Người gốc Miên kiếm sống ở Sài Gòn

SÀI GÒN (NV) - Sài Gòn hiện nay là thành phố có số lượng người nhập cư đông nhất nước. Với một thành phố mở thì hẳn nhiên các sắc dân đổ về làm ăn kiếm sống là chuyện tự nhiên.

Một thanh niên người Miên (áo trắng) đến từ bên kia biên giới “chạy bàn” trong một quán ăn ở Sài Gòn. (Hình: Phùng Thức)

Chưa tính các sắc dân đến từ nước ngoài lưu trú làm việc cho các tập đoàn, công ty ngoại quốc, chỉ riêng các đồng bào các dân tộc nội địa bỏ núi, bỏ rừng, bỏ ruộng... về phố thì Sài Gòn cũng xứng là một quốc gia đa chủng tộc thu nhỏ.

Có một người bạn Việt kiều Mỹ vui miệng nói. "Tôi về Sài Gòn sao vô nhiều quán bắt gặp người phục vụ là Việt kiều Miên vậy ông, ở Cali cũng thường thấy dân Mể phục vụ quán phở, có chắc họ là Việt kiều Miên không vậy ông?

Không ai kiểm tra để có câu trả lời chính xác, nhưng có một điều chắc là họ người gốc Miên, có thể là dân Sóc Trăng, Trà Vinh, Châu Đốc...cũng có thể họ đến từ các tỉnh Campuchia giáp biên giới và họ đều nói rành hai thứ tiếng Miên, Việt, thậm chí có người còn rành ngoại ngữ thứ ba là tiếng Tiều.

Ở một quán cà phê thuộc loại sang trên đường Điện Biên Phủ, chúng tôi bắt chuyện với một cô gái có nước da ngâm ngâm, tướng tá chắc nịch. Cô cho biết mình là người Miên ở Trà Vinh, cô không làm phục vụ ở quán mà làm việc nhà cho chủ quán.

Cô thiệt thà nói " Cháu đen thui, xấu quắc, ai cho chạy bàn. Cháu biết thân giặt đồ lau nhà cho chắc ăn, mà có cực gì đâu máy làm không hà, cháu chỉ sợ làm hư máy chủ đuổi." Hỏi thăm cô về thu nhập cô không nói, cô chỉ nói: "Cháu biết tiếng chớ ít biết chữ, mấy đứa bạn cùng quê cũng vậy, so đo với người ta đâu có được, miễn sao làm có lương gởi về nhà."

Ở một tiệm cơm bình dân thuộc quận 11, hàng ngày chúng tôi đều thấy có bốn chàng trai người Việt gốc Miên đứng quán. Quán bán cơm sáng, cơm trưa, cơm tối, cơm khuya và toàn bộ công việc từ lặt rau, nướng thịt, chạy bàn, rửa chén, giữ xe... kể cả chặn đường tranh giành khách đều do bốn chàng trai này hốt hết.

Các chàng trai này đến từ một vùng sâu ở Sóc Trăng, và khi chúng tôi hỏi thăm về điều kiện sống thì chàng trai tên là Thạch cho biết: "Bán quán cơm thì ăn cơm, chủ cho ngủ lại quán luôn, trốn ở thành phố luôn khỏi đi nghĩa vụ."

Hầu hết các lao động người Việt gốc Miên đều kiếm được việc làm ở Sài Gòn vì họ không đòi hỏi lương cao, không từ chối những công việc cực nhọc; có thể nói gần như việc gì mà người Kinh, người Hoa chê thì họ nhận.

Một bà chủ quán bún bò ở Tân Bình nói."Trước đây người làm quán tôi là dân miền Trung, họ cũng siêng nhưng biết chỗ khác trả hơn chừng trăm ngàn là họ qua chỗ mới, kèn cựa lắm. Mấy đứa nhỏ người Miên không lanh lợi nhưng làm ở đâu là yên chỗ, mình đỡ nhức đầu chạy kiếm người."

Trong đội quân những người nhập cư không nghề chuyên môn thì mức thu nhập của lao động gốc Miên là thấp, có thể nói thấp hơn cả người bán hàng rong, vé số. Việc người lao động gốc Miên lấp đầy những việc cấp thấp ở Sài Gòn đã cho thấy những việc làm truyền thống từ nông nghiệp đã không còn nuôi nổi con người nông thôn.

Ở một quán bán cơm tấm đêm trên đường Hùng Vương, quận 6 chúng tôi thấy một cô bé gái người Việt gốc miên, khoản mười hai tuổi đang nướng thịt, cô liên tục bị chủ mắng vì trở thịt không nhanh tay. Ở chợ vải Soái Kình Lâm có một cậu trai da ngâm , giọng lơ lớ theo chúng tôi nhờ kiếm giúp một việc khác vì mấy cái tết Choi Chăm Thơ Mây rồi chủ không cho về thăm nhà...

Tất nhiên không riêng vì bà con lao động người Việt gốc Miên, thực trạng bị bóc lột, bị chèn ép... trong cả cộng đồng lao động người nhập cư đã là chuyện thường ngày. (PT)