ phiếu đầu ngành, bất động sản gắn với hạ tầng và khu công nghiệp, thay vì lao vào những cuộc chơi lướt sóng mù mờ.
– Theo dõi hạ tầng và khu công nghiệp như người nông dân theo dõi thời tiết: nơi nào đường, cảng, điện, khu công nghiệp thật sự hình thành, nơi đó sớm muộn gì cũng là “vùng đất” của cơ hội.
– Đầu tư nghiêm túc vào kỹ năng của chính mình: ngoại ngữ, công nghệ, khả năng đọc dữ liệu, tư duy tài chính. Trong một nền kinh tế đang chuyển mình, kỹ năng mới chính là “cổ phiếu bluechip” vững chắc nhất.
– Giữ một khoản dự phòng ít nhất 6 tháng chi phí để không bị quật ngã bởi những cú sốc lãi suất, việc làm, hay khủng hoảng bất ngờ.
– Học cách đọc những chỉ số cơ bản như PMI, M2, FDI giải ngân, lãi suất – không cần trở thành chuyên gia, nhưng đủ để biết nền kinh tế đang “sốt”, “cảm cúm” hay “khỏe mạnh”. Đầu tư bằng dữ liệu, không bằng cảm xúc.
Nếu đọc đến những dòng này, bạn đã đi xa hơn 99% những người chỉ dừng lại ở câu “FDI 18 tỷ, kinh tế mình đang lên”. Tri thức là lớp tài sản đầu tiên và quan trọng nhất. Khi bạn hiểu tiền đang chảy về đâu, rủi ro nằm ở chỗ nào, và mình có thể đứng ở đâu trong bức tranh đó, thì dù Việt Nam có thật sự hóa rồng hay không, bạn cũng không bị cuốn vào ảo giác tập thể – mà có thể bình tĩnh vẽ nên con đường thịnh vượng riêng của mình trong thập kỷ tới.
NGUYEN XUAN NGHIA (chỉnh sửa Gibbs VIETBF)

Cô vợ nhắn tin cho anh chồng:
“Anh đừng quên mua rau củ trên đường đi làm về (kèm theo list dài dằng dặc thứ cần mua), ở đoạn cuối cùng tin nhắn, có đoạn: ở đấy cô Lệ xinh gái muốn gặp anh.”
Chồng: “Cô Lệ nào?”
Vợ: “Không có ai hết, em chỉ muốn chắc chắn anh đã đọc hết nội dung tin nhắn của em.”
Chồng: “Nhưng anh đang ở với cô Lệ, vậy em muốn nói đến Lệ nào?”
Vợ nổi máu: “Anh đang ở đâu?”
Chồng: “Anh đang ở cạnh chợ bán rau quả nè.”
Sau 10 phút, vợ hộc tốc nhắn tin: “Anh đang ở chỗ nào?”
Chồng: “Anh đang ở cùng cô Lệ gần chợ rau củ"
Vợ: "Chỗ nào, tôi đang ở chợ đây!"
Chồng: “Anh đang ở cơ quan. Vậy là em đang ở chợ rau củ, em mua loại rau củ em muốn đi.”

VietBF@sưu tập

Vụ nổ súng ở Washington, D.C. vào ngày 26/11/2025 đã làm cho một binh sĩ Vệ binh Quốc gia bị thiệt mạng và một người khác bị thương là chuyện hết sức đau lòng! Nghi phạm Rahmanullah Lakanwal là một người tỵ nạn gốc Afghanistan, từng được phép đến Mỹ để định cư. Nhưng điều đáng lo hơn nữa là, ngay lập tức, vụ này đã bị biến thành chuyện chính trị lớn lao, rồi sau đó được dùng làm cái cớ để cho siết chặt visa, ngừng đón nhận người tỵ nạn và gây khó khăn cho hàng chục ngàn người, trong khi họ chẳng hề có liên quan đến.

Trong một đất nước tự do dân chủ, luật pháp thể hiện rất rõ ràng: Ai làm, người nấy chịu. Người nào đã gây án thì chỉ có người đó phải ra tòa. Thế nhưng, trong mấy ngày vừa qua, thay vì tập trung vào việc điều tra vụ án, tìm hiểu động cơ nào gây án, nhiều giới chức và các nhóm chính trị gia lại quay sang đổ hết mọi nghi ngờ lên đầu cộng đồng người Afghanistan, người tỵ nạn và tất cả những người nhập cư, nói chung.

Một người phạm tội tự nhiên đã bị biến thành cái cớ để cho nhiều người nhìn vào cả một cộng đồng đang sống đàng hoàng, tử tế ở Mỹ với con mắt méo mó, đầy hận thù. Không có cách nào hay và dễ hơn để gây ra chia rẽ và gieo rắc sợ hãi bằng cách này.

Chính sách được hình thành từ nỗi sợ thì sẽ chỉ có tệ thêm hơn

Ngay sau vụ nổ súng, hàng loạt biện pháp được nhà chức trách tung ra: Ngừng việc xét đơn tỵ nạn, thắt chặt chương trình cho tái định cư, siết chặt việc cấp giấy phép làm việc và mở rộng danh sách các nước bị xem là "có nguy cơ phạm tội". Tất cả những quyết định này đều được gắn với một cụm từ nghe rất đẹp: "Bảo vệ an ninh quốc gia".

Thực tế cho thấy, không hề có bằng chứng nào chứng minh rằng hàng trăm ngàn người tỵ nạn còn lại là mối đe dọa cho bất cứ ai cả. Điều duy nhất được viện dẫn chỉ là… nỗi sợ hãi và kỳ thị di dân!

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Khi nỗi sợ tập thể được nâng cấp trở thành chính sách, đó không chỉ là cái cớ để né tránh trách nhiệm về đạo đức, mà còn biến thành công cụ nhằm hợp pháp hóa sự kỳ thị. Và khi sự kỳ thị ấy được đóng dấu bởi chính quyền, những người sẽ lãnh đủ đầu tiên luôn là những nhóm yếu thế: Những người không có tiếng nói, không có quyền lực để tự bảo vệ, và thường bị xem như "vật tế thần" mỗi khi xã hội cần người để trút đổ lỗi xuống đầu họ.

Cái giá không chỉ là số phận của những người đang chạy trốn chiến tranh và bạo lực ở Afghanistan. Cái giá còn là niềm tin của cả xã hội, bởi vì họ đã từng tin rằng luật pháp Mỹ vốn công bằng, rằng nước Mỹ không trừng phạt những con người vô tội chỉ vì sai lầm của người khác.

Không phải ai cũng may mắn có được cuộc sống an toàn

Rất nhiều người Afghanistan từng đứng sát vai cùng với quân đội Mỹ, tin vào lời hứa bảo vệ của chính phủ Mỹ. Khi Taliban quay lại, những người cùng chiến tuyến với người Mỹ đã không bỏ chạy vì muốn sang Mỹ để được ăn "bơ thừa, sữa cặn", mà họ bỏ chạy bởi vì họ muốn sống sót. Nhiều người bị săn đuổi, bị đe dọa, thậm chí bị giết… Họ đến nước Mỹ để làm lại cuộc đời. Vậy mà, giờ đây chỉ vì một vụ án, họ đã bị nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ, thù hằn. Họ bị xem như "nguy cơ hiện hửu", dù đa số trong họ đang sống rất bình thường: Đi làm, đóng thuế, nuôi con, hòa nhập…

Đáng lẽ ra Mỹ phải bảo vệ cho họ, nhưng thay vào đó, các chính trị gia Mỹ lại biến họ thành nạn nhân của một kiểu "công lý tập thể", thứ công lý không bao giờ là công lý thật sự.

Một tay súng không thể đại diện cho cả một dân tộc

Chúng ta không bao che cho tội ác dù lớn hay nhỏ. Nhưng chính sách di dân không thể được viết ra chỉ vì một cơn giận ai đó đã phạm tội. Cả một cộng đồng không thể bị kết tội vì hành động của một vài cá nhân.

Nếu một người Mỹ phạm tội, chúng ta đâu có kết luận rằng, tất cả người Mỹ đều nguy hiểm. Một quân nhân Mỹ nếu gây án, chúng ta đâu có nói cả quân đội Mỹ đều có vấn đề. Vậy thì, tại sao một người nhập cư phạm tội bỗng nhiên biến cả cộng đồng nhập cư thành "có nguy cơ phạm tội"? Đó không phải công lý mà đó là thành kiến, là lợi dụng sự kiện để làm lợi cho ai đó.

Và lịch sử từng chứng minh: Khi chính quyền bắt đầu xem nhóm thiểu số như kẻ thù, thì nền dân chủ bắt đầu bị lung lay.

Công lý nằm ở đâu?

Công lý trong vụ án này rất đơn giản: Xử người gây án bằng pháp luật, nghiêm minh và minh bạch. Nhưng hãy bảo vệ những người vô tội, không bị vơ đũa cả nắm.

Mỹ có đủ khả năng điều tra, có đủ công cụ để làm điều này. Cho nên, không có lý do gì để trút bỏ cơn giận lên đầu những người khác, những người chỉ giống nghi phạm ở màu da hay quốc tịch.

Nếu công lý bị bóp méo, thì không chỉ viên đạn trong vụ án làm tổn thương đến xã hội Mỹ, mà chính cách đối xử sau đó của lãnh đạo Mỹ mới là điều gây nguy hại lâu dài.

Đừng biến bi kịch trở thành chính sách

Ra một quyết định dựa trên nỗi sợ hãi thì dễ quá. Chỉ có quyết định dựa trên lý trí và lòng nhân đạo mới khó. Nhưng một đất nước mạnh không phải là đất nước đóng cửa vì sợ, mà là đất nước vẫn mở cửa, nhưng mở một cách công bằng, có trách nhiệm, và không chà đạp lên phẩm giá con người.

Một viên đạn không đại diện cho một cộng đồng; một kẻ phạm tội không thể quyết định số phận của hàng chục ngàn người; và một vụ án không thể trở thành nền tảng cho chính sách di dân của cả một quốc gia.

Nếu điều đó xảy ra, thứ bị đạn xuyên thủng không chỉ là một sinh mạng, mà là những giá trị về đạo lý đã làm nên một nước Mỹ văn minh, tự do và hùng mạnh như ngày hôm nay.

Sưu tầm

Tổng thống Trump bổ sung thêm những tấm bảng vinh danh VÔ CÙNG HUYỀN THOẠI vào "Đại lộ Danh vọng Tổng thống"


Đây là một trong những điều hoành tráng, mang tính biểu tượng, huyền thoại (hãy chọn từ ngữ bạn thích) nhất mà tôi từng thấy trong một thời gian dài, và ngay cả theo tiêu chuẩn của Donald Trump thì điều này cũng vượt xa mọi kỳ vọng của tôi.

Sau khi thay thế ảnh của Joe Biden trên Đại lộ Danh vọng Tổng thống vài tháng trước, Tổng thống Trump giờ đây đã nâng tầm bằng cách thêm các tấm bảng bên dưới mỗi vị Tổng thống mô tả những điểm nổi bật (hoặc điểm yếu) trong nhiệm kỳ Tổng thống của họ.

Và phải nói rằng chúng thực sự quá tuyệt vời.

Và đúng vậy, thông tin này được xác nhận 100% là có thật. Dưới đây là bài đăng từ Andrew Leyden, người dùng biệt danh PenguinSix, một người mà chúng tôi đã theo dõi ở đây trong nhiều năm.

P6 sống ở Washington, D.C. và nổi tiếng với việc đưa tin trực tiếp về các sự kiện địa phương.

Gần đây ông ấy cũng được cấp quyền vào Nhà Trắng, và đó là nguồn gốc của thông tin này.


Thật khó để chọn ra một "người mình thích nhất", nhưng ông ấy đã không nương tay với Barack Hussein Obama:


Bây giờ chúng ta hãy xem xét từng cái một, và bên dưới tôi cũng sẽ cung cấp văn bản thuần túy trong trường hợp bạn khó đọc qua hình ảnh.


Và đây là toàn văn nếu bạn thấy dễ đọc hơn:

Donald Trump
Tấm bia kỷ niệm 1: Năm 2016, tranh cử với khẩu hiệu “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”, Donald J. Trump trở thành người đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ trở thành Tổng thống mà chưa từng giữ chức vụ chính trị nào trước đó, hoặc phục vụ với tư cách là sĩ quan trong quân đội. Sau khi đánh bại 16 ứng cử viên khác trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, ông tiếp tục đánh bại cựu Ngoại trưởng Hillary Rodham Clinton với chiến thắng áp đảo tại Cử tri đoàn với tỷ số 304 so với 227, đại diện cho một sự thay đổi chưa từng có, biến cái gọi là “bức tường xanh” của Pennsylvania, Michigan và Wisconsin thành những “chiến trường” bầu cử trong tương lai.

Tấm bia kỷ niệm số 2: Trong nhiệm kỳ đầu tiên mang tính lịch sử của mình, Tổng thống Trump đã ký ban hành luật cắt giảm thuế lớn nhất trong lịch sử, xây dựng một nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, bãi bỏ số lượng kỷ lục các quy định của liên bang, tái thiết quân đội Hoa Kỳ, chấm dứt thỏa thuận hạt nhân Iran và Hiệp định khí hậu Paris, kết thúc thảm họa NAFTA, tiêu diệt Đế chế Hồi giáo ISIS, ký kết Hiệp định Abraham lịch sử và tạo ra nền kinh tế vĩ đại nhất trong lịch sử thế giới. Ông cũng đã cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới với Chiến dịch Warp Speed ​​và phản ứng của ông đối với đại dịch Coronavirus.

Barack Hussein Obama
Tấm bia tưởng niệm 1: Barack Hussein Obama là vị Tổng thống da đen đầu tiên, một nhà hoạt động cộng đồng, một Thượng nghị sĩ nhiệm kỳ của bang Illinois, và là một trong những nhân vật chính trị gây chia rẽ nhất trong lịch sử nước Mỹ. Khi làm Tổng thống, ông đã thông qua Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe “Không thể chi trả” kém hiệu quả, dẫn đến việc đảng của ông mất quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, và dẫn đến việc đảng Cộng hòa giành được đa số ghế lớn nhất tại Hạ viện kể từ năm 1946. Ông đã lãnh đạo một nền kinh tế trì trệ, phê chuẩn Thỏa thuận hạt nhân Iran tồi tệ, và ký kết Hiệp định Khí hậu Paris đơn phương, cả hai hiệp định này sau đó đều bị Tổng thống Donald J. Trump chấm dứt.

Tấm bia số 2: Dưới thời Obama, Đế chế Hồi giáo ISIS lan rộng khắp Trung Đông, Libya rơi vào hỗn loạn, và Nga xâm lược và chiếm Crimea ở Ukraine. Ông ta làm tê liệt các doanh nghiệp nhỏ bằng các quy định hà khắc và thủ tục hành chính rườm rà về môi trường, tàn phá ngành khai thác than của Mỹ, và sử dụng Sở Thuế vụ (IRS) và các cơ quan hành chính liên bang như vũ khí chống lại các đối thủ chính trị của mình. Obama cũng đã theo dõi chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2016 của Donald J. Trump, và chủ trì việc tạo ra trò lừa bịp "Nga, Nga, Nga", vụ bê bối chính trị tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ. Người kế nhiệm do ông ta lựa chọn, Hillary Rodham Clinton, sau đó đã thua cuộc bầu cử Tổng thống trước Donald J. Trump.

Ronald Reagan
Tấm bia tưởng niệm: Ronald Reagan đã chiến thắng trong Chiến tranh Lạnh và làm thay đổi nền chính trị Mỹ cũng như Phong trào Bảo thủ. Trước khi vào Nhà Trắng, Reagan là một diễn viên Hollywood, Chủ tịch Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh, Thống đốc California và trong nhiều thập kỷ, là một tiếng nói hàng đầu trong phong trào Bảo thủ Mỹ. Khi làm Tổng thống, ông đã ban hành luật cắt giảm thuế, điều hành một nền kinh tế thịnh vượng và tái thiết quân đội Mỹ. Ông đã sống sót sau khi bị ám sát và đối đầu với Liên Xô với sự minh bạch đạo đức đáng kinh ngạc, gọi đó là một “đế chế xấu xa”, và gây áp lực chưa từng có lên mối đe dọa Cộng sản. Được biết đến với biệt danh “Người hùng biện vĩ đại”, ông đã tái đắc cử với chiến thắng áp đảo năm 1984 và rời nhiệm sở với tỷ lệ ủng hộ cao, đã khôi phục niềm tin, tinh thần và ý chí quốc gia. Ông là một người hâm mộ Tổng thống Donald J. Trump từ lâu trước khi Tổng thống Trump tranh cử vào Nhà Trắng trong một cuộc đua lịch sử. Tương tự, Tổng thống Trump cũng là một người hâm mộ ông!

Bill Clinton
Tấm bia kỷ niệm: Bill Clinton từng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp và Thống đốc bang Arkansas trước khi đắc cử Tổng thống trong một cuộc bầu cử được coi là bất ngờ lớn trước Tổng thống George H.W. Bush. Trong nhiệm kỳ Tổng thống, Clinton đã ký ban hành luật về tội phạm và phúc lợi xã hội, được thông qua dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Ông đã phê chuẩn NAFTA, hiệp định mà Tổng thống Donald J. Trump sau này đã chấm dứt vì cho là có hại cho Hoa Kỳ, chào đón Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, và giám sát sự can thiệp quân sự của NATO tại Bosnia và Kosovo. Bất chấp những bê bối đeo bám nhiệm kỳ Tổng thống của ông, sự bùng nổ công nghệ cuối những năm 1990 đã mang lại tăng trưởng kinh tế vượt trội, giúp ông và đảng Cộng hòa tại Quốc hội đạt được ngân sách cân bằng lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ. Năm 2016, vợ của Tổng thống Clinton, Hillary Clinton, đã thất cử Tổng thống trước Tổng thống Donald J. Trump!

Joe Biden / Autopen
Tấm bia số 1: Joe Biden ngủ gật là vị Tổng thống tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ. Nhậm chức sau cuộc bầu cử tham nhũng nhất từng thấy ở Hoa Kỳ, Biden đã giám sát một loạt thảm họa chưa từng có, đẩy quốc gia đến bờ vực sụp đổ . Chính sách của ông gây ra lạm phát cao nhất từng được ghi nhận, khiến đồng đô la Mỹ mất hơn 20% giá trị trong 4 năm. Kế hoạch “Lừa đảo Xanh Mới” của ông đã làm suy yếu vị thế thống trị năng lượng của Mỹ và bằng cách bãi bỏ biên giới phía Nam, Biden đã để 21 triệu người từ khắp nơi trên thế giới tràn vào Hoa Kỳ, bao gồm cả từ các nhà tù, trại giam, bệnh viện tâm thần và trại điều dưỡng. Thảm họa Afghanistan của ông là một trong những sự kiện nhục nhã nhất trong lịch sử nước Mỹ, dẫn đến cái chết của 13 quân nhân Mỹ dũng cảm, cùng nhiều người khác bị thương nặng. Nhận thấy điểm yếu chí mạng của Biden, Nga đã xâm lược Ukraine, và các phần tử khủng bố Hamas đã phát động cuộc tấn công tàn bạo ngày 7 tháng 10 vào Israel.

Tấm bia số 2: Được đặt biệt danh là "Ngủ gật" và "Gian xảo", Joe Biden bị những người điều khiển cánh tả cực đoan chi phối. Họ và các đồng minh của họ trong giới truyền thông tin giả đã cố gắng che đậy sự suy giảm nghiêm trọng về tinh thần của ông, và việc ông sử dụng bút tự động chưa từng có tiền lệ. Sau thất bại nhục nhã trong cuộc tranh luận với Tổng thống Trump vào tháng 6 năm 2024, ông buộc phải rút lui khỏi chiến dịch tái tranh cử trong ô nhục. Biden đã sử dụng lực lượng thực thi pháp luật như một vũ khí chống lại đối thủ chính trị của mình, đồng thời đàn áp nhiều người vô tội khác. Ông rời nhiệm sở bằng cách ban hành lệnh ân xá hàng loạt cho những tên tội phạm và côn đồ thuộc đảng Dân chủ cực đoan, cũng như các thành viên của gia đình tội phạm Biden — Nhưng bất chấp tất cả, Tổng thống Trump vẫn tái đắc cử với chiến thắng áp đảo và CỨU NƯỚC MỸ!

Theo SciTech Daily, các nhà khoa học của Viện nghiên cứu Scripps đã xác định được nguyên nhân và phương thức mà cơ thể chuyển qua một chế độ sửa chữa DNA kém tin cậy hơn mỗi khi vật liệu di truyền này bị hỏng hóc, từ đó tăng cao nguy cơ bệnh ung thư và thúc đẩy sự tồn tại, tiến triển của bệnh.

Viết trên tạp chí Cell Report, các tác giả cho biết họ tập trung vào các gene SETX, giúp mã hóa một dạng protein có nhiệm vụ tháo gỡ các vật liệu di truyền bị rối. Trong một số bệnh thần kinh và các loại ung thư như ung thư tử cung, da, vú..., gene SETX bị đột biến, dẫn đến thiếu đi protein SETX.

Sự đột biến này liên quan đến việc tích tụ một dạng cấu trúc đáng ngại của vật liệu di truyền gọi là R-loop. Đó là các cấu trúc RNA-DNA tạm thời, xảy ra khi RNA mới hình thành vẫn gắn vào khuôn DNA thay vì tách ra, tạo ra nút thắt và khiến một sợi DNA bị lộ ra, gây mất ổn định bộ gene.

Sự tích tụ này gây ra một loạt vấn đề: Các tín hiệu sửa chữa thông thường của tế bào mỗi khi xuất hiện hư hỏng bị xáo trộn và thất bại, khiến tế bào chuyển sang chế độ sửa chữa khẩn cấp gọi là BIR, vốn quá nhanh nên dễ mắc lỗi.

Nhưng BIR "thiếu an toàn" này lại là thứ mà các tế bào bị đột biến thiếu đi SETX phụ thuộc vào để tự sửa chữa và sinh tồn, khiến DNA của chúng ngày một hư hỏng nặng hơn, dễ sinh bệnh.

Tuy nhiên, việc phát hiện ra cơ chế đáng lo này cũng đưa các nhà khoa học đến một hướng đi mới trong điều trị ung thư.

Họ phát hiện ra rằng nếu quá trình BIR bị chặn lại, các tế bào này sẽ không còn cách nào để sửa chữa các đứt gãy DNA và sẽ chết. Họ đã nhận diện được 3 protein liên quan đến BIR - PIF1, RAD52 và XPF - mà các tế bào thiếu SETX phụ thuộc vào.

Nhắm mục tiêu vào chúng sẽ là nền tảng cho các phương pháp điều trị ung thư mới.

Nghiên cứu mới cho thấy bức xạ vũ trụ có thể cung cấp năng lượng duy trì sự sống vi sinh trên sao Hỏa, Europa và Enceladus, mở rộng đáng kể khả năng tồn tại sinh vật ngoài Trái Đất.


Một số nhà khoa học tin rằng sự sống có thể đang ẩn náu ngay trong chính Hệ Mặt Trời của chúng ta. Nhưng điều đó có thể xảy ra như thế nào khi không có hành tinh hay mặt trăng nào sở hữu những điều kiện “lý tưởng” giống Trái Đất – hành tinh xanh với trục quay ổn định, bầu khí quyển hoàn hảo và đặc biệt là từ trường mạnh mẽ giúp che chắn khỏi bức xạ Mặt Trời?



Tuy nhiên, các nghiên cứu mới cho thấy những điều kiện mà con người coi là khắc nghiệt, thậm chí “không thể sống nổi”, lại có thể chính là nguồn năng lượng nuôi dưỡng sự sống ngoài Trái Đất. Điều này đồng nghĩa phạm vi tìm kiếm sinh vật ngoài hành tinh đã được mở rộng đáng kể – và các nhà khoa học thậm chí có thể đã đạt được những kết quả ban đầu.

Một nghiên cứu công bố trên Tạp chí Sinh học Vũ trụ Quốc tế (International Journal of Astrobiology) vào tháng 7 vừa qua cho rằng các chùm hạt năng lượng cao gọi là tia vũ trụ thiên hà, vốn di chuyển khắp không gian, có thể duy trì sự sống trên các thế giới ngoài Trái Đất. Những tia này phát ra bức xạ đủ để kích hoạt các phản ứng hóa học – quá trình được gọi là phân ly bức xạ – khiến các phân tử bị phá vỡ và giải phóng những sản phẩm phụ có thể đóng vai trò như “nhiên liệu” cho sinh vật sống.

Nhóm nghiên cứu tập trung vào ba thiên thể: Sao Hỏa, cùng 2 mặt trăng của sao Mộc và sao Thổ là Europa và Enceladus. Để ước tính số lượng tế bào lý thuyết mà tia vũ trụ có thể duy trì, nhóm đã mô phỏng quá trình các tia này phân rã phân tử nước ở những độ sâu khác nhau trên từng thiên thể. Trong phân tích, họ đặc biệt nghiên cứu sự tạo thành electron – thành phần then chốt trong quá trình sản xuất năng lượng của mọi dạng sự sống.

Các mô phỏng được xây dựng dựa trên hiểu biết hiện nay về các sinh vật ưa cực trị trên Trái Đất – những sinh vật có thể sống sót trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt. Chẳng hạn, vi khuẩn Candidatus Desulforudis audaxviator có thể lấy năng lượng bằng cách “ăn” bức xạ từ sự phân rã phóng xạ của uranium. Trên Trái Đất, nhiều sinh vật chịu bức xạ thường ẩn mình dưới lòng đất để tránh mức bức xạ cao – tương tự cách con người trú ẩn trong hầm chống phóng xạ – vì vậy các nhà nghiên cứu đã tập trung khảo sát điều kiện dưới bề mặt.

Kết quả cho thấy Enceladus là thiên thể có triển vọng lớn nhất trong việc duy trì sự sống. Nhóm nghiên cứu ước tính rằng mặt trăng này có thể hỗ trợ tới 42.900 tế bào trên mỗi centimet khối ở độ sâu khoảng 60 cm. Sao Hỏa có thể hỗ trợ 11.600 tế bào ở độ sâu hơn nửa mét, trong khi Europa có thể duy trì khoảng 4.200 tế bào ở độ sâu 1 mét.

Dạng sự sống giả định trên các thế giới này sẽ không phải là những sinh vật xanh biết đi, biết nói hay các hệ sinh thái phát triển mạnh mẽ. Thay vào đó, đó nhiều khả năng chúng chỉ là những dạng sự sống sơ khai như vi sinh vật, bởi năng lượng chỉ đủ để duy trì các sinh vật cơ bản.

Tuy nhiên, sự sống luôn phải bắt đầu từ đâu đó. Hơn nữa, khả năng bức xạ nuôi dưỡng sự sống ngoài Trái Đất là điều đặc biệt thú vị đối với giới khoa học, bởi nó “mở rộng phạm vi tìm kiếm, mở rộng những nơi có thể tồn tại sự sống”, bà Dimitra Atri, tiến sĩ và đồng tác giả nghiên cứu, nói với tờ Science News.

Những thế giới từng bị coi là không thể sinh sống – vì nằm ngoài vùng có thể ở được quanh sao chủ, hoặc thậm chí không quay quanh ngôi sao nào – giờ đây có thể trở thành mục tiêu tìm kiếm sự sống. Và các nhà khoa học có thể đã nhìn thấy những “trái ngọt” đầu tiên.

Một nghiên cứu khác công bố trên tạp chí Nature Astronomy vào tháng 10 cho biết đã phát hiện các hợp chất hữu cơ trong mẫu băng lấy từ bề mặt đóng băng của Enceladus, làm dấy lên hy vọng rằng đại dương bên dưới lớp băng của mặt trăng này có thể chứa sự sống.

Trong một lần bay sượt qua Enceladus vào năm 2008, mặt trăng này đã phun ra các mảnh băng từ bề mặt, và tàu thăm dò không người lái Cassini đã thu thập chúng để phân tích. Kết quả cho thấy Enceladus phát thải nhiều hợp chất chứa carbon hơn so với các ước tính trước đây. Điều đó không khẳng định sự sống chắc chắn tồn tại ở đó, nhưng các “nguyên liệu” để sự sống hình thành thì rõ ràng đang hiện diện.

“Tôi thực sự thích Enceladus, bởi nó hội tụ tất cả các điều kiện cần thiết, cùng tồn tại tại một thời điểm, để sự sống có thể tiến hóa và phát triển”, bà Caroline Freissinet, tiến sĩ, nhà sinh vật học thiên văn thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp, chia sẻ với tờ The Guardian.

Tuy vậy, nhiều nhà sinh vật học thiên văn hào hứng với các phát hiện mới ở Enceladus lại cho rằng các miệng phun thủy nhiệt dưới đại dương, chứ không phải bức xạ như trong giả thuyết của bà Atri, mới là nguồn năng lượng chính cho sự sống trên mặt trăng này. Dù vậy, việc phát hiện tế bào sống ở nơi khác trong Hệ Mặt Trời sẽ mang ý nghĩa mang tính cách mạng: sự sống không phải là hiện tượng ngẫu nhiên chỉ xảy ra một lần – mà rất có thể tồn tại khắp vũ trụ.

Theo ông Szijjártó, một khi kế hoạch RePowerEU được thông qua vào tuần tới, 2 quốc gia này sẽ nộp đơn kiến nghị đề nghị hủy bỏ kế hoạch và yêu cầu tạm hoãn thi hành trong thời gian chờ xét xử.

Ông cảnh báo: “Nếu lệnh cấm dầu và khí đốt của Nga được triển khai, việc đảm bảo nguồn cung năng lượng an toàn cho Hungary và Slovakia sẽ trở nên bất khả thi, đồng thời kéo theo làn sóng tăng giá trầm trọng.”

Ngoại trưởng Hungary không ngần ngại gọi kế hoạch của EU là “gian lận pháp lý quy mô lớn”, cho rằng đây là một biện pháp trừng phạt trá hình và lẽ ra phải được tất cả các nước thành viên EU thông qua bằng hình thức đồng thuận tuyệt đối. Ngoài ra, ông cũng nhấn mạnh rằng năng lượng là lĩnh vực thuộc thẩm quyền quốc gia theo các hiệp ước EU hiện hành, vì vậy Brussels không có quyền đơn phương áp đặt các quy định như vậy.

Kế hoạch RePowerEU là một phần trong nỗ lực lớn của EU nhằm chấm dứt sự phụ thuộc vào năng lượng Nga kể từ sau cuộc xung đột Ukraine năm 2022. Theo nội dung thỏa thuận mới nhất giữa Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu, EU sẽ dừng nhập khẩu LNG của Nga vào cuối năm 2026 và chấm dứt hoàn toàn khí đốt qua đường ống từ mùa thu 2027.

Ủy viên Năng lượng châu Âu, Dan Jørgensen, khẳng định: “EU sẽ không bao giờ quay lại phụ thuộc vào năng lượng Nga, kể cả khi chiến tranh kết thúc. Đây là điểm không thể quay đầu.”

Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ tiếc nuối trước phản ứng mạnh mẽ của Hungary, quốc gia vốn thường xuyên phản đối các lệnh trừng phạt mới đối với Moscow.

Sự phản đối của Hungary và Slovakia không chỉ là một động thái mang tính kỹ thuật pháp lý, mà còn phản ánh mâu thuẫn sâu sắc giữa một số quốc gia Trung Âu, vốn phụ thuộc nặng vào năng lượng Nga, với định hướng chung của EU trong việc giảm ảnh hưởng từ Moscow. Không giống các quốc gia có cảng biển và khả năng tiếp cận LNG dễ dàng, Hungary và Slovakia không có lựa chọn thay thế nhanh chóng hoặc hiệu quả về mặt kinh tế.

Tổng hợp

Theo như có một người chồng sốc nặng về hành vi ngoại tình của người vợ bị chính con nhỏ vô tình phát hiện và tiết lộ với cha. Sau khi người đàn ông này nhận thấy vợ có nhiều biểu hiện bất thường như luôn kè kè điện thoại, thường xuyên về muộn và có nhiều tương tác thân mật với người khác giới, khi âm thầm tìm hiểu, ông Thái phát hiện vợ mình có mối quan hệ thân mật với một người đàn ông họ Vương - bạn trai cũ của cô.

Một vụ tranh chấp hôn nhân tại Đào Viên (Đài Loan) đã thu hút sự chú ý của dư luận khi hành vi ngoại tình của người vợ bị chính con nhỏ vô tình phát hiện và tiết lộ với cha. Theo phán quyết của tòa án, bà Trần và ông Thái kết hôn vào năm 2017, sau đó có một con chung. Tuy nhiên, từ năm 2022, ông Thái nhận thấy vợ có nhiều biểu hiện bất thường như luôn kè kè điện thoại, thường xuyên về muộn và có nhiều tương tác thân mật với người khác giới.

Đến tháng 9/2024, trong một chuyến du lịch dành cho nhân viên, đứa trẻ bất ngờ nói với cha rằng: "Mẹ hay nắm tay một chú khác". Câu nói ngây thơ ấy khiến ông Thái bắt đầu nghi ngờ vợ ngoại tình.
Sau khi âm thầm tìm hiểu, ông Thái phát hiện vợ mình có mối quan hệ thân mật với một người đàn ông họ Vương - bạn trai cũ của cô. Từ tháng 4 đến tháng 6/2025, hai người thường xuyên đi ăn, đi chơi cùng nhau, thậm chí còn bị ghi nhận nhiều lần ra vào nhà nghỉ. Cho rằng hành vi này đã xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi hôn nhân của mình, sau khi hoàn tất thủ tục ly hôn, ông Thái khởi kiện ông Vương, yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần 1 triệu Đài tệ.

Trước tòa, ông Vương biện hộ rằng bản thân và bà Trần từng yêu nhau trong quá khứ và chỉ nối lại liên lạc vào năm 2024. Ông cho rằng mối quan hệ giữa hai người chỉ phát triển sau khi bà Trần đã có ý định ly hôn, đồng thời khẳng định hôn nhân giữa bà Trần và ông Thái đã rạn nứt từ trước, không thể quy trách nhiệm cho mình.

Tuy nhiên, Tòa án Nhân dân Đào Viên nhận định, dù hai vợ chồng đã có dự định ly hôn, nhưng trong thời gian hôn nhân vẫn còn hiệu lực, người thứ ba không được phép can thiệp và phá hoại mối quan hệ vợ chồng. Việc bà Trần và ông Vương có những hành vi thân mật rõ ràng trước thời điểm ly hôn khoảng hai tháng đã vượt quá giới hạn của quan hệ bạn bè thông thường, đủ yếu tố cấu thành hành vi xâm phạm quyền phối ngẫu.

Sau khi cân nhắc địa vị xã hội, trình độ, điều kiện kinh tế của các bên, tòa tuyên ông Vương phải bồi thường cho ông Thái 300.000 Đài tệ tiền tổn thất tinh thần. Vụ án hiện vẫn có thể kháng cáo theo quy định pháp luật.

Trong 16 người bị tạm giữ, 14 đàn ông Úc tuổi từ 19 đến 40 đã được thẩm vấn và cho phép rời khỏi trụ sở công an vào ngày 8/12.

Giới chức Indonesia vừa bắt giữ nữ diễn viên phim người lớn người Anh Bonnie Blue (tên thật Tia Billinger) cùng 15 công dân Úc vì nghi vấn tham gia sản xuất nội dung khiêu dâm trái phép tại đảo Bali. Vụ việc đang thu hút sự chú ý lớn khi Bonnie từng gây ồn ào với tuyên bố từng “quan hệ với hơn 1.000 người trong 12 giờ”.

Theo Daily Mail, cuộc đột kích diễn ra ngày 5/12, khi lực lượng chức năng thu giữ nhiều tang vật gồm thiết bị quay phim chuyên dụng, bao cao su, thuốc hỗ trợ sinh lý và chiếc xe van được đặt tên “Bonnie Blue P*** Bus”, bị cho là chưa thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cuộc đột kích diễn ra ngày 5/12, khi lực lượng chức năng thu giữ nhiều tang vật gồm thiết bị quay phim chuyên dụng. Ảnh minh họa
Nguồn tin cho biết cảnh sát Indonesia nhận được báo cáo về hoạt động nghi ngờ vi phạm Luật chống nội dung khiêu dâm – bộ luật có mức phạt rất nghiêm khắc. Người sản xuất, phát tán nội dung khiêu dâm tại Indonesia có thể bị kết án tối đa 15 năm tù và phạt 6 tỷ rupiah (tương đương khoảng 11,2 tỷ đồng)

Trong 16 người bị tạm giữ, 14 đàn ông Úc tuổi từ 19 đến 40 đã được thẩm vấn và cho phép rời khỏi trụ sở công an vào ngày 8/12. Bonnie cũng được thả vào sáng 6/12, tuy nhiên toàn bộ hộ chiếu vẫn bị tịch thu để phục vụ điều tra. Ông Raja Ulul Azmy, đại diện cơ quan nhập cư Bali, cho biết những người đàn ông Úc được xem là nhân chứng và nhiều khả năng có thể về nước trong vài ngày tới.


Nữ diễn viên từng tuyên bố lên giường với nghìn đàn ông. Ảnh minh họa
Luật sư Philo Dellano, thuộc hãng luật PNB chuyên tư vấn cho người nước ngoài tại Indonesia, nhận định vụ việc nhiều khả năng sẽ kết thúc bằng lệnh trục xuất đối với Bonnie thay vì truy tố hình sự. Ông cho rằng việc chứng minh yếu tố tổ chức đứng sau hoạt động khiêu dâm tại Indonesia thường phức tạp, có thể khiến cơ quan công tố gặp khó khăn khi khởi tố.

Bonnie nhập cảnh Bali bằng thị thực du lịch và trước đó từng thông báo trên mạng xã hội về một sự kiện “gặp gỡ người hâm mộ” dành cho khách du lịch Úc. Do bị cấm nhập cảnh Úc, cô chuyển hướng hoạt động sang Bali – điểm đến quen thuộc của du khách nước này.

Trong vòng 48 giờ tới, nữ diễn viên sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan nhập cư Indonesia, trước khi giới chức địa phương đưa ra quyết định cuối cùng về hướng xử lý.

VietBF@ sưu tập

Cảnh sát thành phố Miami, bang Florida đang điều tra vụ tử vong bất thường của nữ bác sĩ gây mê 32 tuổi, khi thi thể không mặc quần áo của cô được phát hiện trong tủ đông tại siêu thị Dollar Tree ở khu Little Havana sáng 14/12.

Daily Mail đưa tin, vào khoảng 8h sáng 14/12, một nhân viên siêu thị Dollar Tree tại khu Little Havana, Miami đã phát hiện thi thể một phụ nữ trong tủ đông trữ hàng. Cảnh sát được gọi đến ngay sau đó và xác định danh tính nạn nhân là Helen Massiell Garay Sanchez, 32 tuổi, bác sĩ gây mê.

Theo lực lượng chức năng, Sanchez đã xuất hiện tại cửa hàng vào tối ngày 13/12 nhưng không mua sắm hay thực hiện bất kỳ giao dịch nào. Tuy nhiên, camera an ninh ghi nhận cô đã đi vào khu vực chỉ dành cho nhân viên, nơi đặt tủ đông, và lưu lại qua đêm dù cô không làm việc tại Dollar Tree.


Helen Massiell Garay Sanchez, 32 tuổi. Ảnh: Gofundme
Ảnh từ hiện trường cho thấy thi thể Sanchez được tìm thấy trong tình trạng không mặc quần áo. Đến thời điểm hiện tại, cảnh sát vẫn chưa xác định được lý do khiến cô tiếp cận khu vực hạn chế này. Cảnh sát Miami cho biết họ không phát hiện dấu hiệu của hành vi phạm tội và tạm phân loại vụ việc là “tử vong chưa phân loại” để phục vụ điều tra.

Theo mô tả trên trang gây quỹ được lập để hỗ trợ gia đình nạn nhân, Sanchez là người gốc Nicaragua và chuyên điều trị các bệnh tim bẩm sinh. Cô được đồng nghiệp đánh giá là một bác sĩ tận tâm, mang lại hy vọng cho nhiều trẻ em và gia đình mắc bệnh hiếm.

Gia đình Sanchez đang thực hiện các thủ tục đưa thi thể cô về Nicaragua, nơi hai con nhỏ của cô đang sinh sống. Tính đến chiều thứ Hai, quỹ quyên góp đã thu hút gần 6.000 USD hỗ trợ gia đình vượt qua khó khăn sau mất mát bất ngờ.

Vụ việc khiến cộng đồng địa phương bàng hoàng. Dollar Tree đã tạm thời đóng cửa để lực lượng chức năng tiến hành điều tra, trước khi mở cửa trở lại vào cuối ngày 14/12. Nhiều khách hàng cho biết họ rất sốc khi biết một bác sĩ trẻ lại tử vong trong hoàn cảnh bất thường như vậy.

Cảnh sát Miami xác nhận họ đang liên hệ với gia đình Sanchez và thu thập thêm thông tin về tình trạng tâm lý cũng như những vấn đề cá nhân mà cô có thể gặp phải trước khi qua đời. Nhà chức trách cho biết việc phân tích thêm bối cảnh cùng các bằng chứng từ hiện trường sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nguyên nhân tử vong.

VietBF@ sưu tập

Đoạn clip Linh Siêu lao tới túm tóc, giật điện thoại và vật ngã một phụ nữ trước sự chứng kiến của đám đông gây xôn xao mạng xã hội.
Theo Dahebao, hôm 30/12, một dân mạng Trung Quốc gây xôn xao khi tung tin ca sĩ Linh Siêu của nhóm ONER hành hung fan tại ga tàu. Trong đoạn clip được tung ra, nam idol đang di chuyển thì bất ngờ quay ra tiến thẳng về phía một người phụ nữ.


Clip Linh Siêu túm tóc, giật cô gái ngã ngửa gây sốc.
Cả hai sau đó xảy ra giằng co, xô xát. Người phụ nữ kia thậm chí còn bị Linh Siêu túm tóc, giật điện thoại và quật ngã xuống đất. Chỉ tới khi quản lý tiến lại can ngăn, hai bên mới tạm thời tách ra. Khi tới hầm gửi xe, phát hiện một cô gái khác đang quay chụp mình ở khoảng cách gần, nam ca sĩ tiếp tục lao tới và giật điện thoại một cách thô bạo.

Đoạn clip nhanh chóng thu hút quan tâm, được lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội. Nhiều người tỏ ra sốc khi một thần tượng có hành vi được cho là hung hăng trước sự chứng kiến của nhiều người. Không ít bình luận chỉ trích Linh Siêu.

Trước làn sóng dư luận, công ty quản lý của nam ca sĩ đã lên tiếng giải thích. Đơn vị này cho biết người phụ nữ kia là một sasaeng fan (fan cuồng, bám đuổi thần tượng tới mức cực đoan). Linh Siêu bị quấy rối, làm phiền suốt thời gian dài nên cảm thấy bức xúc và có hành động giằng co, giật điện thoại.

Vụ xô xát khiến điện thoại của người phụ nữ bị vỡ màn hình. Song, công ty khẳng định không hề có hành vi bạo lực thể xác nào diễn ra. Hai bên sau đó cũng đã thương lượng bồi thường thiệt hại chiếc điện thoại.


Ca sĩ Linh Siêu đang vấp tranh cãi. Ảnh: Sohu.
Linh Siêu tên thật là Lý Anh Siêu, sinh năm 2001. Anh tốt nghiệp Học viện Hý kịch Thượng Hải, Trung Quốc và được chú ý sau khi tham gia chương trình tuyển chọn thần tượng Idol Producer 2018, đạt hạng 15 chung cuộc.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Mỹ khoe xuất sắc vượt qua bài kiểm tra nhận thức lần ba, bác bỏ những đồn đoán về sức khỏe thể chất và tinh thần của ông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 9/12 đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng ngoài các cuộc kiểm tra sức khỏe "mất thời gian, kỹ lưỡng và rất nhàm chán", ông đã ba lần làm kiểm tra nhận thức, với cuộc gần nhất mới diễn ra.

"Tôi đã vượt qua cả ba bài kiểm tra với điểm tuyệt đối, trước sự chứng nhận của rất nhiều bác sĩ và chuyên gia, đó là những người hầu hết tôi không quen", ông Trump cho biết, thêm rằng có rất ít người có kết quả kiểm tra tốt như ông và đó là lý do nhiều tổng thống khác không làm kiểm tra.


Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, hôm 16/10. Ảnh: AP

Ông Trump chia sẻ thông tin này sau khi New York Times đăng bài viết bày tỏ hoài nghi về sức khỏe của Tổng thống 79 tuổi, chỉ ra rằng lịch trình làm việc của ông ít hơn so với nhiệm kỳ đầu và có lúc ông "nhắm nghiền mắt trong thời gian dài" tại các cuộc họp.

"Tôi thực sự tin rằng việc New York Times và những tờ báo khác liên tục đưa ra những bài viết sai sự thật nhằm bôi nhọ và hạ thấp danh dự tôi là hành vi phản quốc, thậm chí có thể là tội chống đối chính quyền", ông Trump viết.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump đã làm bài kiểm tra đánh giá nhận thức Montreal (MCO) và nói với các phóng viên rằng ông đạt điểm tuyệt đối. Bài kiểm tra này, nhằm mục đích kiểm tra mức độ suy giảm nhận thức, yêu cầu người tham gia vẽ một chiếc đồng hồ, sao chép hình ảnh một khối lập phương và lặp lại một chuỗi từ.

Ông Trump khi đó kể rằng bên kiểm tra sẽ đưa ra một chuỗi từ kiểu như "người, phụ nữ, đàn ông, máy quay, TV" rồi yêu cầu ông nhắc lại và ông đã nhắc lại đúng thứ tự.

VietBF@sưu tập

Trong clip mới đây, Việt Hương lộ diện với gương mặt khác lạ khiến cộng đồng mạng xôn xao bàn tán.
Hình ảnh của Việt Hương đang lan truyền trên mạng xã hội. Hình ảnh được cắt ra từ clip trang điểm cách đây không lâu của nữ diễn viên. Điều gây bàn tán là trong video, cô lộ diện với ngoại hình khác lạ.

Gương mặt thon gọn, mũi cao kết hợp kiểu trang điểm nhẹ nhàng, trẻ trung, tóc búi cao khiến nữ diễn viên khác hẳn trước đây. Ở phần bình luận, nhiều khán giả thừa nhận họ không nhận ra nữ nghệ sĩ.

Nhiều khán giả đặt nghi vấn nữ diễn viên phẫu thuật thẩm mỹ, trong khi số khác cho rằng sự thay đổi của cô xuất phát từ cách trang điểm và dùng app chỉnh sửa.


Hình ảnh gây bàn tán của Việt Hương.
“Không nghe giọng là không biết Việt Hương”, “Không nhìn ra Việt Hương luôn”, “Cô ấy có chỉnh sửa không mà khác biệt quá”, khán giả bình luận.

Thời gian qua, nữ nghệ sĩ tham gia liên tiếp các phim như Chị dâu, Cục vàng của ngoại... Trong đó, Cục vàng của ngoại do Khương Ngọc làm đạo diễn rời rạp sau 5 tuần chiếu, thu 82,3 tỷ đồng.

Vừa qua, mạng xã hội xôn xao bàn tán về thông tin Việt Hương xóa loạt bài đăng quảng cáo sản phẩm kem chống nắng cô kinh doanh trước đây. Tuy nhiên, nữ diễn viên không lên tiếng về vụ việc mà tiếp tục lịch trình công việc.

Sau đó, fanpage bán hàng của Việt Hương đăng thông báo liên quan đến dòng kem chống nắng đang được bàn tán. Theo nội dung chia sẻ, sản phẩm đã trải qua quy trình kiểm nghiệm và được cấp giấy công bố sản phẩm mỹ phẩm.

Thời điểm đó, chồng của cô là Hoài Phương cũng chia sẻ lại thông tin kèm dòng trạng thái ngắn gọn: “Để đây thôi và chẳng cần nói gì”.

Việt Hương sinh năm 1976, từng theo học trường Nghệ thuật Sân khấu II (nay là Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM). Cô là gương mặt quen thuộc trên sân khấu kịch và tham gia nhiều phim điện ảnh như Gái già lắm chiêu, 49 ngày 2, Nhà không bán, Ma da, Chị dâu…

VietBF@ sưu tập

Cách 1: Dùng Opera (VPN tích hợp) – dễ nhất

Opera có VPN miễn phí tích hợp sẵn trong trình duyệt. Khi bật, Opera sẽ mã hoá và chuyển lưu lượng trong Opera qua máy chủ VPN. Ưu điểm là nhanh-gọn, không cần cài app VPN riêng.

Quan trọng: VPN miễn phí của Opera chỉ hoạt động trong trình duyệt Opera, không áp dụng cho app khác trên máy.

Bước 1: Truy cập: https://www.opera.com/vi

Bước 2: Chọn “Download now” / “Tải xuống”
Bước 3: Cài đặt như Google Chrome
Bước 4: Mở Opera → vào Settings → Advanced → Features → mục VPN → bật Enable VPN

Bước 5: Trên thanh địa chỉ sẽ có huy hiệu “VPN”. Bấm vào đó để On/Off và chọn “virtual location” (khu vực máy chủ).

Mẹo: Nếu vẫn bị chặn, thử đổi “virtual location”, tắt/bật lại VPN, hoặc mở cửa sổ Private rồi truy cập lại.

Cách 2: Android – dùng Proton VPN (free, uy tín)

Proton VPN có gói miễn phí nổi bật vì không giới hạn dung lượng (free unlimited data) và tập trung vào riêng tư.

Bước 1: Vào CH Play, tìm “Proton VPN”
Bước 2: Cài đặt ứng dụng như bình thường.
Bước 3: Mở app → tạo tài khoản/đăng nhập → nhấn Connect để kết nối.

Ghi chú: Gói free thường sẽ bị hạn chế quyền chọn máy chủ/tốc độ tuỳ thời điểm đông người, nhưng đổi lại là dễ dùng và “đỡ rủi ro” hơn nhiều VPN miễn phí trôi nổi.

Cách 3: Chrome – dùng SetupVPN (tiện ích mở rộng)

SetupVPN là extension “VPN cho trình duyệt”, cài nhanh trên Chrome. Nó chủ yếu bảo vệ lưu lượng trong Chrome (không phải toàn bộ máy). Trang Chrome Web Store của tiện ích mô tả miễn phí và “unlimited bandwidth” cho hoạt động trong trình duyệt.
chromewebstore.googl e.com

Bước 1: Truy cập Chrome Web Store: https://chromewebstore.google.com/

Bước 2: Tìm “SetupVPN”, chọn “SetupVPN – Lifetime Free VPN”
chromewebstore.googl e.com

Bước 3: Bấm Add to Chrome → Add extension
Bước 4: Làm theo các bước Next → “Continue to VPN” → xác thực (captcha)
Bước 5: Chọn Server/Location để kết nối

Khuyến cáo: Chỉ cài extension từ nguồn chính thức (Chrome Web Store), đọc kỹ quyền truy cập, và tránh các “Free Unlimited VPN” không rõ danh tính vì đã có cảnh báo về extension VPN độc hại.

Một số VPN miễn phí đáng cân nhắc hiện nay

Proton VPN Free: không giới hạn dung lượng (phù hợp dùng thường xuyên, ưu tiên riêng tư).

Windscribe Free: thường cho 10GB/tháng nếu xác nhận email (có thể thấp hơn nếu không xác nhận).

TunnelBear Free: 2GB/tháng, dễ dùng, hợp để thử.

PrivadoVPN Free: 10GB/tháng tốc độ cao, hết quota có thể bị giảm tốc độ.

Hotspot Shield Basic: giới hạn 500MB/ngày (có quảng cáo/giới hạn bản free).

Cloudflare WARP (1.1.1.1): dạng “tăng riêng tư + tối ưu đường truyền” (không tập trung đổi quốc gia như VPN truyền thống, nhưng dễ dùng).

Hide.me Free: nhà cung cấp có trang nói “unlimited data” nhưng cũng có chỗ hiển thị giới hạn 10GB/tháng; bạn nên kiểm tra đúng thông tin ngay trong app/website tại thời điểm cài.

Trung Quốc đã triển khai các hệ thống AI và siêu máy tính trên quỹ đạo, tạo áp lực lớn lên Mỹ. Đáp lại, Washington huy động các 'ông lớn' công nghệ bước vào cuộc đua chưa từng có.


Nỗ lực đưa AI vào quỹ đạo là một nước cờ chiến lược với những hậu quả sâu rộng đối với an ninh quốc gia và vị thế thống trị kinh tế. Ảnh: Shutterstock.

Cuộc đua toàn cầu triển khai các trung tâm dữ liệu ngoài không gian nhằm phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đã chính thức khởi động, trong đó Trung Quốc đang nắm lợi thế sớm.

“Xét về hiệu năng cao nhất của điện toán không gian cũng như mức độ hoàn chỉnh của khung công nghệ, chúng tôi đang đi đầu”, nhà khoa học máy tính Han Yinhe, làm việc tại Bắc Kinh, khẳng định.

Han là nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Máy tính (ICT) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đồng thời tham gia một sáng kiến lớn nhằm phát triển “siêu máy tính ngoài không gian” thực thụ trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Hệ thống này dự kiến tích hợp 10.000 thẻ tính toán hiệu năng cao, theo SCMP.

Tuy nhiên, Mỹ đang tăng tốc mạnh mẽ để bắt kịp, với nguồn vốn dồi dào hơn và năng lực phóng vượt trội. Nhiều tỷ phú công nghệ tại Thung lũng Silicon, trong đó có Elon Musk và CEO Google Sundar Pichai, đã bắt tay vạch kế hoạch đưa hạ tầng AI lên không gian.

Trung Quốc đi trước, Mỹ toàn lực bám đuổi

Hôm 8/12, tỷ phú Elon Musk viết trên mạng xã hội rằng ông hình dung việc phóng mỗi năm tới một triệu tấn vệ tinh, với mục tiêu triển khai 100 gigawatt năng lực tính toán AI trên quỹ đạo mỗi năm.

Tháng trước, ông cũng xác nhận SpaceX dự định xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo bằng cách mở rộng thế hệ vệ tinh Starlink V3.

Chỉ vài ngày trước đó, ông Pichai thông báo Google có kế hoạch phóng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sớm nhất vào năm 2027.

“Chúng tôi sẽ gửi những giá máy rất nhỏ lên vệ tinh, thử nghiệm và sau đó mở rộng quy mô”, ông nói. Tập đoàn công nghệ này đã công bố sáng kiến mang tên Project Suncatcher hồi tháng 11.

Việc đưa AI lên quỹ đạo được xem là một nước cờ chiến lược với hệ lụy sâu rộng đối với an ninh quốc gia, ưu thế kinh tế và tương lai kết nối toàn cầu như 6G.

Các trung tâm dữ liệu ngoài không gian có lợi thế về nguồn năng lượng mặt trời gần như vô hạn, khả năng tản nhiệt tự nhiên và xử lý dữ liệu gần như tức thời, qua đó giảm phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất và băng thông truyền tải.

Quốc gia giành chiến thắng trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI ngoài không gian có khả năng mở rộng, ổn định và mạnh mẽ sẽ nắm lợi thế quyết định trong kỷ nguyên điện toán tiếp theo, tương tự vai trò của Mỹ với internet hay của Trung Quốc với 5G.

Tại Mỹ, start-up Starcloud đã sớm bước vào cuộc chơi khi phóng vệ tinh Starcloud-1 hồi đầu tháng 11. Đây là vệ tinh đầu tiên mang theo chip đồ họa Nvidia H100 - một trong những bộ xử lý AI mạnh nhất hiện nay - lên quỹ đạo.


Elon Musk với SpaceX và nhiều công ty công nghệ bắt đầu nhập cuộc phóng siêu máy tính lên quỹ đạo. Ảnh: Reuters.

Với 80 GB bộ nhớ đồ họa và hiệu năng vượt trội so với bất kỳ máy tính không gian nào trước đây, con chip này sẽ phục vụ thử nghiệm trên quỹ đạo các tác vụ phân tích ảnh quan sát Trái Đất và mô hình ngôn ngữ lớn.

Dù được xem là dấu mốc mở màn cho cuộc đua AI ngoài không gian, đây không phải là nỗ lực đầu tiên. Ngay từ năm 2022, Zhongke Tiansuan - công ty hàng không vũ trụ có trụ sở tại Bắc Kinh, tách ra từ ICT - đã phóng một máy tính không gian sử dụng chip hiệu năng cao do Trung Quốc tự phát triển. Hệ thống này đến nay đã vận hành ổn định trên quỹ đạo hơn 1.000 ngày.

Năm ngoái, nhóm nghiên cứu tiếp tục phóng phiên bản nâng cấp, đạt được suy luận AI trực tiếp trên quỹ đạo, sớm hơn Starcloud. Những bước đi này giúp Trung Quốc tích lũy dữ liệu vận hành dài hạn và kinh nghiệm kỹ thuật.

“Trung Quốc đã đi trước về tốc độ triển khai kỹ thuật và thương mại hóa”, ông Zhao Hongjie, Phó Chủ tịch Guoxing Aerospace - công ty phát triển vệ tinh AI có trụ sở tại Thành Đô - nhận định trong cuộc phỏng vấn với báo Khoa học và Công nghệ (cơ quan nhà nước) hồi tháng trước.

Tháng 5 vừa qua, Guoxing Aerospace phối hợp với Phòng thí nghiệm Chiết Giang đã phóng cụm 12 vệ tinh, hình thành chòm sao điện toán quỹ đạo đầu tiên trên thế giới. Hệ thống này sở hữu tổng năng lực tính toán 5 peta phép toán mỗi giây và tích hợp mô hình AI ngoài không gian với 8 tỷ tham số.

Đến tháng 9, chòm sao này đã chứng minh khả năng ứng dụng thương mại khi xử lý dữ liệu cho lĩnh vực giao thông ngay trên quỹ đạo. Trong một thử nghiệm tại quận Pazhou (Quảng Châu), hệ thống chỉ mất ba phút để hoàn tất suy luận và truyền kết quả, rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi và tiết kiệm hơn 90% băng thông truyền về mặt đất.

Cuối tháng 11, chính quyền thành phố Bắc Kinh cũng công bố kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu không gian tập trung quy mô lớn trên quỹ đạo bình minh - hoàng hôn, ở độ cao 700-800 km so với Trái Đất. Dự án do một liên minh đổi mới dẫn dắt, đặt mục tiêu hệ thống có công suất vượt 1 gigawatt.

Theo đơn vị phát triển, việc triển khai sẽ diễn ra qua ba giai đoạn, hướng tới hoàn tất một trung tâm dữ liệu ngoài không gian quy mô megawatt vào năm 2035.

Ý tưởng táo bạo

Trong bối cảnh AI ngày càng “khát” năng lực tính toán, ý tưởng về các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo đang nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ, nhờ khả năng tận dụng nguồn năng lượng mặt trời vô hạn và tản nhiệt trực tiếp vào không gian, qua đó giảm đáng kể nhu cầu năng lượng.

Trước đây, vệ tinh thu thập dữ liệu trong không gian rồi phải truyền về Trái Đất để xử lý. Ngược lại, các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo cho phép phân tích độ trễ thấp, gần như theo thời gian thực và vận hành tự động, đặc biệt quan trọng trong các tình huống như giám sát thiên tai hay trinh sát quân sự.


Trung Quốc và Mỹ đang chạy đua để trở thành quốc gia đầu tiên phóng các trung tâm không gian trí tuệ nhân tạo lên quỹ đạo. Ảnh: Shutterstock.

Tuy vậy, theo ông Han, việc đưa các hệ thống tính toán hiệu năng cao lên không gian phức tạp hơn nhiều so với chỉ “đưa chip lên quỹ đạo”. Các con chip hiện nay phải đối mặt với bức xạ năng lượng cao, dao động nhiệt cực đoan và rung chấn mạnh khi phóng tên lửa - những yếu tố đe dọa nghiêm trọng đến độ ổn định.

Ông cho biết từ năm 2019, một số viện nghiên cứu trong nước, bao gồm ICT, đã khởi động các dự án nhằm tìm cách triển khai chip AI ngoài không gian nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy.

Hãng thông tấn Tân Hoa Xã ngày 5/12 đưa tin nhóm Tiansuan đã khắc phục được các lỗi do bức xạ gây ra, như sai số tính toán và sập hệ thống trên chip công nghiệp, đồng thời thử nghiệm công nghệ làm mát vòng chất lỏng trên quỹ đạo để tản nhiệt cho các chip có mật độ nhiệt cao.

Không tiếp cận được những con chip tiên tiến nhất của Mỹ, Trung Quốc đang theo đuổi hướng đi khác bằng cách tối ưu kiến trúc hệ thống và tích hợp nhiều chip nội địa trên cùng một vệ tinh.

“Đây là đổi mới mang tính hệ thống, không đơn thuần là gia tăng số lượng phần cứng”, ông Han nhấn mạnh.

Giới chuyên gia cho rằng, dù chi phí hiện nay còn cao, việc mở rộng các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp không gian thương mại hoàn thiện công nghệ và từng bước giảm giá thành.

“Về lâu dài, đây sẽ là một lĩnh vực kinh doanh sinh lời,” ông Han nhận định, đồng thời cho rằng cuộc đua AI ngoài không gian mới chỉ bắt đầu, nhưng sẽ sớm trở thành một trong những mặt trận cạnh tranh công nghệ khốc liệt nhất thế giới.

Đợt lao dốc của thị trường crypto khiến nhiều người đặt câu hỏi về tính bền vững của mô hình kho bạc tài sản kỹ thuật số.

Chiến lược sử dụng dùng tiền mặt để mua Bitcoin hoặc các token kỹ thuật số khác của Michael Saylor nhanh chóng trở thành xu hướng trên thị trường.

Một loạt công ty đại chúng từng cho rằng đã tìm ra một "cỗ máy in tiền" vĩnh cửu, bằng cách sử dụng tiền mặt để mua Bitcoin hoặc các token kỹ thuật số khác. Chiến lược này nhanh chóng đẩy giá cổ phiếu công ty tăng vọt và thậm chí còn mạnh hơn cả giá trị của lượng token mà họ đã mua, theo Bloomberg.

Xu hướng "nóng" trên thị trường
Công thức trên được Michael Saylor, CEO MicroStrategy, nghĩ ra khi ông biến Strategy thành một phương tiện nắm giữ Bitcoin trên sàn chứng khoán. Trong nửa đầu năm 2025, mô hình đã phát huy tác dụng, kéo theo hơn 100 công ty khác đi theo con đường này.

Các công ty này được biết đến với tên gọi "kho bạc tài sản kỹ thuật số" (DAT), nhanh chóng trở thành một trong những xu hướng "nóng" nhất trên thị trường đại chúng. Cụ thể, giá cổ phiếu của các công ty này bắt đầu tăng vọt, thu hút sự tham gia của hàng loạt tên tuổi lớn, từ nhà đồng sáng lập Paypal Peter Thiel cho tới gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Đáng chú ý, SharpLink Gaming là một trường hợp tiêu biểu khi giá cổ phiếu công ty tăng hơn 2.600% chỉ trong vài ngày, sau khi tuyên bố sẽ chuyển đổi mô hình kinh doanh từ mảng game truyền thống sang phát hành thêm cổ phiếu để mua vào lượng lớn token Ethereum (ETH).

Các chuyên gia cho rằng rất khó để lý giải tại sao các token lại trở nên giá trị hơn chỉ vì chúng được nắm giữ bởi một công ty đại chúng. Tuy nhiên, xu hướng này bắt đầu bộc lộ nhiều điểm yếu và nhanh chóng khiến nhiều công ty lâm vào tình cảnh khó khăn.

Trong trường hợp của SharpLink, giá cổ phiếu đã giảm 86% so với mức đỉnh, thậm chí kéo vốn hóa công ty xuống thấp hơn cả giá trị lượng token kỹ thuật số mà họ nắm giữ.

Hiện, cổ phiếu này đang giao dịch ở mức thấp hơn khoảng 0,9 lần so với giá trị lượng ETH mà công ty sở hữu. Dù vậy, SharpLink vẫn may mắn hơn Greenlane Holdings bởi giá cổ phiếu công ty này đã giảm hơn 99% trong năm nay, bất chấp việc đang tích trữ khoảng 48 triệu USD token BERA.

"Nhà đầu tư nhìn vào và nhận ra rằng họ gần như chẳng thu được lợi suất gì từ những khoản nắm giữ này, ngoài việc chỉ ngồi trên một đống tiền. Đó là lý do định giá của chúng bị thu hẹp", nhà phân tích Fedor Shabalin của B. Riley Securities nhận định.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, giá cổ phiếu trung bình của các công ty DAT niêm yết tại Mỹ và Canada đã giảm 43% trong năm nay, trong khi giá Bitcoin chỉ giảm khoảng 6% từ đầu năm.

Hiện, một số công ty DAT vẫn được định giá cao hơn lượng tài sản nắm giữ, tuy nhiên phần lớn nhà đầu tư mua vào với mức giá gần đỉnh đều đang lỗ nặng. Chuyên gia nhận định khoảng 70% công ty DAT dự kiến kết thúc năm với giá cổ phiếu thấp hơn đầu năm.

Trong đó, những doanh nghiệp thua lỗ nặng nhất là các công ty công khai từ bỏ Bitcoin để chuyển sang các token nhỏ. Hai con trai của Tổng thống Donald Trump đã hậu thuẫn Alt5 Sigma, một công ty đại chúng đặt mục tiêu mua hơn 1 tỷ USD token WLFI. Sau đó, cổ phiếu Alt5 Sigma đã giảm khoảng 86% kể từ mức đỉnh được thiết lập hồi tháng 6.

Đối mặt nhiều rủi ro
Giới đầu tư nhận định biến động mạnh của những cổ phiếu này một phần đến từ lượng tiền vay lớn để tài trợ cho các thương vụ mua tiền mã hóa.

Cụ thể, Strategy đã phát hành nhiều loại trái phiếu chuyển đổi và cổ phiếu ưu đãi để tài trợ cho việc mua Bitcoin, với tổng giá trị lượng token từng đạt hơn 70 tỷ USD.

Theo ông Shabalin từ B. Riley, nhóm các công ty DAT đã huy động hơn 45 tỷ USD trong năm nay để mua token. Tuy nhiên giờ đây, Strategy và những công ty khác phải gánh khoản lãi vay và cổ tức từ số nợ đó, trong khi phần lớn crypto họ nắm giữ lại không tạo ra dòng tiền.

"Nếu bạn sở hữu Strategy, bạn đang phải chịu rủi ro từ Bitcoin, cộng thêm rủi ro doanh nghiệp mà họ đang gánh", Michael Lebowitz, quản lý danh mục tại RIA Advisors, nhìn nhận.

Gần đây, Strategy đang tìm cách huy động thêm vốn để tiếp tục duy trì chiến lược này. Vào tháng 11, công ty buộc phải chuyển hướng sang châu Âu để bán cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn với mức giá chiết khấu, do tình hình không mấy suôn sẻ tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, các cổ phiếu ưu đãi đó đã bất ngờ giảm dưới giá chào bán.

Mặt khác, với các công ty DAT nhỏ và ít tên tuổi hơn, việc huy động vốn ngày càng khó khi giá crypto giảm và tâm lý nhà đầu tư nguội dần.

Trước tình hình trên, CEO Phong Le của MicroStrategy cho biết bước đi tiếp theo là bán bớt crypto để trả nợ. "Nếu cần, chúng tôi có thể bán Bitcoin để chi trả cổ tức", ông nói trong một podcast.


CEO MicroStrategy Michael Saylor từng nhiều lần khẳng định sẽ không bán Bitcoin. Ảnh: Reuters.
Những phát biểu này khiến cả ngành DAT rung chuyển bởi trước đó, Michael Saylor từng nhiều lần khẳng định sẽ không bán Bitcoin và thậm chí sẽ mua thêm khi giá giảm.

Strategy đã lập quỹ dự trữ 1,4 tỷ USD để đảm bảo chi trả cổ tức trong ngắn hạn. Cổ phiếu công ty vẫn tăng hơn 1.200% kể từ khi bắt đầu mua Bitcoin vào tháng 8/2020. Cho đến năm nay, cổ phiếu của công ty đang trên đà giảm 38%.

Nguy cơ vỡ trận DAT có thể lan sang các thị trường rộng lớn hơn nếu nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy, buộc họ phải bán để đáp ứng lệnh gọi ký quỹ (call margin). Hiện tại, những khó khăn này đã gần như chặn đứng làn sóng các công ty mới theo đuổi chiến lược DAT, đồng thời làm "nguội dần" xu hướng này trên thị trường.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn lạc quan khi một số công ty DAT giá trị cao bắt đầu thâu tóm những DAT nhỏ đang bị định giá thấp hơn giá trị tài sản nắm giữ.

Đáng chú ý, công ty Strive, được sáng lập bởi cựu ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Vivek Ramaswamy, đã đồng ý mua lại Semler Scientific trong một thương vụ trao đổi cổ phiếu vào tháng 9, từ đó hợp nhất hai công ty nắm giữ Bitcoin.

Ông Ross Carmel, đối tác tại hãng luật Sichenzia Ross Ference Carmel, dự báo hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) trong ngành DAT sẽ gia tăng vào đầu năm 2026, nhằm giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh đầy khó khăn như hiện nay.

Bên cạnh đó, ngành này có thể xuất hiện thêm nhiều giao dịch chứng khoán cấu trúc, giúp nhà đầu tư tăng mức độ bảo vệ rủi ro khi tham gia các thương vụ đó.

Trong một cuộc phỏng vấn với CoinDesk, Elliot Chun, đối tác điều hành của ngân hàng đầu tư Architect Partners, lại cho rằng đây là giai đoạn thú vị nhất đối với các DAT Bitcoin.

"Ngay lúc này, chúng ta đang chờ xem DAT nào đủ khả năng xoay chuyển, và vượt qua cú điều chỉnh giá vĩ mô đầu tiên. Ngành này vẫn còn quá sơ khai và chúng ta còn chưa phân loại đúng nhóm DAT. Do đó, mọi người không thể nói mô hình này đã thất bại", ông bổ sung.

VietBF@ sưu tập

Có một ông nọ vào phòng triển lãm xem tranh. Bỗng ông giật mình vì thấy một bức tranh vẽ người đàn bà khỏa thân giống hệt vợ mình...

Ông vội vã giận dữ về nhà hỏi vợ:

— Có phải cô làm mẫu cho cha họa sĩ kia vẽ hình khỏa thân không?

Cô vợ quả quyết trả lời:

— Em chưa bao giờ làm mẫu cho thằng cha họa sĩ đó, chắc là ông ta vẽ theo trí nhớ thôi...

VietBF@sưu tập

Loạt hồ sơ Epstein được cho công bố theo luật mới đã khiến cho dư luận ở Mỹ thêm xôn xao khi các tài liệu này lại tập trung nhiều vào cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton, còn ông Donald Trump gần như đứng ngoài, không có đề cập đến (?)

Những hình ảnh được công bố trong đợt giải mật mới nhất hồ sơ của tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein. (Ảnh: Reuters)
Ngày 19/12 (theo giờ địa phương), Bộ Tư pháp Mỹ đã cho công bố hàng ngàn tài liệu có liên quan đến cố tỷ phú kiêm tội phạm tình dục Jeffrey Epstein, nhưng kỳ lạ thay, phần lớn các tài liệu này đã bị cho bôi đen.

Trong đó, hồ sơ vừa cho công bố hầu như không có đề cập đến Tổng thống Donald Trump, trong khi lại xuất hiện dày đặc tên của cựu Tổng thống Bill Clinton.

Việc vắng bóng tên ông Trump đặc biệt gây ra nhiều sự chú ý, bởi vì trong nhiều năm qua, hình ảnh và tài liệu có liên quan đến ông từng rải rác thấy xuất hiện trong các đợt cho công bố hồ sơ Epstein trước đây. Chẳng hạn, tên ông Trump có trong danh sách hành khách trên máy bay riêng của Epstein ở đợt tài liệu đầu tiên mà Bộ Tư pháp cho công bố hồi tháng 2/2025.

Đợt cho "công bố một phần" lần này nhằm tuân thủ đạo luật được Quốc hội thông qua áp đảo vào tháng 11 vừa qua, buộc phải cho công khai toàn bộ hồ sơ Epstein, bất chấp nỗ lực kéo dài nhiều tháng của chính quyền Trump nhằm muốn giữ kín.

Vụ bê bối Epstein đã trở thành "vết thương chính trị tự gây" đối với ông Trump, người nhiều năm qua từng khuếch trương các thuyết âm mưu về Epstein trước người ủng hộ mình.

Tuy vậy, mức độ giá trị thực chất của loạt tài liệu mới vẫn chưa rõ ràng, bởi vì nhiều hồ sơ có liên quan đến Epstein đã được công bố từ sau khi ông ta đã chết trong trại giam năm 2019 khi vụ này được giới chức thẩm quyền kết luận là do tự tử.

Nhiều tài liệu bị cho bôi đen nặng nề, có những hồ sơ dày hơn 100 trang đã bị che kín hoàn toàn. Bộ Tư pháp thừa nhận vẫn còn đang rà soát hàng trăm ngàn trang khác để xem xét khả năng cho công bố tiếp.

"Chuyện này không phải chỉ nói về Bill Clinton"
Các tài liệu lần này bao gồm các bằng chứng từ nhiều cuộc điều tra về Epstein, cùng với hình ảnh cựu Tổng thống Clinton, nhân vật lâu nay bị phe Cộng hòa chỉ trích.

Trong khi đó, tài liệu công bố gần như vắng bóng hình ảnh hoặc chi tiết có liên quan đến ông Trump, bất chấp việc ông từng có giao du thân thiết với Epstein trong suốt thập niên 1990 và đầu những năm 2000, cho đến khi hai bên cắt đứt liên lạc trước khi có bản án đưa ra hồi năm 2008.

Tuy nhiên, ông Trump cũng chưa từng bị cáo buộc sai phạm và đã phủ nhận việc biết về các hành vi phạm tội của Epstein.

Trước đó, hai phát ngôn viên của Bộ Tư pháp đã cho đăng tải trên mạng xã hội những hình ảnh mà họ cho là cho thấy ông Clinton xuất hiện cùng các nạn nhân của Epstein.

Ông Angel Urena, Phó chánh văn phòng của ông Clinton, ra tuyên bố tố cáo Tòa Bạch Ốc đang tìm cách che chắn cho chính mình qua việc chỉ tập trung vào cựu tổng thống Clinton.

"Họ có thể tung ra bao nhiêu bức ảnh mờ nhòe cách đây hơn 20 năm là tùy thích, nhưng chuyện này không phải nói về Bill Clinton", ông Urena có viết.

Hồi tháng trước, Tổng thống Trump đã chỉ đạo Bộ Tư pháp điều tra các mối liên hệ giữa Clinton và Epstein, hành động mà giới quan sát chỉ trích xem là nỗ lực nhằm đánh lạc hướng mối giao du "không thể chối cải" của chính Trump với Epstein.

Trong những hình ảnh được cho công bố ra ngày 19/12, ông Clinton xuất hiện trong một bể bơi cùng Ghislaine Maxwell và một người khác bị che kín khuôn mặt.

Ở hình ảnh khác, ông được nhìn thấy ngồi trong bồn tắm nước nóng với một người có khuôn mặt bị bôi đen. Trước đây, ông Clinton từng bày tỏ sự hối tiếc vì đã giao du với Epstein và khẳng định không biết về bất cứ hành vi phạm tội nào.

Theo Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche, có hơn 1,200 nạn nhân hoặc thân nhân của họ, những người có tên buộc phải bị cho bôi đen trong hồ sơ.

Trong tuyên bố, Tòa Bạch Ốc cho rằng việc công bố thể hiện sự minh bạch và cam kết đói lại công lý cho các nạn nhân của Epstein, đồng thời chỉ trích các chính quyền Dân chủ trước đây vì đã không làm điều tương tự.

Tuy nhiên, tuyên bố này bỏ qua thực tế cho thấy, việc công bố chỉ xảy ra ra sau khi Quốc hội buộc chính quyền phải có hành động cụ thể, sau khi các giới chức dưới thời Trump hồi đầu năm nay từng tuyên bố sẽ không cho phép công khai hóa thêm hồ sơ Epstein nào nữa.

Một số nghị sĩ ngay lập tức chỉ trích chính quyền vì đã không cho công bố đầy đủ ra.

"Bộ tài liệu bị cho bôi đen nặng nề mà Bộ Tư pháp công bố ra hôm nay chỉ là một phần rất nhỏ trong toàn bộ các bằng chứng đang có trong tay", Trưởng khôi phe thiểu số Thượng viện ông Chuck Schumer cho biết.

Dân biểu Cộng hòa ông Thomas Massie, người đóng vai trò chính để thúc đẩy đạo luật, có viết trên X rằng, đợt cho công bố này là "thất bại nghiêm trọng cả về tinh thần lẫn câu chữ của luật".

Đạo luật yêu cầu Bộ Tư pháp phải cung cấp thông tin về cách xử lý cuộc điều tra Epstein, bao gồm các báo cáo nội bộ và email. Tuy nhiên, không có tài liệu nào trong số này thấy xuất hiện trong lô hồ sơ cho công bố hôm 19/12. Luật cũng cho phép Bộ Tư pháp giữ lại thông tin cá nhân của nạn nhân và những tài liệu có thể gây tổn hại đến một cuộc điều tra đang diễn ra.


Nhiều trang tài liệu trong đợt giải mật lần này hoàn toàn bị cho bôi đen. (Ảnh: Reuters)

Cử tri thất vọng
Nhiều cử tri ủng hộ Trump đã tố cáo chính quyền đã cố tình che giấu các mối liên hệ giữa Epstein với những nhân vật có quyền lực, cũng như làm mờ các chi tiết chung quanh cái chết của ông ta trong nhà tù ở Manhattan, nơi mà Epstein chờ được xét xử các tội danh buôn bán và lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên.

Theo khảo sát của Reuters/Ipsos gần đây, chỉ có 44% người trưởng thành Mỹ tự nhận là Cộng hòa tán thành cách mà ông Trump xử lý vấn đề Epstein, so với mức ủng hộ chung 82% dành cho ông trong nhóm này. Vấn đề này đã làm suy giảm thế đứng chính trị của ông Trump trước thềm bầu cử giữa kỳ năm 2026, khi quyền kiểm soát Quốc hội được đặt lên bàn cân.

Hồi tháng trước, phe Dân chủ tại Hạ viện đã công bố ra hàng ngàn email lấy từ di sản của Epstein, trong đó có một email của Epstein viết rằng, "ông Trump biết về các cô gái", nhưng không đưa ra giải thích cụ thể. Để đáp lại, ông Trump tố cáo phe Dân chủ cho thổi phồng "trò lừa Epstein" nhằm đánh lạc hướng dư luận.

Cùng ngày, phe Cộng hòa tại Hạ viện công bố thêm email, trong đó có thư nói rằng ông Trump đã nhiều lần đến nhà Epstein nhưng "chưa bao giờ massage"

Khi tìm kiếm chữ "Trump" trên trang web của Bộ Tư pháp về các tài liệu mới được công bố liên quan đến Epstein, không có kết quả nào được hiển thị. (Ảnh: Reuters)
Các tiết lộ trước đây cho thấy, ngay cả sau bản án hồi năm 2008, Epstein vẫn tiếp tục liên lạc với nhiều nhân vật nổi tiếng, gồm cựu cố vấn của ông Trump ông Steve Bannon, cựu Bộ trưởng Tài chính dưới thời Clinton Larry Summers, nhân vật sáng lập PayPal Peter Thiel và cựu Hoàng tử Anh Andrew, nay là Andrew Mountbatten-Windsor - người đã bị tước bỏ tước hiệu hoàng gia vì có dính líu đến Epstein.

Đại diện của Bannon, Thiel và Mountbatten-Windsor chưa trả lời yêu cầu được bình luận của Reuters.

Năm 2023, JPMorgan đã chi ra 290 triệu USD để dàn xếp với một số nạn nhân của Epstein, sau khi có cáo buộc ngân hàng này đã làm ngơ trước hoạt động buôn bán tình dục của ông ta. JPMorgan vẫn giữ Epstein làm khách hàng suốt 5 năm sau khi ông ta bị kết án năm 2008 vì tội danh dụ dỗ mua bán xác thịt trẻ vị thành niên.

Khi chiến sự nổ ra, lẽ ra ai cũng được thương… nhưng ngoại giao không vận hành bằng nước mắt
Trong những ngày căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia, một câu hỏi bật lên rất nhanh trên mạng: vì sao gần như không thấy quốc gia nào sốt sắng “đứng về phía Campuchia” như cách người ta vẫn làm với một bên bị xem là yếu thế?
Câu trả lời, nếu gói gọn, thường nằm ở hai chữ: niềm tin. Ngoại giao là sổ cái dài. Một hành động hôm nay có thể chỉ là cái bóng của nhiều năm trước. Và trên mạng xã hội, người ta hay nói thẳng một câu nghe phũ: “Tất cả là do cách ăn ở.”

1) Đứng về Trung Quốc ở Biển Đông: tự đẩy mình ra khỏi “vòng tay ASEAN”
Một lý do được nhắc nhiều là hình ảnh Campuchia trong mắt các nước Đông Nam Á: thường bị xem là nghiêng mạnh về Trung Quốc, đặc biệt khi liên quan đến Biển Đông.
Trong các tranh chấp mà Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia đều có lợi ích, Campuchia bị nhiều người chỉ trích là không đứng cùng tiếng nói khu vực, thậm chí có lúc bị nhìn như “người phá nhịp” khi ASEAN cần đồng thuận. Khi anh thường xuyên chọn một phía trong câu chuyện nhạy cảm nhất của khu vực, thì đến lúc anh gặp nạn, phản xạ của các nước còn lại sẽ là… dè chừng.

2) Tai tiếng “đặc khu – sòng bạc – lừa đảo online”: vết nhơ khiến thiên hạ ngại bênh
Lý do thứ hai mang màu của đời sống rất thật: câu chuyện các khu casino, khu do người nước ngoài vận hành, cùng những cáo buộc về lừa đảo trực tuyến, bắt cóc, tống tiền, khiến nhiều gia đình ở nhiều quốc gia khốn đốn.
Dù mức độ đúng sai của từng vụ việc còn tùy điều tra và từng thời điểm, nhưng điều quan trọng là ấn tượng đã hình thành: Campuchia bị gắn với hình ảnh “đất trú” của những mạng lưới tội phạm xuyên biên giới.
Vì vậy, trong con mắt một bộ phận dư luận, nếu Thái Lan gây sức ép quân sự, họ lại nhìn nó như một kiểu “dọn dẹp sào huyệt” hơn là một cuộc xâm lược cần lên án. Đó là cách nhìn cảm tính, nhưng cảm tính lại là thứ chạy nhanh nhất trên mạng.

3) “Phản phúc” trong câu chuyện quyền lực: ai cũng sợ bị quay lưng vào ngày mai
Lý do thứ ba đi thẳng vào “chữ tín” của tầng lớp lãnh đạo. Nhiều người nêu ví dụ lịch sử: Hun Sen từng đứng trong một bối cảnh, rồi đổi hướng theo thời cuộc; từng nhờ sự hỗ trợ của bên này, rồi sau đó lại khiến bên kia thất vọng.
Gần hơn, các giai thoại chính trị kiểu “thu âm cuộc gọi” cũng được nhắc như biểu tượng của một phong cách ứng xử khiến người ta không dám tin. Trên mạng, có người ví von: ngày xưa có “Lữ Bố gia nô ba họ”, nay có kiểu “chơi dơ” làm thiên hạ ngán ngẩm. Dù so sánh có thể quá đà, nó phản ánh một tâm lý thật: không ai muốn mạo hiểm bênh một đồng minh mà họ sợ sẽ bị đâm sau lưng.

Cũng trong mạch này, có ý kiến chỉ trích các dự án lớn liên quan đến Trung Quốc (như kênh đào Phù Nam) với nỗi lo về môi sinh và dòng chảy Mekong. Dù các tác động cụ thể cần đánh giá khoa học và rất phức tạp, sự thật là: chỉ cần nghi ngờ đã đủ làm quan hệ láng giềng thêm lạnh.

4) Gia đình trị quá lâu: thế giới ngại đứng chung một chiến hào với hình ảnh “cha truyền con nối”
Lý do thứ tư là câu chuyện tập trung quyền lực. Việc một gia đình thay nhau nắm ghế thủ tướng quá lâu khiến Campuchia bị nhìn như một dạng “gia đình trị”, dù trên giấy tờ vẫn có cơ chế đa đảng.
Trong mắt phương Tây, đặc biệt là Mỹ, hình ảnh ấy thường đi kèm các lo ngại về dân chủ, nhân quyền, và dẫn tới những biện pháp gây áp lực, trong đó có chế tài ở các mức độ khác nhau. Một khi đã có khoảng cách chính trị, thì khi khủng hoảng nổ ra, họ càng ít động lực để “ra mặt” bảo vệ.

Dư luận có thể cay nghiệt, nhưng điều cần tách bạch: người dân không phải là chính quyền
Nhìn vào các bình luận lan truyền, dễ thấy sự phẫn nộ được đổ dồn vào giới cầm quyền Campuchia: “ăn cháo đá bát”, “thất đức”, “lò tội phạm”… Có những câu còn cực đoan và độc địa, nhưng điểm chung là: một quốc gia bị đánh giá không phải vì lúc họ yếu, mà vì những gì họ gieo khi họ mạnh.
Tuy vậy, nếu còn chút công bằng, phải nói rõ: người dân Campuchia bình thường không đáng bị quy chụp. Họ cũng là nạn nhân của nghèo khó, của tội phạm xuyên biên giới, của trò chơi quyền lực.

Muốn hết cô độc, Campuchia cần “trả nợ niềm tin”
Không ai chọn bị tấn công. Nhưng để có người đứng cạnh mình lúc bão nổi, một quốc gia phải tích lũy thứ vốn lâu dài hơn tiền bạc: uy tín.
Nếu Campuchia muốn bớt bị ghẻ lạnh, con đường thường được nhắc tới là: minh bạch hơn trong đối ngoại, cân bằng lợi ích khu vực thay vì chỉ ngả về một phía; mạnh tay dẹp các mạng lưới lừa đảo – buôn người để gột rửa hình ảnh; cải cách thể chế để giảm cảm giác “cha truyền con nối”; và quan trọng nhất là ứng xử có trước có sau với láng giềng.

Bởi trên bàn cờ quốc tế, đôi khi câu hỏi không phải “ai đúng ai sai”, mà là: ai còn đủ chữ tín để người khác dám đứng chung hàng.