Phiên tòa cho xét xử vụ kiện giữa tỷ phú Elon Musk và OpenAI đã vô tình phơi bày ra một rủi ro về pháp lý lớn đối với giới văn phòng. Cụ thể hơn, mọi tin nhắn trong công việc, ngay cả khi được thực hiện trên điện thoại cá nhân, đều có nguy cơ bị cho thu thập và công bố thành bằng chứng hợp pháp trước tòa án. Sự việc này là một lời nhắc nhở trực diện về những rủi ro tiềm ẩn khi người tại nơi làm việc trao đổi các thông tin nhạy cảm thông qua văn bản qua mạng.
Rò rỉ các tin nhắn nội bộ trong vụ kiện OpenAI
Tâm điểm của bài học này xuất phát từ một đoạn tin nhắn trao đổi vào năm 2023 giữa Mira Murati và Sam Altman. Cuộc trò chuyện kéo dài hai ngày này đã xảy ra đúng vào thời điểm mà Sam Altman đang bị truất phế ra khỏi vị trí CEO tại OpenAI. Theo nội dung được cho công bố ra tại tòa, Altman đã liên tục yêu cầu được tổ chức một cuộc họp với Hội đồng quản trị. Đáp lại, Murati, khi đó giữ vai trò CEO tạm thời, đã thẳng thừng từ chối và khẳng định rõ ràng rằng Hội đồng quản trị không hề muốn ông quay trở lại công ty. Đoạn tin nhắn vào năm 2023 giữa Mira Murati và Sam Altman được đưa ra làm bằng chứng trước tòa. (Ảnh: FilmMagic)
Vào thời điểm xảy ra cuộc trao đổi này, Murati đang làm việc trực tiếp với Hội đồng quản trị, do đó việc chuyển sang hình thức gọi điện thoại có thể không khả thi. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đoạn tin nhắn này trong hồ sơ vụ án cho thấy ra một thực tế: bất cứ văn bản trao đổi nào cũng có thể bị lôi ra ánh sáng trong các thủ tục tố tụng, hoặc ít nhất là chịu sự giám sát chặt chẽ từ phía công ty.
Thiết bị cá nhân không tạo ra vùng cấm về mặt pháp lý
Dù đa số người đi làm sẽ hiếm khi rơi vào tình huống tương tự Sam Altman, kỷ nguyên làm việc hybrid và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang khiến cho mọi hoạt động giao tiếp sẽ bị lưu trữ dấu vết nhiều hơn bao giờ hết. Việc các nhóm làm việc cho luân chuyển một số lượng lớn dữ kiện qua các nền tảng kỹ thuật số luôn có tỷ lệ thuận với rủi ro bị rò rỉ ra các thông tin nhạy cảm.
(Minh họa)
Luật sư Peter Rahbar tại New York, có cho biết, ông thường xuyên đã tiếp nhận các trường hợp khách hàng cho lưu trữ tư liệu công việc ngay trên điện thoại cá nhân. Để hạn chế rủi ro, ông đưa ra lời khuyên cho mọi người nên trang bị hai chiếc điện thoại riêng biệt, qua đó hãy tách bạch hoàn toàn tư liệu công việc ra khỏi đời sống riêng tư cá nhân. Ngay cả khi bạn sử dụng thiết bị thuộc cá nhân, thiết bị đó vẫn hoàn toàn có thể trở thành mục tiêu của các cuộc điều tra hợp pháp nếu bên trong có chứa thông tin dính líu đến công việc.
"Bất cứ dữ kiện nào có khả năng dính líu đến vụ án đều phải trải qua quá trình cho thu thập chứng cứ. Thiết bị lưu trữ những gì không quan trọng", luật sư Rahbar nhấn mạnh. Chính nội dung của thông tin, chứ không phải nơi chứa nó, sẽ quyết định việc dữ kiện đó có bị lôi vào các cuộc tranh chấp về pháp lý hay không. Quá trình tố tụng sẽ cho quét qua mọi bằng chứng có liên quan, từ tin nhắn trên Instagram, WhatsApp cho đến các câu lệnh trên ChatGPT.
Từ ghi chú qua AI đến nhật ký viết tay đều có thể bị thu thập
Rủi ro về pháp lý không chỉ giới hạn ở các ứng dụng nhắn tin kỹ thuật số. Sự phổ biến của các ứng dụng ghi chú kết hợp với AI trong các cuộc họp hiện nay thường tự động tạo ra những hồ sơ lưu trữ dưới dạng văn bản và âm thanh. Đáng chú ý hơn, ngay cả những ghi chép mang tính cá nhân cao như sổ nhật ký riêng tư cũng có thể được cho sử dụng làm bằng chứng, tương tự như tình huống đã xảy ra với Chủ tịch OpenAI Greg Brockman.
Đối mặt với việc dữ kiện bị lưu dấu vết quá nhiều, chuyên gia này đề xuất người ta nên chủ động cho xóa các tin nhắn cá nhân ít nhất là một đến hai lần mỗi năm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một lỗ hổng lớn của phương pháp này: việc bạn cho xóa dữ kiện trên máy mình không đồng nghĩa với việc đối phương cũng sẽ thực hiện thao tác tương tự. Do đó, đối với những vấn đề thực sự nhạy cảm, giải pháp an toàn nhất vẫn là trao đổi trực tiếp mặt đối mặt hoặc thông qua các cuộc gọi điện thoại.
Ảo tưởng về sự an toàn khi né tránh chuyện nội bộ
Một thói quen thường thấy khác của dân ở công sở là chuyển sang nhắn tin cho đồng nghiệp thay vì sử dụng các phần mềm liên lạc nội bộ như Slack hay Microsoft Teams. Mặc dù hành vi này có thể giúp cho họ lách qua hệ thống giám sát của công ty, nhưng sẽ hoàn toàn vô tác dụng trong việc bảo vệ các cuộc trò chuyện khỏi sự soi xét của pháp luật khi có tranh chấp xảy ra.
Nhiều người chỉ nhận ra giới hạn của quyền riêng tư kỹ thuật số khi sự việc đã đi quá xa. Dù hầu hết nhân viên không nghĩ mình đang trao đổi điều gì gây ra rủi ro, họ chắc chắn sẽ không muốn thiết bị cá nhân của mình sẽ bị tịch thu trong một cuộc điều tra diện rộng.
Giáo sư về luật Carl Tobias tại Đại học ở Richmond đưa ra lời cảnh cáo thẳng thắn: mọi người cần phải thận trọng với những gì mình đã viết ra, trừ khi họ chấp nhận việc nội dung đó sẽ bị cho công bố ra hoặc được sử dụng để chống lại chính họ sau này.
Các nhà ngoại giao Iran đang sử dụng chính các nền tảng mạng xã hội Mỹ để giành ưu thế trên mặt trận dư luận trước Nhà Trắng.
Một tranh cổ động trên đường phố thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: WANA/Reuters.
Từ những meme chế giễu Tổng thống Mỹ Donald Trump tới các đoạn phim tạo bởi trí tuệ nhân tạo (AI), các nhà ngoại giao Iran đang tìm cách tràn ngập mạng xã hội với các nội dung “bêu xấu” lập trường của Mỹ và cá nhân ông Donald Trump về cuộc xung đột hiện nay.
Dường như họ đã đạt được mục tiêu này. Các đoạn video của Iran đã thu hút nhiều lượt theo dõi, chia sẻ và tán thưởng, giúp Tehran có thêm sự cảm thông từ cộng đồng quốc tế.
Giới quan sát chỉ ra rằng Iran đã thành công trong chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội của mình.
“Điều này cho thấy sự đảo ngược mạnh mẽ trong thông điệp của Iran, vốn bị các nhà nghiên cứu coi là thiếu phức tạp và thiếu ảnh hưởng. Điều này cho thấy các nhà nước có thể thu hút sự chú ý nếu thể hiện các vấn đề địa chính trị phức tạp một cách phi chính thức, phù hợp với nền tảng”, một nghiên cứu của Viện Đối thoại Chiến lược (ISD), tổ chức có trụ sở tại Anh, chỉ ra.
Tràn ngập mạng xã hội
Kể từ khi xung đột bùng phát 70 ngày qua, nhiều cơ quan đại diện Iran tại nước ngoài đã chuyển từ ngôn ngữ ngoại giao sang các bài đăng mang tính hài hước hơn. Các bài đăng này không giống với các hình thức tuyên truyền trong chiến tranh thông thường mà đã được điều chỉnh để phù hợp với thị hiếu của cộng đồng mạng.
Các đoạn video được Đại sứ quán Iran tại các nước đăng tải cho thấy sự hiểu biết sâu sắc với văn hóa Mỹ, cũng như sử dụng thuần thục các xu hướng trên mạng xã hội.
Tài khoản X của Đại sứ quán Iran tại Thái Lan đăng tải lại hình ảnh ông Trump ngủ gật trong một cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục. Đại sứ quán Iran tại Ghana sau đó đăng tải phiên bản lego của video với lời bình: “Ông ấy chắc chắn đang mơ về việc đánh bại Iran. Hãy cứ để ông ấy ngủ”.
Bài đăng của Đại sứ quán Iran tại Ghana. Ảnh: Twitter/@IRAN_GHANA.
Sau khi ông Trump tuyên bố đơn phương kéo dài lệnh ngừng bắn, Tổng lãnh sự quán Iran tại Hyderabad (Ấn Độ) đăng tải một đoạn video được tạo bởi AI, trong đó ông Trump dường như giả vờ đàm phán dù phái đoàn Iran không xuất hiện.
Trong khi đó, Đại sứ quán Iran tại Tajikistan đăng tải đoạn phim so sánh Mỹ với mèo Tom và Iran với chuột Jerry: Khi Tom cố đặt bẫy Jerry, Tom mới là bên bị dính bẫy.
“Họ đã chuyển từ ‘sốc và sợ hãi’ sang ‘sốc và chia sẻ’”, nhà nghiên cứu Joseph Bodnar tại ISD nói với The Hill.
Theo nghiên cứu của ông Bodnar và các đồng nghiệp tại ISD, trong 50 ngày đầu của cuộc xung đột, bài đăng trên tài khoản X của các đại sứ quán và quan chức Iran đã thu hút tổng cộng 900 triệu lượt xem và 22 triệu lượt thích - tăng 30 lần so với quãng thời gian 50 ngày trước đó.
Cũng trong khoảng thời gian này, số lượt chia sẻ tăng từ 4,3 triệu lên 76 triệu, trong khi số lượt bình luận tăng từ gần 200.000 lên khoảng 870.000.
Các động thái của Iran cũng nhằm đáp trả chiến dịch mạng xã hội của chính quyền Trump từ thời điểm xung đột bùng phát, vốn cũng sử dụng nhiều hình ảnh và video do AI tạo ra.
“Chính quyền Mỹ hiện nay làm khá nhiều điều khác thường trên mạng xã hội. Điều Iran đang làm là sử dụng chính các phương pháp này để nhằm vào nước Mỹ”, bà Priya Doshi, giảng viên Đại học Mỹ (AU), đánh giá.
Đổi mới hình ảnh Iran
Theo ông Matin Mirramezani, chuyên gia về Iran tại Đại học Stanford (Mỹ), những thành công truyền thông thời gian qua là kết quả của quá trình đầu tư lâu dài.
Năm 2016, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) thiết lập trung tâm tác chiến không gian mạng, với một phó tư lệnh IRGC là giám đốc trung tâm. Ông Mirramezani cho biết ngân sách dành cho trung tâm này năm 2023 là khoảng 55 triệu USD.
Bên cạnh đó, Iran dường như đang tận dụng nguồn lực của các công ty tư nhân để phục vụ mục đích truyền thông. Ví dụ, tác giả video có nội dung lego là Explosive Media, hãng sáng tạo nội dung có trụ sở tại Iran.
Trong một cuộc phỏng vấn, đại diện Explosive Media cho biết cuộc xung đột là động lực thúc đẩy họ sáng tạo các nội dung phục vụ đất nước.
“Chúng tôi đang ở giữa một cuộc xung đột, do đó chúng tôi sẽ hy sinh vì một chính phủ chiến đấu cho mình”, đại diện Explosive Media chia sẻ.
Theo bà Doshi, các nhà sáng tạo nội dung Iran sử dụng các hình ảnh giải trí để thu hút sự chú ý của công luận với các vấn đề thường không được quan tâm.
“Bằng hình thức giải trí, họ đang tìm cách truyền tải thông điệp phản bác Mỹ bằng thái độ mỉa mai và nhạo báng”, bà nói.
Một số nội dung của Explosive Media và trên các tài khoản mạng xã hội của Iran đề cập đến các vụ việc được dư luận Mỹ quan tâm nhất hiện nay - từ tỷ phú Epstein tới quan hệ Mỹ - Israel, với hình ảnh ông Trump bị Thủ tướng Benjamin Netanyahu kiểm soát.
“Thành công của chiến lược truyền thông điệp mới của Iran đặt ra câu hỏi về tương lai của truyền thông đối ngoại. Việc các nhà ngoại giao sử dụng mạng xã hội không phải là mới, nhưng không thể so được với sự đón nhận và tương tác tích cực mà các tài khoản của giới ngoại giao Iran đang nhận được”, các nhà nghiên cứu của IDS viết.
Thị trường âm nhạc ở Việt Nam đang đứng trước những thách thức to lớn chưa từng có khi tình trạng xâm phạm bản quyền đang xảy ra ngày càng tinh vi và phổ biến rộng rãi trên không gian mạng. Sau khi Công điện số 38/CĐ-TTg của Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng được ban hành, yêu cầu mở đợt cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trên toàn quốc, vấn đề bảo vệ chất xám trong âm nhạc đã trở thành tâm điểm chú ý của công chúng.
Không chỉ dừng lại ở việc sao chép bình thường, sự bùng nổ của kỹ thuật AI và các bản nhạc remix trái phép đang tạo ra những lỗ hổng lớn, đe dọa trực tiếp đến sự sáng tạo và nguồn thu nhập chính đáng của giới nghệ sĩ. Tình trạng này không chỉ là vấn đề của cá nhân nghệ sĩ và ngành âm nhạc mà còn ảnh hưởng xấu đến hệ thống biểu diễn văn hóa nghệ thuật tại Việt Nam. Các bản remix có hàng chục triệu lượt xem Các hình thức vi phạm bản quyền âm nhạc phổ biến hiện nay
Theo luật sư Hoàng Hà từ Đoàn luật sư TP.HCM, các hành vi vi phạm bản quyền âm nhạc tại Việt Nam đang xảy ra dưới nhiều hình thức đa dạng và phức tạp. Phổ biến nhất là tình trạng cho "re-up" (đăng tải lại) các ca khúc hoặc cho cắt ghép MV mà không có sự đồng ý của ca sĩ, người sáng tác. Nhiều cá nhân và tổ chức còn tự ý sử dụng âm nhạc làm nền cho video, cho phát trong các buổi livestream quảng cáo, hoặc đưa vào các sản phẩm quảng cáo mà không thực hiện trách nhiệm xin phép hay trả tiền tác quyền theo luật định.
Bên cạnh đó, việc thực hiện các bản cover, remix, sử dụng beat (nhạc đệm) hoặc sample (nhạc mẫu) từ các tác phẩm gốc để tạo ra sản phẩm mới cũng là một điểm nóng vi phạm bản quyền. Đặc biệt, xu hướng đưa các bản ghi âm lên các mạng như Tiktok, YouTube,.. để kiếm tiền bất chính đang gia tăng rất mạnh mẽ.
Luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh rằng âm nhạc không chỉ đơn thuần là một sản phẩm giải trí mà còn chứa đựng nhiều lớp quyền lợi phức tạp, bao gồm bản quyền tác giả của nhạc sĩ và người viết lời, cùng các quyền lợi có liên quan của ca sĩ, công ty sản xuất bản ghi hình và đơn vị phát sóng. Do đó, một hành vi khai thác trái phép có thể đồng thời xâm phạm đến quyền lợi của nhiều chủ thể khác nhau.
Nhạc AI và rủi ro về pháp lý từ những bản cover "ảo"
Sự hình thành và phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang đến một hình thức vi phạm mới: AI cover. Nhạc sĩ Trịnh Xuân Hảo cho biết tình trạng này đang ở mức đáng báo động khi người ta có thể dễ dàng sáng tạo ra một bài hát hoàn chỉnh chỉ trong vòng 5 phút.
Nhiều kênh trên YouTube hiện nay đã thu hút số lượng lớn người nghe nhờ các sản phẩm từ nhạc AI, nhưng phần lớn trong số đó không hề xin phép tác giả gốc. Nhạc sĩ khẳng định rằng mọi sản phẩm phát sinh, kể cả những sản phẩm được tạo ra từ kỹ thuật, đều cần phải ghi rõ nguồn gốc và không được phép sử dụng trái phép chất xám của người khác.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hoàng Hà phân tích rằng việc áp dụng AI để cover một bài hát đang được bảo vệ bản quyền, dù không có sử dụng giọng ca sĩ thật, vẫn cấu tạo thành hành vi xâm phạm nếu khai thác phần nhạc và lời của tác phẩm. Việc đem sao chép, làm bản nhái lời hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng trên mạng mà không được phép đều vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ.
Đặc biệt, trường hợp AI mô phỏng giọng hát của một nghệ sĩ thực thụ còn kéo theo các vấn đề phức tạp về quyền lợi nhân thân, hình ảnh và uy tín cá nhân. Việc tạo ra cảm giác về "ca sĩ A đang hát bài B" để câu view kiếm tiền hoặc gây ra lầm lẫn cho công chúng là hành vi có rủi ro về pháp lý rất cao, bất kể người tạo ra có gắn nhãn sản phẩm AI hay không.
Luật sư Hoàng Hà cũng lưu ý rằng mặc dù việc đăng ký quyền tác giả là không có bắt buộc, nhưng giấy chứng nhận đăng ký sẽ là căn cứ quan trọng giúp cho chủ thể tư cách pháp nhân không cần phải chứng minh quyền riêng tư của mình khi có xảy ra tranh chấp. Đối với các vi phạm ở quy mô nhỏ, người vi phạm thường bị yêu cầu gỡ bỏ nội dung và nộp phạt hành chính. Tuy nhiên, khi yếu tố thương mại xuất hiện, việc bồi thường thiệt hại theo Luật Sở hữu trí tuệ sẽ được áp dụng để bảo vệ quyền lợi tối đa cho nghệ sĩ.
Cuộc chiến chống vi phạm sở hữu trí tuệ trong âm nhạc, đặc biệt là trước làn sóng nhạc AI và remix, vẫn còn nhiều cam go. Việc thực thi nghiêm túc Công điện số 38/CĐ-TTg và các nghị định liên quan là bước đi cần thiết để làm trong sạch môi trường văn hóa nghệ thuật. Tuy nhiên, rủi ro pháp lý vẫn luôn rình rập những người cố tình muốn lách luật hoặc thiếu hiểu biết về vấn đề tác quyền. Nếu tình trạng "xài chùa" và xâm phạm bản quyền không được ngăn chặn triệt để, hậu quả tất yếu là sự suy thoái của nguồn lực sáng tạo và sự méo mó của các giá trị văn hóa đích thực tại Việt Nam.
Ngày 8-5, ông Ruben Rocha Moya - Thống đốc bang Sinaloa của Mexico cho biết sẽ tạm thời từ chức. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông bị truy tố tại Mỹ về tội buôn bán ma túy.
Thống đốc Ruben Rocha Moya tại một sự kiện ở Culiacan, Sinaloa hôm 12-3-2025
Trong cáo trạng được công bố hôm 6-5, ông Ruben Rocha Moya cùng 9 quan chức cấp cao đương nhiệm hoặc cựu quan chức Mexico đã bị cáo buộc 5 tội danh, trong đó có cáo buộc hỗ trợ một phe phái của băng đảng do anh em nhà Chapito (con trai của Joaquin Guzman Loera hay còn gọi là El Chapo) cầm đầu. Các nhà lập pháp địa phương đã chấp thuận đơn từ chức của ông Rocha Moya và bổ nhiệm Thống đốc lâm thời thay thế.
Các công tố viên ở New York cáo buộc ông Rocha Moya đã gặp gỡ anh em nhà Chapito trước khi đắc cử và đảm bảo với họ rằng nếu đắc cử, ông sẽ đưa các quan chức thân thiện với hoạt động buôn bán ma túy của họ lên nắm quyền. Theo cáo trạng, các thành viên băng đảng ma túy đã đánh cắp hòm phiếu và bắt cóc hoặc đe dọa đối thủ để họ rút khỏi cuộc đua nhằm đảm bảo chiến thắng cho ông.
Trong một video được phát hành tối 8-5, ông Rocha bác bỏ các cáo buộc và cho biết quyết định từ chức của ông nhằm mục đích “tạo điều kiện thuận lợi cho các hành động của chính quyền Mexico” trong cuộc điều tra. Thông báo của Thống đốc Rocha được đưa ra vài giờ sau khi Văn phòng Tổng Chưởng lý Mexico báo cáo không tìm thấy đủ bằng chứng để tạm giam người đứng đầu bang Sinaloa để dẫn độ sang Mỹ. Văn phòng này cho biết thêm là sẽ yêu cầu bằng chứng từ Mỹ và xem xét lại vụ việc. Yêu cầu từ chức của ông Rocha vẫn cần được Quốc hội tiểu bang phê duyệt. “Lương tâm tôi trong sạch, cả đời làm việc chứng minh cho lời nói của tôi” - ông nói trong thông điệp của mình.
Trong bản cáo trạng, các công tố viên Mỹ còn cáo buộc các quan chức Mexico đương nhiệm và tiền nhiệm đã hỗ trợ những băng đảng ma túy nhập khẩu fentanyl, cocaine và các loại ma túy khác từ Mexico vào Mỹ; che chở các thủ lĩnh băng đảng khỏi bị điều tra và truy tố, đồng thời cho phép bạo lực liên quan đến ma túy. Đổi lại, các bị cáo đã nhận được tổng cộng hàng triệu USD.
Những cáo buộc cho rằng chính trị gia người Mexico Ruben Rocha Moya đã hợp tác với băng đảng Sinaloa - một vụ việc chưa từng có tiền lệ liên quan đến một Thống đốc đương nhiệm - đang làm căng thẳng quan hệ giữa 2 nước đến mức độ chưa thể xác định, xuất phát trực tiếp từ vụ án hình sự chống lại nhóm Los Chapitos. Sau khi “ông trùm” El Chapo bị bắt, băng đảng của hắn chia tách thành 2 nhóm gồm nhóm Los Chapitos do anh em nhà Chapito lãnh đạo và nhóm còn lại do Ismael Zambada Garcia (được biết đến với biệt danh El Mayo) đứng đầu. Anh em nhà Chapito đã bị dẫn độ sang Mỹ và nhận tội. El Mayo cũng bị buộc tội và đưa sang Mỹ vào năm 2024 để đối mặt với các cáo buộc.
Cáo trạng chính thức nói trên sẽ được đưa ra trước bồi thẩm đoàn Mỹ (gồm một nhóm công dân được lựa chọn ngẫu nhiên) để quyết định xem có đủ căn cứ để bắt đầu một phiên tòa hay không. Một trong những khía cạnh gây tranh cãi nhất của hệ thống tư pháp này là việc hợp tác với nhân chứng (về cơ bản là các cá nhân, thường là tội phạm) cung cấp thông tin quan trọng về tổ chức và đồng bọn để đổi lấy các lợi ích pháp lý. Loại lời khai này, cùng với các phân tích tài chính, là bằng chứng cơ bản trong việc kết tội Genaro Garcia Luna - cựu Bộ trưởng An ninh công cộng Mexico dưới thời chính quyền Tổng thống Felipe Calderon (2006-2012), người cũng bị cáo buộc bảo vệ băng đảng Sinaloa. Hai thủ lĩnh của Los Chapitos cũng đã bị áp dụng hình thức này vào năm 2025.
Ông Rocha nhậm chức Thống đốc Sinaloa năm 2021 với tư cách ứng cử viên của đảng Morena, cùng đảng với nữ Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum. Hôm 7-5, trong cuộc họp báo thường nhật, Tổng thống Mexico tuyên bố, chính phủ sẽ không bảo vệ bất cứ ai phạm tội, mà việc có đủ bằng chứng để tiến hành truy tố ông Rocha hay không sẽ thuộc về Văn phòng Tổng Chưởng lý. Bà Sheinbaum cũng bác bỏ các hành động can thiệp có thể xảy ra từ phía Mỹ, quốc gia mà kể từ khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai, đã khẳng định rằng Mexico không hành động đủ mạnh mẽ chống lại tội phạm có tổ chức.
Một số nước châu Âu sẽ điều máy bay tới Tây Ban Nha sơ tán công dân khỏi tàu du lịch bùng phát hantavirus, khiến nhiều người thương vong.
Đức, Pháp, Bỉ, Ireland và Hà Lan sẽ điều máy bay tới Tây Ban Nha để sơ tán công dân mắc kẹt trên tàu du lịch đang hướng tới đảo Tenerife sau khi con tàu này ghi nhận ổ dịch hantavirus khiến nhiều người thương vong.
Sân bay Tenerife South tại đảo Tenerife, nơi tàu du lịch MV Hondius dự kiến cập cảng Granadilla de Abona ở Tenerife, quần đảo Canary, Tây Ban Nha ngày 9/5/2026. (Ảnh: Reuters)
Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska ngày 9/5 cho biết Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ điều thêm 2 máy bay để đưa những công dân châu Âu còn lại rời tàu. Theo ông Grande-Marlaska, Mỹ và Anh đã xác nhận chuẩn bị máy bay cùng các phương án dự phòng nhằm hỗ trợ sơ tán công dân ngoài EU đến từ những quốc gia không thể tự bố trí phương tiện vận chuyển bằng đường hàng không.
Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus dự kiến gặp Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez tại Madrid trong chiều 9/5, trước khi cùng Bộ trưởng Nội vụ và Bộ trưởng Y tế nước này tới đảo Tenerife thuộc quần đảo Canary để phối hợp tiếp nhận tàu.
Chính quyền địa phương cảnh báo việc sơ tán phải hoàn tất từ trưa Chủ nhật đến chiều thứ Hai, trước khi thời tiết trên biển chuyển xấu do giông bão, dự kiến kéo dài tới cuối tháng 5.
Tàu du lịch hạng sang MV Hondius rời vùng biển ngoài khơi Cape Verde để tới Tây Ban Nha từ ngày 7/5, sau khi WHO và EU đề nghị quốc gia này hỗ trợ xử lý việc sơ tán hành khách sau khi phát hiện ổ dịch trên tàu.
WHO cho biết tính đến ngày 8/5 đã có 8 người phát bệnh, trong đó 3 người tử vong, gồm 1 cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức. Trong số các ca bệnh, 6 trường hợp đã được xác nhận nhiễm hantavirus, 2 ca còn lại cũng đang bị nghi ngờ liên quan đến loại virus này.
Hantavirus thường lây sang người qua tiếp xúc với loài gặm nhấm mang mầm bệnh, dù trong một số trường hợp hiếm hoi virus này cũng có thể lây từ người sang người.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia cho biết toàn bộ hành khách cùng 17 thành viên thủy thủ đoàn sẽ được sơ tán khỏi tàu. Song, 30 thành viên thủy thủ đoàn khác sẽ ở lại để tiếp tục đưa tàu tới Hà Lan, nơi con tàu sẽ được khử trùng toàn diện.
Theo kế hoạch, công dân Tây Ban Nha sẽ là nhóm đầu tiên rời tàu, trong khi thứ tự sơ tán các nhóm hành khách còn lại sẽ do cơ quan y tế quyết định. Ông Grande-Marlaska nhấn mạnh hành khách chỉ được phép xuống tàu khi chuyến bay sơ tán của quốc gia họ đã sẵn sàng cất cánh.
Cộng đồng quốc tế đang tỏ ra hết sức quan ngại về thông tin liên quan chủng virus gây chết người này.
Dưới đây là 3 mẹo khi rán cá, chỉ cần thực hiện đầy đủ sẽ đảm bảo món cá rán của bạn nguyên hình, vàng nâu và giòn rụm, thơm phức.
Cá rán là món ăn thường thấy trong các gia đình và được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, khi rán cá, nhiều người gặp khó khi cá dính chảo, nát vụn khi lật trở khiến món ăn mất mĩ quan, cá cũng không vàng giòn, thơm phức như mong muốn.
Ngay cả hiện tại, khi đã có chảo chống dính làm trợ thủ thi nhiều người vẫn thất bại trong việc rán cá.
Dưới đây là 3 mẹo khi rán cá, chỉ cần thực hiện đầy đủ sẽ đảm bảo món cá rán của bạn nguyên hình, vàng nâu và giòn rụm, thơm phức. Bạn hãy ghi nhớ nhé!
Lưu ý: Cốt lõi của việc rán cá thành công không phải lúc rán cá mà là khâu thuẩn bị. Chỉ cần thực hiện từng bước bạn sẽ tránh được mọi sai lầm trong món cá rán của mình.
Cốt lõi của việc rán cá thành công không phải lúc rán cá mà là khâu thuẩn bị.
1. Làm sạch cá:
Làm sạch cá kỹ lưỡng, loại bỏ nội tạng, vảy và mang. Đây là phần quan trọng! Nhiều người chỉ rửa cá rồi để ráo nước, nghĩ rằng cá sẽ khô trong mười phút.
Nhưng như vậy là không được! Độ ẩm trên bề mặt da cá và nước bên trong bụng cá là nguyên nhân chính khiến cá dính vào chảo.
Lấy giấy ăn và lau sạch cá từ trong ra ngoài, mặt trước và mặt sau, kể cả bụng và các kẽ mang, lau khô thật kỹ! Ấn và lau để thấm hết độ ẩm.
Đừng quên những phần dày trên lưng cá và các nếp gấp ở bụng. Nếu một tờ giấy không đủ, hãy dùng nhiều tờ cho đến khi da cá khô hoàn toàn và không còn dính vào tay nữa.
Bây giờ, hãy khía vài đường trên cá để giúp cá thấm gia vị tốt hơn sau này. Sau đó, xoa đều một ít muối lên cá, đảm bảo phủ đều cả hai mặt, và ướp khoảng 10 phút. Sau khi ướp, bạn sẽ thấy một ít nước rỉ ra từ bề mặt cá.
Đừng lo lắng, chỉ cần dùng giấy bếp thấm khô lại! Bước này được gọi là "loại bỏ nước thứ cấp", giúp giảm thiểu độ ẩm trên da cá, đảm bảo bước đầu tiên để có được chảo không dính.
2. Chuẩn bị chảo rán cá:
Cho dù bạn dùng nồi gang, nồi thép không gỉ hay nồi chống dính, bước này đều hữu ích.
Đầu tiên, đặt nồi lên bếp và đun ở lửa lớn cho nồi nóng đủ độ. Để biết khi nào phù hợp, bạn chỉ cần nhỏ một giọt nước vào nồi, giọt nước sẽ lăn tròn trong nồi và bay hơi nhanh chóng, khi đó nồi đã đủ nóng.
Sau đó, đổ giọt nước đi, giảm lửa xuống mức nhỏ, cho một ít dầu vào và xoay nồi để dầu phủ đều đáy và thành nồi.
Đây là một mẹo nhỏ mà nhiều đầu bếp giàu kinh nghiệm thường dùng: Cắt một miếng gừng và chà xát nhiều lần vào bên trong và đáy nồi khoảng mười giây. Nước gừng sẽ tạo thành một lớp màng bảo vệ tự nhiên trên bề mặt nồi, giống như một lớp "chống dính".
Sau khi chà xát, đun nóng dầu cho đến khi dầu bắt đầu bốc khói nhẹ. Lúc này, bạn có thể đổ bớt dầu ra, chỉ để lại một lượng vừa đủ ở đáy nồi, hoặc bạn có thể dùng trực tiếp, tùy theo sở thích.
Ngoài ra còn có một phương pháp đơn giản hơn: nếu bạn không muốn chà xát gừng, sau khi dầu nóng, hãy rắc một lớp muối mỏng đều lên đáy chảo. Các hạt muối sẽ tạo thành một lớp bảo vệ, ngăn không cho da cá tiếp xúc trực tiếp với đáy chảo và cũng giúp cá không bị dính.
3. Rán cá
Bây giờ cá và nồi đã sẵn sàng, đây là bước quan trọng nhất! Nhiều người thất bại ở bước này. Ngay khi cho cá vào nồi, họ bắt đầu dùng thìa đảo liên tục vì sợ cá dính vào nồi. Nhưng càng đảo, cá càng dính, và cuối cùng họ làm rách da cá.
Hãy nhớ! Không được di chuyển cá trong 3 phút đầu tiên sau khi cho vào chảo! Trượt cá dọc theo mép chảo và chiên từ từ trên lửa vừa nhỏ. Không được lật cá hoặc dùng xẻng đảo cá. Lúc này, da cá đang hình thành và sẽ dễ dàng bị rách.
Chờ 3-4 phút, sau đó lắc nhẹ chảo. Nếu cá có thể trượt theo chảo, điều đó có nghĩa là da cá đã hình thành và sẽ không bị dính. Chỉ khi đó bạn mới có thể lật cá lại.
Đừng vội vàng khi lật cá. Nhẹ nhàng luồn thìa từ dưới bụng cá, ở một góc nhỏ và với những chuyển động nhẹ nhàng, theo đường cong của chảo để lật cá. Đừng cạy mạnh cá ra.
Sau khi lật, lặp lại quá trình tương tự và chiên thêm 3-4 phút nữa. Vẫn không di chuyển cá. Khi mặt còn lại của cá có thể trượt tự do trong chảo, cá gần như đã chín.
Khi rán cá, đừng để lửa lớn suốt quá trình. Lửa lớn sẽ dễ làm cháy da cá trước khi thịt bên trong chín. Nếu lửa quá nhỏ, da cá sẽ không giòn và dễ bị dính vào chảo.
Rán cá chậm trên lửa vừa nhỏ cho đến khi da cá vàng nâu và giòn, thịt bên trong chín đều và có màu đẹp.
Lúc này, bạn có thể bày cá ra đĩa. Món cá rán của bạn nguyên con, vàng ươm, thơm phức, khi ăn trong mềm ngoài giòn, thịt đậm đà. Thật tuyệt!
Hy vọng mẹo nhỏ này sẽ giúp ích cho bạn nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc rán cá. Chỉ cần thực hiện từng bước, bạn sẽ không lo lắng khi rán cá nữa. Ngay cả người mới vào bếp cũng sẽ làm được!
Có cây cảnh này trong nhà vào mùa hè, gia đình bạn như có máy điều hòa tự nhiên, máy lọc không khí sống, còn giúp gia chủ an yên, tài lộc như thác đổ.
Mùa hè đã cận kề, nhiệt độ ngày càng gia tăng. Những ngôi nhà bị rang lên dưới cái nóng khiến con người ngột ngạt. Đặc biệt những ngôi nhà phố toàn bê tông cốt thép rất cần một thác xanh để làm dịu mát bầu không khí nóng bỏng này.
Dưới đây là 3 cây cảnh được ưa thích nhất trong mùa hè này. Chúng có thể tạo thành những thác nước xanh rợp, điều hòa không khí, cho bạn không khí thanh sạch và mát rười rượi.
Màu sắc của cây cảnh không phải xanh thẫm đơn điệu
1. Cây cảnh: Dương xỉ thòng
Dương xỉ thòng (Nephrolepis acutifolia) hay còn được gọi là dương xỉ thòng Thái Lan hoặc dương xỉ Sabai Nang, là một loài dương xỉ nhiệt đới mang vẻ đẹp vừa hoang dã vừa thanh thoát.
Khác với các loại dương xỉ lá nhuyễn, Sabai Nang nổi bật với những tàu lá dài tới 60–90cm, mọc tỏa tròn như một đài phun nước xanh mướt.
Mỗi tàu lá gồm hàng chục cặp lá chét thuôn nhọn, mép lá lượn sóng nhẹ, đầu lá nhọn như mũi mác – đúng như tên “acutifolia” nghĩa là lá nhọn.
Màu sắc của cây cảnh không phải xanh thẫm đơn điệu mà là xanh lục tươi, hơi bóng như phủ sáp. Khi có nắng xiên, mặt lá óng lên ánh ngọc, lộ rõ gân giữa nổi như sợi chỉ chạy dọc.
Những lá non mới nhú cuộn tròn như chiếc vòi voi, màu xanh nõn chuối, dần bung ra mềm mại, tạo sự chuyển động uyển chuyển cho cả bụi cây.
Thân rễ bò ngang, phủ lớp lông tơ màu nâu gỉ, đâm ra nhiều rễ khí sinh buông thõng, khiến tổng thể chậu cây có nét cổ kính, tự nhiên như một mảng rừng thu nhỏ.
Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh dương xỉ thòng
Trong phong thủy, dương xỉ nói chung tượng trưng cho sức sống bền bỉ, khả năng thích nghi và sinh sôi.
Cây cảnh với dáng lá xòe tròn, rủ xuống như “thác nước” được xem là hình ảnh của dòng năng lượng tích cực chảy liên tục, giúp điều hòa sinh khí trong nhà.
Cây cảnh có tán lá rậm, um tùm có tác dụng “giữ” và “lọc” năng lượng xấu ở góc nhọn, gầm cầu thang, nhà vệ sinh. Người ta hay đặt chậu Sabai Nang treo để sát khí bị tán nhỏ trước khi vào không gian chính.
Ý nghĩa “Sabai Nang”: Trong tiếng Thái, “Sabai” là thoải mái, dễ chịu; “Nang” là nàng, quý cô. Cái tên hàm ý mang lại sự an yên, nhẹ nhàng cho nữ chủ nhà, cân bằng âm dương, rất hợp đặt phòng khách hoặc phòng ngủ.
Tại sao cây cảnh dương xỉ thòng được đánh giá cao trong mùa hè 2026 này
Dương xỉ thòng được nhiều người yêu thích trong thời gian gần đây, nhất là vào mùa hè nóng bức, nó giống như "cứu cánh" của nhiều gia đình. Cây cảnh này giúp:
Điều hòa vi khí hậu: Sabai Nang thoát hơi nước rất mạnh qua lá. Một chậu đường kính 30cm có thể “nhả” 300–500ml hơi ẩm mỗi ngày, giúp giảm cảm giác khô nóng do điều hòa, hạ nhiệt độ phòng 1–2°C một cách tự nhiên.
Lọc không khí: NASA xếp họ Nephrolepis vào nhóm cây lọc formaldehyde, xylene, toluene hiệu quả. Mùa hè nhà hay đóng kín cửa bật máy lạnh, Sabai Nang giúp hấp thụ các hợp chất bay hơi từ sơn, đồ gỗ, giữ không khí trong lành hơn.
Giảm stress thị giác: Tán lá rủ mềm, màu xanh tươi làm dịu mắt. Đặt cây cảnh ở góc làm việc, ban công hay cạnh sofa, cây tạo cảm giác mát mẻ, thư giãn như đang ngồi dưới bóng cây nhiệt đới.
Dễ chăm: Ưa bóng râm, chịu được ánh sáng đèn huỳnh quang, chỉ cần giữ đất ẩm và phun sương 1–2 lần/ngày vào đợt nắng nóng. Cực hợp với khí hậu mùa hè oi bức.
Trồng một chậu "nàng thơ dịu dàng" Sabai Nang trong nhà mùa hè vừa có máy điều hòa tự nhiên, máy lọc không khí sống, vừa là vật phẩm phong thủy mang năng lượng Mộc xanh tươi, giúp nhà cửa mát lành, tâm trí thảnh thơi.
2. Cây cảnh: Râu rồng
Râu rồng (Huperzia squarrosa) còn được gọi là thạch tùng vảy hay Tassel Fern, là một loài thực vật thuộc họ Thông đất (Lycopodiaceae). Đây là loài cây quý hiếm, mang vẻ đẹp hoang sơ và có giá trị cao trong cả y học lẫn trang trí cây cảnh.
Cây cảnh này là một loài dương xỉ cổ đại, mang vẻ đẹp lạ mắt và sang trọng. Khác hẳn dương xỉ thông thường, cây không có tàu lá xẻ thùy mà gồm những thân mọng nước, rủ dài như chuỗi tua rua như râu rồng.
Mỗi thân có thể dài 30–80cm, mọc tỏa từ gốc rồi buông thõng xuống như thác xanh, tạo dáng “tóc nàng tiên” rất duyên.
Điểm cuốn hút nhất nằm ở cách xếp lá. Lá của Tassel Fern rất nhỏ, hình kim hoặc vảy tam giác, dài chỉ 3–6mm, mọc chi chít xoắn ốc quanh thân. Các lá non màu xanh ngọc, xếp khít tạo thành thân tròn múp như dây thừng bện tỉ mỉ.
Khi trưởng thành, lá chuyển xanh lục đậm, hơi bóng sáp, đầu lá nhọn và hơi cong ra ngoài nên nhìn tổng thể thân cây có kết cấu gai mềm mại, chạm vào êm như nhung.
Vào mùa sinh sản, đầu mỗi nhánh sẽ mọc ra những “đuôi chồn” – cụm bào tử hình trụ dài 5–10cm, màu vàng chanh đến xanh cốm, rủ xuống như bông tua.
Chính những đuôi bào tử này khiến cây được gọi là “Tassel Fern - dương xỉ tua rua”. Treo một chậu cây cảnh này trước hiên, gió thổi làm cả chùm thân đung đưa, ánh lên sắc xanh óng như rèm ngọc lưu ly, vừa hoang sơ vừa quý phái.
Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh râu Rồng
Râu Rồng thuộc họ Thông Đất, là loài thực vật cổ có tuổi đời hàng trăm triệu năm, vì thế mang năng lượng của sự trường tồn, bền vững.
Dáng cây rủ như dòng nước, lá xanh mướt quanh năm, hội tụ cả Mộc và Thủy. Đặt ở hướng Bắc giúp kích hoạt cung Quan Lộc – công danh thuận lợi, hoặc hướng Đông/Đông Nam để tăng trưởng tài lộc, gia đạo êm ấm.
Những chuỗi thân rủ xuống được ví như “rèm tiền”, có tác dụng dẫn sinh khí từ trên cao xuống, tụ lại ở không gian sống. Treo ở phòng khách, gần cửa chính giúp hút may mắn, hóa giải luồng khí xấu xộc thẳng vào nhà.
Giá trị khi trồng cây cảnh râu Rồng trong mùa hè 2026 này
Làm mát và giữ ẩm: Tassel Fern là cây ưa ẩm, bộ lá dày thoát hơi nước liên tục. Treo 1–2 chậu trong phòng giúp tăng độ ẩm 5–10%, giảm cảm giác khô rát do điều hòa, hạ nhiệt độ cảm nhận quanh khu vực đặt cây.
Lọc bụi mịn: Cấu trúc lá kim chi chít hoạt động như tấm lưới tự nhiên, giữ lại bụi lơ lửng trong không khí. Mùa hè ở các TP lớn nhiều bụi mịn, cây cảnh sẽ giúp không khí trong lành hơn.
Thư giãn thị giác: Sắc xanh ngọc và dáng rủ mềm của cây làm dịu mắt, giảm căng thẳng khi làm việc cường độ cao. Đặt cạnh bàn làm việc hoặc góc đọc sách tạo cảm giác như đang ở dưới tán rừng nguyên sinh.
Dễ thích nghi: Cây cảnh ưa sáng tán xạ, không cần nắng gắt. Treo ở cửa sổ hướng Đông, ban công có mái che hoặc dưới giếng trời là lý tưởng. Chỉ cần tưới phun sương hằng ngày và giữ giá thể thoáng là cây xanh tốt cả mùa hè.
Trồng cây cảnh râu Rồng trong nhà mùa hè không chỉ là giải pháp xanh làm mát không gian, lọc khí, mà còn là vật phẩm phong thủy mang năng lượng cổ xưa, giúp gia chủ an yên, công việc hanh thông, tài lộc như thác đổ.
3. Cây cảnh: Không khí tóc tiên
Không khí tóc tiên (Tillandsia usneoides) tóc tiên, râu ông già hay Spanish Moss - rêu Tây Ban Nha. Nó là loài không khí thuộc họ Dứa Bromeliaceae.
Cây cảnh không có rễ hút đất, sống hoàn toàn bằng không khí và hơi ẩm, tạo nên vẻ đẹp siêu thực hiếm loài nào sánh được.
Cả cây là những sợi mảnh như sợi cước, đường kính chỉ 1mm, dài 20cm đến vài mét, buông thõng thành tấm rèm xanh xám bạc. Mỗi sợi thực chất là chuỗi thân và lá vảy siêu nhỏ xếp gối lên nhau.
Lá hình kim, phủ đầy lớp lông màu bạc – chính là “nhà máy” hút ẩm và dinh dưỡng từ không khí. Dưới nắng, lông khô sẽ ánh lên màu bạc trắng; sau khi tưới hoặc mưa, chúng ngậm nước chuyển xanh lục tươi, óng ánh như sợi thủy tinh.
Nhìn xa, cả bụi không khí tóc tiên như suối tóc bồng bềnh của nàng tiên treo giữa không trung. Nhìn gần, từng sợi lại đan vào nhau tạo kết cấu xốp, nhẹ tênh, gió thổi là lay động như sóng. Mùa ra hoa, cây trổ những bông nhỏ xíu màu vàng lục, thơm dịu về đêm, càng tăng thêm vẻ huyền bí.
Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh không khí tóc tiên
Trong phong thủy, cây cảnh treo lơ lửng, không chạm đất, tượng trưng cho sự tự do, không vướng bận. Thuộc hành Mộc nhưng mang cả yếu tố “Khí”, giúp lưu thông năng lượng trong nhà, phá thế tù đọng ở góc chết, gầm cầu thang.
Hút tài, giữ lộc: Dáng cây rủ xuống như tấm mành tiền, dân gian quan niệm treo Tóc tiên trước cửa, ban công sẽ “lưới” may mắn và tài lộc bay trong không khí, giữ lại cho gia chủ. Càng dài, càng dày thì lộc càng nhiều.
Hóa giải sát khí: Những góc nhọn, dầm xà đè nặng sinh sát khí. Treo chùm tóc tiên dưới dầm hoặc trước góc nhọn giúp làm mềm luồng khí, chuyển hung thành cát.
Biểu tượng trường thọ: Cái tên “râu ông già” gắn với hình ảnh tiên ông tóc bạc, nên cây còn mang ý nghĩa sức khỏe, sống lâu. Hợp đặt ở phòng người lớn tuổi hoặc hướng Tây Bắc – cung Quý Nhân, gia tăng phúc thọ.
Giá trị khi trồng cây cảnh không khí tóc tiên trong nhà vào mùa hè
Làm mát tự nhiên: Trichome hấp thụ hơi ẩm rồi từ nhả ra. Treo 1–2 chùm Tóc tiên lớn trong phòng có thể tăng độ ẩm 5–8%, giảm cảm giác khô hanh do điều hòa, giúp da và họng dễ chịu hơn trong đợt nắng nóng Hà Nội.
Lọc khí và bụi mịn: Bề mặt lông bạc của cây hoạt động như màng lọc sinh học, giữ lại bụi, khói, kim loại nặng và vi khuẩn trong không khí. Nghiên cứu cho thấy Tillandsia có thể hấp thụ một phần formaldehyde, toluene từ đồ nội thất mới.
Không tốn diện tích: Cây không cần đất, chỉ cần treo lên là sống. Góc ban công, cửa sổ, giếng trời, kệ gỗ hay thậm chí treo quanh đèn chùm đều được. Mùa hè cần thoáng gió, bạn chỉ việc nhúng nước 2–3 lần/tuần, phơi khô rồi treo lại.
Giảm stress: Màu xanh xám bạc trung tính + dáng rủ mềm mại tạo hiệu ứng “thác nước cạn”, làm dịu mắt, giảm căng thẳng. Ngồi làm việc dưới tấm rèm Tóc tiên có cảm giác như đang ở resort nhiệt đới.
Mùa hè trồng Tillandsia usneoides trong nhà vừa có máy lọc khí sống, rèm che nắng tự nhiên, vừa là vật phẩm phong thủy mang năng lượng Mộc bay bổng, giúp nhà cửa mát lành, tâm trí thư thái, tài lộc như sương sớm tụ về.
Theo con số may mắn hôm nay 6/5, con giáp tuổi Thân có phúc tinh chiếu mệnh, hỷ sự đến gần. Chỉ cần tích cực lạc quan thì may mắn liên tiếp.
1. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tý
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Tý: ★★★★
Sự nghiệp: Bạn sẽ nhận được rất nhiều năng lượng tích cực và cơ hội phát triển. Chỉ cần bạn chăm chỉ, chắc chắn bạn sẽ gặt hái được nhiều phần thưởng hơn nữa. Hôm nay là một ngày vận may đang lên.
Tài vận: Với sao may mắn tỏa sáng rực rỡ, tài lộc nằm trong tầm tay, đây là thời điểm tốt để đầu tư và kiếm lời.
Tình cảm: Các mối quan hệ diễn ra suôn sẻ và không có lo lắng.
Sức khỏe: Hãy chú ý đến chứng đau lưng dưới.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tý: 4 và 9
Màu sắc may mắn: Xanh dương và đen
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Dần: 3 và 8
2. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Sửu
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Sửu: ★★★
Sự nghiệp: Vận may của bạn đang ở mức thấp, vì vậy hãy tránh quá phấn khích về bất cứ điều gì. Hãy cảnh giác với những người chơi xấu sau lưng bạn ở nơi làm việc và cũng hãy chú ý duy trì mối quan hệ với người yêu của bạn.
Tài vận: Có được nhờ lao động chăm chỉ, kiếm được tiền thông qua nỗ lực.
Tình cảm: Các mối quan hệ không tốt, có nhiều mâu thuẫn và tranh cãi. Hãy cẩn thận để giữ thái độ lịch sự và nhường nhịn.
Sức khỏe: Chức năng lá lách và dạ dày kém, sức khỏe đường ruột yếu.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Sửu: 2 và 5
Màu sắc may mắn: Be và vàng
3. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Dần
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Dần: ★★
Sự nghiệp: Một chiến trường đầy rẫy đối thủ và xung đột. Hãy cẩn thận với những tranh cãi nơi công sở và luôn nhường bước cho người khác.
Tài vận: Tài sản của bạn rất dễ bị mất, vì vậy không nên đầu tư hoặc quản lý tài chính để tránh lãng phí tiền bạc. Tốt nhất là nên cẩn thận với tiền của mình.
Tình cảm: Hãy cẩn trọng với những xung đột bằng lời nói và ưu tiên sự lịch sự lẫn nhau trong mọi vấn đề.
Sức khỏe: Hãy chú ý đến an toàn khi đi lại và an toàn giao thông.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Dần: 3 và 8
Màu sắc may mắn: Đen và xanh lam
4. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Mão
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Mão: ★
Sự nghiệp: Với tài sản bị tổn hại và những người nhỏ nhen hoành hành, bạn dễ bị phá hoại. Bạn phải cẩn thận với lời nói và hành động của mình trong công việc để tránh gây rắc rối vì những gì mình nói.
Tài vận: Khi sao tài lộc bị ảnh hưởng xấu, sẽ có nhiều tổn thất về tài chính. Do đó, không nên tìm cách kiếm tiền. Tốt nhất là nên bảo vệ tài sản và tránh lãng phí.
Tình yêu: Các mối quan hệ không tốt, có nhiều tranh cãi. Hãy cẩn trọng trong lời nói và tránh vạch trần khuyết điểm của người khác để tránh rắc rối.
Sức khỏe: Gan và túi mật có thể bị suy yếu.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Mão: 6 và 8
Màu sắc may mắn: Xám và xanh lam
5. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Thìn
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Thìn: ★★
Sự nghiệp: Những sai lầm của chính bạn sẽ dẫn đến những trở ngại hoặc khó khăn trong sự nghiệp. Do đó, bạn nên suy nghĩ kỹ lưỡng và thận trọng khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.
Tài vận: Vận may về tài lộc không cao, dễ mất tiền. Không nên đầu tư.
Tình cảm: Mối quan hệ của bạn đang gặp trục trặc; hãy cẩn thận để duy trì nó.
Sức khỏe: Lá lách và dạ dày thường bị tổn thương; hãy chú ý đến chế độ ăn uống của bạn.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Thìn: 5 và 7
Màu sắc may mắn: Vàng và be
6. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tỵ
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Tỵ: ★★★★
Sự nghiệp: Nếu may mắn mỉm cười với bạn, chỉ cần bạn chăm chỉ, siêng năng, sự nghiệp của bạn chắc chắn sẽ suôn sẻ và bạn sẽ gặt hái được nhiều thành quả.
Tài vận: Sao tài lộc ở mức trung bình. Thu nhập đều đặn dễ kiếm, nhưng bạn vẫn cần phải nỗ lực kiếm tiền để gặt hái được thành quả.
Tình cảm: Hôn nhân sẽ hòa thuận và các mối quan hệ sẽ suôn sẻ và tốt lành; người độc thân cũng sẽ tìm được đối tượng.
Sức khỏe: Hãy chú ý đến tình trạng đau răng và nóng trong người.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tỵ: 3 và 7
Màu sắc may mắn: Đỏ và xanh lam
7. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Ngọ
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Ngọ: ★★★★
Sự nghiệp: Hôm nay là ngày của sự nhanh nhẹn, trí tuệ, cởi mở và đầu óc minh mẫn, dẫn đến thành công trong mọi việc.
Tài vận: Với sao lành chiếu sáng, vận may dồi dào, đây là thời điểm thích hợp để đầu tư sinh lời.
Tình cảm: Cảm xúc hài hòa và yêu thương, truyền tải những thông điệp tích cực giúp củng cố mối quan hệ.
Sức khỏe: Khỏe mạnh và không lo lắng.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Ngọ: 3 và 8
Màu sắc may mắn: Tím và đỏ
8. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Mùi
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Mùi: ★★★
Sự nghiệp: Vận may của bạn ổn định và hài hòa, bạn sẽ được thưởng thức những món ăn và thức uống ngon. Tuy nhiên, không nên làm bất cứ việc gì quá lớn lao, và bạn nên thận trọng trong mọi hành động.
Tài vận: Thu nhập thường xuyên của bạn đang tăng dần và có được nhờ lao động chăm chỉ, vì vậy bạn vẫn cần cẩn trọng trong việc lựa chọn khi tìm kiếm sự giàu có.
Tình cảm: Có thể sẽ có những mâu thuẫn nhỏ trong các mối quan hệ của bạn. Hãy cẩn trọng trong lời nói và hành động, đồng thời quan tâm đến nhau nhiều hơn.
Sức khỏe: Chức năng lá lách và vị kém; cần chăm sóc tốt cho chúng.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Mùi: 2 và 5
Màu sắc may mắn: Vàng và tím
9. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Thân
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Thân: ★★★★★
Sự nghiệp: Với vận may mỉm cười với bạn, sẽ có nhiều điều có lợi cho sự phát triển sự nghiệp của bạn. Tuy nhiên, bạn cũng nên chú ý kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc của mình. Nếu bạn luôn tích cực và lạc quan trong mọi tình huống, vận may sẽ tự nhiên đến với bạn.
Tài vận: Được trời phú cho những điều tốt lành, với nhiều sự kiện vui vẻ diễn ra. Đây là thời điểm tốt để đầu tư nhỏ, sẽ mang lại lợi nhuận tài chính nhỏ.
Tình cảm: Mối quan hệ hài hòa và cặp đôi rất yêu thương nhau.
Sức khỏe: Hãy chú ý đến sức khỏe đường hô hấp.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Thân: 3 và 6
Màu sắc may mắn: Xanh dương và xanh lam nhạt
10. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Dậu
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Dậu: ★★★★★
Sự nghiệp: Vận may của bạn sẽ rất tốt lành và bạn sẽ nhận được nhiều sự giúp đỡ. Sự nghiệp của bạn cũng sẽ diễn ra suôn sẻ, thuận lợi, vì vậy nếu bạn chăm chỉ, vận may và hạnh phúc sẽ tự nhiên đến.
Tài vận: Tình hình tài chính trung bình, có tiềm năng thu nhập đều đặn.
Tình cảm: Một ngày không vướng bận lo âu về mặt cảm xúc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi tình cảm và củng cố các mối quan hệ.
Sức khỏe: Thể chất và tinh thần khỏe mạnh.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Dậu: 3 và 8
Màu sắc may mắn: Xanh dương và xanh lá cây
11. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tuất
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Tuất: ★
Sự nghiệp: Với vận rủi dày đặc, mọi việc sẽ khó đoán trước và không nên vội vàng. Bạn cần chú trọng đến sự ổn định trong công việc hôm nay.
Tài vận: Vận may tài chính của bạn không cao, nên tiền bạc dễ bị mất. Hãy cẩn thận bảo vệ tài sản và cắt giảm chi tiêu.
Tình cảm: Các mối quan hệ không tốt; hãy cẩn thận với sự chia ly.
Sức khỏe: Cần chú ý ăn uống thanh đạm và tránh thức ăn cay nóng.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Tuất: 5 và 7
Màu sắc may mắn: Be và đỏ
12. Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Hợi
Chỉ số vận may ngày 6/5 dành cho con giáp tuổi Hợi: ★★★★
Sự nghiệp: Nếu bạn làm việc chăm chỉ và nghiêm túc, chắc chắn bạn sẽ gặt hái được thành quả xứng đáng với nỗ lực của mình.
Tài vận: Với sao may mắn tỏa sáng rực rỡ, tài lộc dễ dàng đến, đây là thời điểm tốt để đầu tư sinh lời.
Tình cảm: Mối quan hệ hài hòa và cặp đôi yêu thương nhau.
Sức khỏe: Hãy chú ý đến cảm giác lạnh trong cơ thể và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn ở vùng lưng dưới.
Con số may mắn hôm nay 6/5 của con giáp tuổi Hợi: 1 và 6
Màu sắc may mắn: Trắng và xám
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.
Trong lịch sử đế quốc Mông Cổ, hiếm có nhân vật nào gây ra nhiều tranh cãi như Hốt Tất Liệt. Ông là người đặt nền móng cho Nhà Nguyên, mở ra một giai đoạn thống trị rộng lớn kéo dài gần một thế kỷ trên đất Trung Hoa. Thế nhưng, nghịch lý ở chỗ, chính vị hoàng đế này lại bị một bộ phận không nhỏ người Mông Cổ xem là kẻ phản bội.
Mọi chuyện bắt đầu từ biến cố năm 1259, khi Mông Kha đột ngột qua đời trong chiến dịch vây hãm Điếu Ngư Thành. Cái chết này không chỉ làm gián đoạn tham vọng chinh phạt Nam Tống mà còn châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng kế vị. Hai người em trai của ông, Hốt Tất Liệt và A Lý Bất Ca, nhanh chóng bước vào cuộc đối đầu sinh tử – cuộc nội chiến Đà Lôi.
Theo truyền thống Mông Cổ, việc lựa chọn Đại Hãn phải thông qua một hội nghị Khố Lý Đài được tổ chức tại Khả Lạc Hòa Lâm (kinh đô ban đầu của Mông Cổ), với sự tham gia của các dòng dõi quý tộc lớn thuộc gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân. A Lý Bất Ca tuân thủ đúng quy tắc này, nhận được sự ủng hộ từ các nhánh quyền lực như Oa Khoát Đài, Sát Hợp Đài và Truật Xích. Ngược lại, Hốt Tất Liệt lại phá vỡ tiền lệ khi tự triệu tập một Khố Lý Đài riêng tại Khai Bình, dựa chủ yếu vào lực lượng đang đóng ở Hoa Bắc. Ngay từ thời điểm ấy, trong con mắt nhiều quý tộc Mông Cổ, ông đã bước qua ranh giới của tính chính danh.
Tranh vẽ Hốt Tất Liệt.
Cuộc chiến kéo dài từ năm 1260 đến 1264, không chỉ là sự tranh đoạt quyền lực, mà còn là sự đối đầu giữa hai mô hình: một bên là truyền thống du mục thảo nguyên, một bên là xu hướng định cư và Hán hóa. Hốt Tất Liệt nắm lợi thế lớn khi kiểm soát vùng nông nghiệp trù phú Hoa Bắc. Ông cắt đứt các tuyến tiếp tế về Khả Lạc Hòa Lâm, đồng thời sử dụng cả bộ binh người Hán – điều vốn xa lạ với chiến thuật kỵ binh Mông Cổ – để áp đảo đối thủ. Chiến thắng cuối cùng mang lại cho ông danh hiệu Đại Hãn, nhưng cũng khiến đế quốc Mông Cổ rạn nứt vĩnh viễn, chia thành các hãn quốc độc lập.
Chính từ đây, hình ảnh “kẻ phản bội” bắt đầu hình thành. Trong mắt nhiều người Mông Cổ, Hốt Tất Liệt không chỉ giành ngôi bằng một con đường phi truyền thống, mà còn dựa vào lực lượng ngoài bộ tộc để đánh bại chính đồng bào của mình. Quyền lực mà ông nắm giữ vì thế bị xem là không thuần khiết, thậm chí mang tính “ngoại lai”.
Nếu như cuộc nội chiến là khởi đầu của sự nghi kỵ, thì những cải cách sau khi lên ngôi lại càng khoét sâu mâu thuẫn. Quyết định mang tính biểu tượng nhất của Hốt Tất Liệt là rời bỏ Khả Lạc Hòa Lâm – trái tim của đế chế Mông Cổ – để dời đô về Đại Đô. Đối với người thảo nguyên, đây không chỉ là thay đổi địa lý, mà là sự từ bỏ cội nguồn. Ngoại Mông, vùng đất tổ tiên, từ trung tâm quyền lực bỗng trở thành khu vực ngoại vi.
Song song với đó, Hốt Tất Liệt tiến hành cải tổ bộ máy cai trị theo mô hình Trung Hoa. Ông thiết lập Lục Bộ, trọng dụng các học giả Nho giáo, Phật giáo, đồng thời xây dựng một hệ thống hành chính phức tạp chưa từng có trong truyền thống du mục. Những chính sách như đánh thuế cơ sở tôn giáo năm 1264 thậm chí còn đi ngược lại bộ luật Đại Trát Tát của Thành Cát Tư Hãn, vốn quy định miễn thuế cho các tổ chức tín ngưỡng. Đối với tầng lớp quý tộc bảo thủ, đây là dấu hiệu rõ ràng của sự “tha hóa”.
Sự bất mãn ấy không dừng lại ở lời nói. Nó bùng nổ thành cuộc chiến kéo dài hàng chục năm do Hải Đô – một vương công thuộc nhánh Sát Hợp Đài – lãnh đạo. Trong con mắt của những người như Hải Đô, nhà Nguyên không còn là đại diện của đế quốc Mông Cổ, mà là một thực thể lai tạp, mang nặng ảnh hưởng Trung Hoa. Dù Hốt Tất Liệt cuối cùng vẫn duy trì được quyền lực, nhưng ông không bao giờ lấy lại được sự công nhận từ các hãn quốc phương tây.
Trớ trêu thay, trong khi bị người Mông Cổ xem là “quá Hán hóa”, nhà Nguyên lại không được người Hán chấp nhận hoàn toàn. Để kiểm soát dân số đông đảo, triều đình thiết lập một hệ thống phân tầng xã hội chặt chẽ, trong đó người Mông Cổ đứng đầu, tiếp đến là Sắc Mục Nhân, rồi người Hán miền Bắc, và cuối cùng là dân Nam Tống cũ. Cấu trúc này tạo ra sự phân biệt sâu sắc, khiến xã hội luôn trong trạng thái căng thẳng.
Giới Nho sĩ – lực lượng từng giữ vai trò trung tâm trong các triều đại trước – bị gạt ra bên lề. Trong khi đó, các tôn giáo như Phật giáo, Hồi giáo hay Cảnh giáo lại được ưu đãi. Chính sách này làm xói mòn nền tảng văn hóa truyền thống, đồng thời khiến tầng lớp trí thức bất mãn.
Dù nhà Nguyên đạt được nhiều thành tựu như mở rộng giao thương Á – Âu hay phát hành tiền giấy, nhưng những mâu thuẫn nội tại không bao giờ được giải quyết triệt để. Bước sang thế kỷ XIV, thiên tai liên tiếp xảy ra, kinh tế suy sụp, lạm phát gia tăng. Tất cả trở thành mồi lửa cho các cuộc khởi nghĩa.
Năm 1351, phong trào Khăn Đỏ bùng nổ, mang theo tinh thần chống lại sự thống trị của người Mông Cổ. Dưới sự lãnh đạo của Chu Nguyên Chương, lực lượng này nhanh chóng lớn mạnh. Đến năm 1368, quân Minh tiến vào Đại Đô, buộc Thỏa Hoan Thiết Mộc Nhĩ (Nguyên Huệ Tông) phải rút chạy về phương bắc, chấm dứt sự tồn tại của nhà Nguyên tại Trung Nguyên.
Nhìn lại toàn bộ tiến trình, có thể thấy vì sao Hốt Tất Liệt lại bị một bộ phận người Mông Cổ xem là kẻ phản bội. Ông phá vỡ truyền thống kế vị, dựa vào lực lượng ngoài bộ tộc để giành quyền lực, từ bỏ trung tâm thảo nguyên, và xây dựng một triều đại mang đậm dấu ấn Hán hóa. Đối với những người coi trọng bản sắc du mục, đó là sự phản bội không thể chấp nhận.
Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ khác, Hốt Tất Liệt cũng là người đã đưa đế quốc Mông Cổ bước vào một giai đoạn phát triển mới, thích nghi với thực tế cai trị một lãnh thổ rộng lớn và đông dân. Chính sự lựa chọn của ông – dù gây tranh cãi – đã định hình nên một triều đại đặc biệt trong lịch sử.
Lịch sử vì thế không chỉ có trắng và đen. Hốt Tất Liệt vừa là người mở ra một kỷ nguyên, vừa là nhân vật gây chia rẽ sâu sắc. Và chính trong sự mâu thuẫn ấy, hình ảnh của ông vẫn còn gây tranh luận cho đến tận ngày nay.
Cuốn sách này lưu giữ nhiều câu chuyện khó tin, trong đó có một câu chuyện tiết lộ một bí mật kỳ bí về người ngoài hành tinh và Mặt Trăng.
Vào thời kỳ nhà Đường, có một cuốn sách nổi tiếng mang tên "Dậu Dương Tạp Trở" (Miscellaneous Morsels from Youyang), nội dung của nó gần như tiên đoán những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng hiện đại. Thực chất, đây là một cuốn tiểu thuyết kỳ quái (những ghi chép về dị thường) được viết bởi Đoạn Thành Thức trong thời kỳ trị vì của Đường Thái Tông Lý Thế Dân, vị hoàng đế thứ hai của nhà Đường. Những câu chuyện trong cuốn sách này được mô tả tỉ mỉ và sinh động đến mức khiến người đọc phải ngạc nhiên, có thể coi là cực kỳ tiên tiến so với thời đại đó.
Cha của Đoạn Thành Thức là Đoạn Văn Xương, một tể tướng được trọng vọng dưới triều đại của Đường Mục Tông. Dù gia đình có nền tảng chính trị vững chắc, Đoạn Thành Thức lại không mấy quan tâm đến điều đó. Ông ấp ủ một giấc mơ riêng, mong muốn như Tư Mã Thiên, thực hiện hành trình khắp nơi và viết nên một tác phẩm vĩ đại sánh ngang với "Sử ký", đồng thời để lại tên tuổi cho hậu thế.
Ảnh minh họa.
Vì vậy, Đoạn Văn Xương đã đồng ý và cấp tiền cho con trai để ông thực hiện hành trình khắp Trung Nguyên và các vùng biên giới xa xôi. Chính trong cuộc hành trình dài đằng đẵng này, Đoạn Thành Thức đã hoàn thành cuốn "Dậu Dương Tạp Trở". Những câu chuyện trong sách phần lớn là truyện dân gian mà ông đã nghe, vì thế có độ tin cậy nhất định.
"Dậu Dương" trong "Dậu Dương Tạp Trở" chỉ nơi Đoạn Thành Thức thực hiện công việc sưu tầm và biên soạn những câu chuyện. "Tạp Trở" có nghĩa là ghi lại các câu chuyện dân gian. Nói cách khác, "Dậu Dương Tạp Trở" có thể hiểu là cuốn sách ghi lại vô vàn câu chuyện khác nhau.
Cuốn sách này không chỉ ghi lại các câu chuyện lịch sử dân gian có thật mà còn bao gồm những truyền thuyết kỳ bí, đến mức khó tin. Những câu chuyện này bị không ít người cho là không chính thống và lệch lạc. Tuy nhiên, chính sự tồn tại của những câu chuyện này lại tạo nên sức hút đặc biệt cho "Dậu Dương Tạp Trở".
Câu chuyện kỳ lạ về "người ngoài hành tinh" và Mặt Trăng
Một lần, Trịnh Nhân Bản và Lý Tú Tài dạo chơi lên núi Tung Sơn và bị lạc đường khi màn đêm buông xuống. Trong lúc tìm đường trong bóng tối, họ bỗng nhìn thấy một ngôi đình, theo sau là một tiếng ngáy nhẹ.
Trịnh Nhân Bản tiến lại gần và hết sức ngạc nhiên khi thấy một người đàn ông đang nằm yên lặng ở đó. Trang phục của người này rất kỳ lạ. Ông mặc chiếc áo choàng dày màu trắng như tuyết, không giống với người dân địa phương vùng núi Tung Sơn. Tuy nhiên, để tìm đường xuống núi, Trịnh Nhân Bản dũng cảm tiếp cận và nhờ người đàn ông giúp đỡ.
Người đàn ông mặc áo trắng tỉnh dậy, tỏ ra hơi không vui nhưng vẫn chỉ đường cho Trịnh Nhân Bản. Tuy nhiên, sự tò mò của Lý Tú Tài đã thúc đẩy anh hỏi về nguồn gốc và trang phục kỳ lạ của người này. Người đàn ông mặc áo trắng nhìn họ với nụ cười vui vẻ và bắt đầu giải thích về thân phận của mình.
Ông giơ tay chỉ lên vầng trăng sáng trên bầu trời đêm và từ tốn nói: "Các ngươi có biết Mặt Trăng thực sự được cấu thành từ bảy loại vật liệu không? Bề mặt của nó không phẳng như gương, mà có độ nhấp nhô. Mặt Trăng không phát ra ánh sáng, mà chỉ tỏa sáng khi được ánh sáng mặt trời chiếu vào vào ban đêm."
Lời nói này khiến Trịnh Nhân Bản và Lý Tú Tài ngạc nhiên và tò mò, họ liền hỏi ông ta làm sao mà biết điều đó. Người đàn ông mặc áo trắng trả lời rằng ông là một trong những người đang chăm sóc Mặt Trăng. Ông và 82.000 người khác đang làm việc để sửa chữa bề mặt Mặt Trăng, và hiện giờ ông chỉ đang nghỉ ngơi.
Lời kể này khiến Trịnh Nhân Bản và Lý Tú Tài sửng sốt, khó mà tin được. Người đàn ông mặc áo trắng tiếp tục kể về những bí mật ẩn giấu trên Mặt Trăng, mô tả vẻ đẹp hùng vĩ của nó, với những ngọn núi, dòng sông và ảnh hưởng của chúng đối với thủy triều trên Trái Đất.
Ông còn nói rằng "ngọc tiết phạn - gạo ngọc" là thức ăn phổ biến của họ, và món ăn này giúp họ không mắc bệnh suốt đời. Đồng thời, ông mời Trịnh Nhân Bản và Lý Tú Tài thưởng thức món ăn này.
Cả hai nhận "ngọc tiết phạn" với lòng kính trọng và biết ơn. Họ coi người đàn ông mặc áo trắng như một vị thần và quỳ lạy để bày tỏ sự tri ân. Sau đó, họ vội vã rời đi, trong lòng đầy ắp những kỷ niệm và suy nghĩ về cuộc phiêu lưu kỳ lạ này.
Sau một đoạn đường, Trịnh Nhân Bản quay lại, hy vọng được nhìn thấy ngôi đình và người đàn ông kỳ bí một lần nữa. Tuy nhiên, cả ngôi đình lẫn người đàn ông đều đã biến mất.
Khi về lại nơi cũ, Trịnh Nhân Bản và Lý Tú Tài ghi nhớ câu chuyện và kể lại cho những người khác. Sự việc này sau đó được đưa vào "Dậu Dương Tạp Trở".
Người đàn ông mặc áo trắng trong câu chuyện và những bí ẩn ông tiết lộ về Mặt Trăng đã được các thế hệ sau coi là sản phẩm của trí tưởng tượng. Vào thời điểm đó, con người chưa hình thành khái niệm về người ngoài hành tinh, và hiểu biết của họ về Mặt Trăng chỉ dừng lại ở việc quan sát bề mặt.
Tuy nhiên, với sự tiến bộ của khoa học công nghệ và các nghiên cứu sâu rộng về Mặt Trăng, con người bắt đầu khám phá ra những sự thật kỳ lạ trong câu chuyện cổ xưa này. Mặt Trăng thực sự là một quả cầu không bằng phẳng và không phát ra ánh sáng tự nhiên mà dựa vào sự phản chiếu của ánh sáng mặt trời vào ban đêm.
Điều này khiến mọi người phải suy nghĩ lại về câu chuyện cổ và đặt ra những câu hỏi mới về danh tính của người đàn ông bí ẩn mặc áo trắng. Có thể, hơn một nghìn năm trước, những cuộc gặp gỡ với người ngoài hành tinh thực sự đã xảy ra trên Trái Đất.
Phát hiện ung thư tuyến giáp di căn hạch, diễn viên Thanh Tú từng hoảng loạn vì nghĩ mình chỉ còn sống được vài năm. Nhưng sau hàng loạt biến cố sức khỏe, hôn nhân và những tháng ngày chật vật nuôi con, nữ nghệ sĩ chọn cách sống mạnh mẽ hơn, làm nghề đến cùng và không cho phép mình gục ngã.
Diễn viên Thanh Tú cho biết cuộc đời chị trải qua quá nhiều gian truân nên không cho phép mình yếu đuối quá lâu.
‘Tôi từng nghĩ cuộc đời mình chấm hết’
Tôi phát hiện mắc ung thư tuyến giáp vào năm 2022. Lúc ấy, mọi sinh hoạt của tôi vẫn hoàn toàn bình thường, sức khỏe không có dấu hiệu bất ổn nào. Tôi vốn không phải người quá chăm chút cho bản thân nhưng cứ khoảng 6 tháng lại đi khám sức khỏe định kỳ một lần nên phát hiện bệnh khá sớm.
Khi biết mình bị ung thư tuyến giáp đã di căn hạch, thực sự tôi rất sợ. Thời điểm ấy, tôi chưa hiểu căn bệnh này như thế nào, cứ nghĩ ung thư là chấm hết. Tôi xin nghỉ đúng một tuần để phẫu thuật rồi lại tiếp tục công việc.
Điều khiến tôi lo nhất không phải đau đớn hay sẹo mổ mà là mất giọng. Làm nghệ sĩ, giọng nói và sân khấu gần như là sinh mệnh thứ hai. Tôi nói với bác sĩ rằng mình chỉ sợ không nói được nữa. May mắn, sau ca mổ kéo dài nhiều tiếng, bác sĩ vẫn giữ được dây thanh quản cho tôi. Năm ngày sau xuất viện, tôi đã quay lại tập chương trình Tết.
Trước khi lên bàn mổ, tôi chỉ cầu mong bệnh chưa di căn. Nhưng khi tỉnh dậy sau thuốc mê, bác sĩ thông báo ung thư đã di căn hạch. Tôi sốc thật sự. Lúc đó lên mạng đọc, thấy nhiều thông tin nói người mắc bệnh này chỉ sống được 5-10 năm nên càng hoang mang hơn.
Sau này tìm hiểu kỹ, tôi mới biết thể bệnh của mình hoàn toàn có thể điều trị được nếu tuân thủ phác đồ. Hiện tại, tôi đã cắt toàn bộ tuyến giáp và phải uống thuốc hàng ngày, đúng giờ, đúng liều lượng vì chỉ cần sai là ảnh hưởng trực tiếp đến máu.
Mẹ tôi cũng bị ung thư tuyến giáp. Ra viện được ba ngày thì em gái tôi đi xét nghiệm và phát hiện mắc bệnh, thậm chí còn nặng hơn tôi. Mẹ tôi buồn lắm nên tôi tự nhủ mình phải mạnh mẽ hơn.
Thực ra, đây không phải lần đầu tôi đối diện bệnh tật. Trong đời, tôi đã 10 lần lên bàn mổ, trong đó có 4 lần thực sự đáng nhớ. Năm 2020, tôi từng mổ chân vì bị u máu. Trước ca mổ, bác sĩ tiên lượng 50-50 vì phải mổ xong, sinh thiết mới có kết quả chính xác. Thời điểm ấy tôi mới thực sự nghĩ đến chuyện cuộc đời mình coi như “chấm hết”.
Khi đó kinh tế còn khó khăn, các con còn nhỏ, mọi thứ bộn bề. Chỉ vài ngày chờ kết quả mà tóc tôi bạc trắng. Sau ca phẫu thuật ung thư tuyến giáp năm 2022, đến năm 2023 tôi tiếp tục mổ u vú. Bây giờ nghĩ lại, tôi không còn biết sợ là gì nữa. Tôi chỉ sợ hết tiền.
‘Tài sản lớn nhất của tôi là nghị lực’
Có lẽ tài sản lớn nhất mà tôi có được sau tất cả là nghị lực sống. Cuộc đời tôi trải qua quá nhiều gian truân nên không cho phép mình yếu đuối quá lâu.
Tôi ly hôn năm 2011. Những năm đầu sau đổ vỡ, ba mẹ con phải đi thuê nhà, chuyển chỗ ở liên tục. Mãi đến năm 2017 tôi mới mua được căn nhà đầu tiên cho mình.
Có thời điểm trong túi tôi không nổi 2 triệu đồng. Con vào lớp 1 trái tuyến, cần đóng 10 triệu tiền học mà tôi phải vay mượn khắp nơi. Có lần ba mẹ con dành dụm được 20 triệu đồng để đi mua tủ lạnh, ra đến đường Giải Phóng thì bị dàn cảnh lấy sạch tiền. Thế là hết nhẵn, chẳng còn gì. Nghĩ lại tôi vẫn thấy xót xa.
Lúc ấy, các chị em nghệ sĩ thân thiết chia sẻ, cho 1-2 triệu đồng nhưng tôi không lấy của ai, tằn tiện đi lên. Hiện tại, cuộc sống của tôi chưa phải là khá giả nhưng ổn định, đã có nhà, có xe, đàng hoàng đi lên bằng mồ hôi nước mắt của chính mình.
Nhiều người hỏi tôi có giai đoạn nào gục ngã không. Thực ra là không. Tôi lúc nào cũng có công việc, không diễn ở nhà hát thì đi đóng phim, làm tiểu phẩm, livestream bán hàng hay đi hát hội chợ, đám cưới… Tôi nghĩ chỉ cần còn sức khỏe là còn làm được.
Tôi không ngại chuyện nghệ sĩ đi hát hội chợ hay diễn đám cưới. Tôi thường đi diễn cùng nghệ sĩ Vượng Râu, tiền cát-xê đủ để trang trải cuộc sống, đi lại, phấn son. Làm công việc mình yêu thích thì dù bỏ ra 200% sức lực tôi vẫn thấy vui.
Tôi sinh ra trong gia đình có bố mẹ đều là nghệ sĩ cải lương. Tuổi thơ theo các đoàn hát rong ruổi khắp nơi nên tôi va vấp và dạn dày từ rất sớm. Có lẽ vì vậy mà cuộc sống rèn cho tôi khả năng chịu đựng và thích nghi.
Hơn 30 năm làm nghề, khán giả thường nhớ đến tôi qua những vai phụ nữ đanh đá, chua ngoa. Nhưng với tôi, mỗi nhân vật là số phận khác nhau, không vai nào giống vai nào cả. Tôi chưa bao giờ thấy chán khi làm nghề.
Sau tất cả biến cố, điều thay đổi lớn nhất ở tôi là không còn quá cầu toàn. Trước đây tôi luôn muốn mọi thứ phải chỉn chu tuyệt đối, nhưng giờ tôi thấy đúng - sai, sống - chết đều rất mong manh. Mình không cần quá khắt khe với bản thân nữa.
Tôi cũng không đặt nặng chuyện danh hiệu. Với tôi, điều quan trọng nhất là được khán giả yêu thương và ghi nhận. Chỉ cần còn được làm nghề, còn được đứng trên sân khấu và còn sức khỏe để lao động, như thế đã là hạnh phúc rồi.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
