Bắn chiến đấu cơ của Nga, vì sao Thổ Nhĩ Kỳ không nhận sai?

[june04]

Xung đột giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng căng thẳng. Rõ ràng phía Thổ Nhĩ Kỳ đã bắn phi cơ chiến đấu của Nga nhưng họ kiên quyết phủ nhận. Hãy cùng vietbf khám phá nhé!

Ngày 27/11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố Nga đang "đùa với lửa" khi không kích vào các đoàn xe chở dầu và đồ tiếp tế tại khu vực biên giới Syria, nơi các nhóm phiến quân người Turk được Ankara hậu thuẫn đang hoạt động. Ông này cũng quyết không xin lỗi Nga sau vụ bắn rơi chiếc Su-24, vì cho rằng không quân Thổ Nhĩ Kỳ đã "làm đúng chức trách".

Giới quan sát cho rằng những tuyên bố trên phần nào thể hiện cá tính của ông Erdogan, nhưng nó cũng là dấu hiệu cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ có những tính toán rằng Nga sẽ không thể đẩy tình hình đi quá xa sau vụ bắn rơi máy bay, theo Le Monde.

Học giả Giray Sadik thuộc Đại học Yildirim Beyazit ở Ankara cho rằng thái độ cứng rắn của Tổng thống Erdogan cho thấy những toan tính của chính trị gia dày dạn kinh nghiệm này. Dường như ông Erdogan đã tính được trước mức độ đáp trả từ Moscow, và nhận định rằng Nga sẽ không thể leo thang tình hình vượt mức mức kiểm soát và dẫn đến chiến tranh, bởi nó gây bất lợi cho Nga nhiều hơn là Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh quan hệ Nga và phương Tây đang đi xuống.

Điều Nga lo ngại nhất khi xảy ra chiến tranh là Thổ Nhĩ Kỳ sẽ ngay lập tức đóng cửa eo biển Dardanelles ở tây bắc nước này, con đường ngắn nhất nối liền Biển Đen tới Địa Trung Hải để Nga tiếp viện cho lực lượng của mình ở Syria. Theo Công ước Montreux, văn bản định ra quy tắc quốc tế trong việc sử dụng các eo biển, Thổ Nhĩ Kỳ có thể đóng eo biển trên nếu hai nước trong tình trạng chiến tranh.

Ông Ian Bremmer, Chủ tịch Công ty Tư vấn chính trị Eurasia Group (Mỹ), cho rằng thái độ của ông Erdogan chứng tỏ ông này nắm vững được rằng Nga sẽ không có lợi gì khi phản ứng quá mạnh mẽ. Tổng thống Putin lúc này còn phải bận tâm đến nhiều mục tiêu địa chính trị quan trọng khác.

Isabelle Facon, chuyên gia của Quỹ Nghiên cứu Chiến lược phân tích rằng khi tuyên bố không có lý do gì để xin lỗi Nga về hành động bắn rơi cường kích Su-24, dường như ông Erdogan đã chấp nhận đánh đổi quan hệ Nga - Thổ Nhĩ Kỳ để buộc thế giới chú ý đến vai trò của Ankara trên bàn cờ chính trị Trung Đông nói chung và Syria nói riêng.

"Kể từ khi Nga bắt đầu các hoạt động không kích tại Syria, vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong khu vực dường như không được ai quan tâm đến. Đây là một nỗi xấu hổ không thể chấp nhận được với một chính trị gia có tham vọng như ông Erdogan", Falcon đánh giá.

Theo Falcon, thái độ cứng rắn của Tổng thống Erdogan cho thấy ông đang muốn khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ là một nước lớn, các bên liên quan kể cả Mỹ và NATO muốn can thiệp vào Trung Đông thì không thể không tính toán đến vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ như những gì đã làm trong suốt thời gian qua.

vbf @ sưu tầm