Sự thật phũ phàng từ vụ kiện giữa Musk-OpenAI: Tin nhắn riêng tư không hề là chổ an toàn

[S9g*]

Phiên tòa cho xét xử vụ kiện giữa tỷ phú Elon Musk và OpenAI đã vô tình phơi bày ra một rủi ro về pháp lý lớn đối với giới văn phòng. Cụ thể hơn, mọi tin nhắn trong công việc, ngay cả khi được thực hiện trên điện thoại cá nhân, đều có nguy cơ bị cho thu thập và công bố thành bằng chứng hợp pháp trước tòa án. Sự việc này là một lời nhắc nhở trực diện về những rủi ro tiềm ẩn khi người tại nơi làm việc trao đổi các thông tin nhạy cảm thông qua văn bản qua mạng.

Rò rỉ các tin nhắn nội bộ trong vụ kiện OpenAI​
Tâm điểm của bài học này xuất phát từ một đoạn tin nhắn trao đổi vào năm 2023 giữa Mira Murati và Sam Altman. Cuộc trò chuyện kéo dài hai ngày này đã xảy ra đúng vào thời điểm mà Sam Altman đang bị truất phế ra khỏi vị trí CEO tại OpenAI. Theo nội dung được cho công bố ra tại tòa, Altman đã liên tục yêu cầu được tổ chức một cuộc họp với Hội đồng quản trị. Đáp lại, Murati, khi đó giữ vai trò CEO tạm thời, đã thẳng thừng từ chối và khẳng định rõ ràng rằng Hội đồng quản trị không hề muốn ông quay trở lại công ty.

Đoạn tin nhắn vào năm 2023 giữa Mira Murati và Sam Altman được đưa ra làm bằng chứng trước tòa. (Ảnh: FilmMagic) ​

Vào thời điểm xảy ra cuộc trao đổi này, Murati đang làm việc trực tiếp với Hội đồng quản trị, do đó việc chuyển sang hình thức gọi điện thoại có thể không khả thi. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đoạn tin nhắn này trong hồ sơ vụ án cho thấy ra một thực tế: bất cứ văn bản trao đổi nào cũng có thể bị lôi ra ánh sáng trong các thủ tục tố tụng, hoặc ít nhất là chịu sự giám sát chặt chẽ từ phía công ty.

Thiết bị cá nhân không tạo ra vùng cấm về mặt pháp lý​
Dù đa số người đi làm sẽ hiếm khi rơi vào tình huống tương tự Sam Altman, kỷ nguyên làm việc hybrid và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang khiến cho mọi hoạt động giao tiếp sẽ bị lưu trữ dấu vết nhiều hơn bao giờ hết. Việc các nhóm làm việc cho luân chuyển một số lượng lớn dữ kiện qua các nền tảng kỹ thuật số luôn có tỷ lệ thuận với rủi ro bị rò rỉ ra các thông tin nhạy cảm.

(Minh họa)
Luật sư Peter Rahbar tại New York, có cho biết, ông thường xuyên đã tiếp nhận các trường hợp khách hàng cho lưu trữ tư liệu công việc ngay trên điện thoại cá nhân. Để hạn chế rủi ro, ông đưa ra lời khuyên cho mọi người nên trang bị hai chiếc điện thoại riêng biệt, qua đó hãy tách bạch hoàn toàn tư liệu công việc ra khỏi đời sống riêng tư cá nhân. Ngay cả khi bạn sử dụng thiết bị thuộc cá nhân, thiết bị đó vẫn hoàn toàn có thể trở thành mục tiêu của các cuộc điều tra hợp pháp nếu bên trong có chứa thông tin dính líu đến công việc.

"Bất cứ dữ kiện nào có khả năng dính líu đến vụ án đều phải trải qua quá trình cho thu thập chứng cứ. Thiết bị lưu trữ những gì không quan trọng", luật sư Rahbar nhấn mạnh. Chính nội dung của thông tin, chứ không phải nơi chứa nó, sẽ quyết định việc dữ kiện đó có bị lôi vào các cuộc tranh chấp về pháp lý hay không. Quá trình tố tụng sẽ cho quét qua mọi bằng chứng có liên quan, từ tin nhắn trên Instagram, WhatsApp cho đến các câu lệnh trên ChatGPT.

Từ ghi chú qua AI đến nhật ký viết tay đều có thể bị thu thập​
Rủi ro về pháp lý không chỉ giới hạn ở các ứng dụng nhắn tin kỹ thuật số. Sự phổ biến của các ứng dụng ghi chú kết hợp với AI trong các cuộc họp hiện nay thường tự động tạo ra những hồ sơ lưu trữ dưới dạng văn bản và âm thanh. Đáng chú ý hơn, ngay cả những ghi chép mang tính cá nhân cao như sổ nhật ký riêng tư cũng có thể được cho sử dụng làm bằng chứng, tương tự như tình huống đã xảy ra với Chủ tịch OpenAI Greg Brockman.

Đối mặt với việc dữ kiện bị lưu dấu vết quá nhiều, chuyên gia này đề xuất người ta nên chủ động cho xóa các tin nhắn cá nhân ít nhất là một đến hai lần mỗi năm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một lỗ hổng lớn của phương pháp này: việc bạn cho xóa dữ kiện trên máy mình không đồng nghĩa với việc đối phương cũng sẽ thực hiện thao tác tương tự. Do đó, đối với những vấn đề thực sự nhạy cảm, giải pháp an toàn nhất vẫn là trao đổi trực tiếp mặt đối mặt hoặc thông qua các cuộc gọi điện thoại.

Ảo tưởng về sự an toàn khi né tránh chuyện nội bộ​
Một thói quen thường thấy khác của dân ở công sở là chuyển sang nhắn tin cho đồng nghiệp thay vì sử dụng các phần mềm liên lạc nội bộ như Slack hay Microsoft Teams. Mặc dù hành vi này có thể giúp cho họ lách qua hệ thống giám sát của công ty, nhưng sẽ hoàn toàn vô tác dụng trong việc bảo vệ các cuộc trò chuyện khỏi sự soi xét của pháp luật khi có tranh chấp xảy ra.

Nhiều người chỉ nhận ra giới hạn của quyền riêng tư kỹ thuật số khi sự việc đã đi quá xa. Dù hầu hết nhân viên không nghĩ mình đang trao đổi điều gì gây ra rủi ro, họ chắc chắn sẽ không muốn thiết bị cá nhân của mình sẽ bị tịch thu trong một cuộc điều tra diện rộng.

Giáo sư về luật Carl Tobias tại Đại học ở Richmond đưa ra lời cảnh cáo thẳng thắn: mọi người cần phải thận trọng với những gì mình đã viết ra, trừ khi họ chấp nhận việc nội dung đó sẽ bị cho công bố ra hoặc được sử dụng để chống lại chính họ sau này.