Đă gần 38 năm trôi qua sau biến cố 1975, một thế hệ những nhạc sĩ Việt Nam lớn lên sau thời chiến, cách cảm nhận về thời cuộc và âm nhạc của họ cũng đă thay đổi rất nhiều. So với các lớp nhạc sĩ đi trước, chủ đề âm nhạc và thế giới nhân sinh quan của các nhạc sĩ lớn lên sau sự kiện 30/4/1975 hoàn toàn thay đổi.Không ủy mị
CD Tóc Ngắn. RFA photo.
Nếu những nhạc sĩ thế hệ trước 1975 với trào lưu viết nhạc phản chiến, có lúc là sục sôi, giục dă, có lúc là bi lụy, thể hiện khắc khoải tâm trạng của những người sống trong thời kỳ chia cắt, khổ đau, th́ giờ đây, sau gần 4 thập kỷ, những thế hệ nhạc sĩ trẻ tiếp bước mang trong ḿnh một tâm thế khác hẳn. Họ là những nhạc sĩ trẻ, lớn lên trong thời b́nh, họ đến với âm nhạc bằng nhiệt huyết mới, chủ đề họ hướng tới là sự thanh b́nh, yên ấm, ở đó là quê hương, là t́nh yêu, là t́nh người, họ gửi gắm vào những ca khúc của ḿnh thông điệp phản ánh giá trị của cuộc sống hiện đại.
Trong số những nhạc sĩ trẻ này, có người sinh ra trước 75, có người sinh ra sau 75, nhưng một điểm chung nhận thấy là những sáng tác của họ đều trong sáng, giản dị; trong những tác phẩm của họ không hề bắt gặp sự “gồng ḿnh” giục dă và nhiều khi cứng nhắc của ḍng nhạc đỏ, và ở đó cũng không thấy sự ủy mị, năo nề của ḍng nhạc vàng. Từ giai điệu cho đến câu từ đều toát lên hơi thở của thời cuộc, họ mang những ǵ của cuộc sống thực tại, thổi vào đó lời nhạc ư thơ để từ đó, chúng ta có những cái tên như: Đỗ Bảo, Quốc Bảo, Lê Minh Sơn, Giáng Son, Anh Quân, Đức Trí, Vơ Thiện Thanh… và gần đây là Nguyễn Hải Phong, Nguyễn Hồng Thuận, Nguyễn Văn Chung, Lê Cát Trọng Lư hay Đinh Mạnh Ninh… Ngoài t́nh yêu và sự đam mê dành cho âm nhạc, th́ chính những thế hệ nhạc sĩ này cũng góp phần định h́nh và làm đa dạng thêm cho nhiều ḍng nhạc của Việt Nam.
Anh Quân
Nhạc phẩm Tóc Ngắn của nhạc sĩ Anh Quân, là bài hát nằm trong album cùng tên; đây là một album đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp sáng tác của anh hồi năm 2000. Trong album này và nhiều album về sau, Anh Quân cùng người bạn thân thiết Huy Tuấn đă xây dựng con đường riêng cho ḿnh là ḍng nhạc R&B pha lẫn soul và funk với những giai điệu và ca từ vô cùng tươi trẻ.
Bộ ba Anh Quân, Huy Tuấn, Mỹ Linh cũng tiên phong trong việc xây dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp ở Việt Nam khi có riêng một ê-kíp âm nhạc, mỗi album đều được thực hiện thống nhất từ ư tưởng đến ḥa âm, phối khí, họ luôn được đánh giá là những người làm việc hết sức nghiêm túc. Những album CD nhạc của Anh Quân luôn mang những ngôn ngữ và phong cách đặc biệt, đồng thời bộ ba này thường thực hiện những tour diễn để quảng cáo cho đĩa hát của ḿnh một cách chuyên nghiệp.
Có thể kể đến những album chất lượng mà Anh Quân vừa là nhạc sĩ vừa kiêm nhà sản xuất: Tóc Ngắn 1, Vẫn Măi Mong Chờ, Made in Vietnam, Chat với Mozart, Để T́nh Yêu Hát và mới đây nhất là Một Ngày theo trường phái acoustic, đĩa hát làm hoàn toàn bằng đĩa than, mà chúng tôi đă có dịp giới thiệu trước đây đến quí vị qua phần phỏng vấn Mỹ Linh.
Đỗ Bảo
Nếu nhạc sĩ Anh Quân định h́nh rơ trường phái R&B với funk và soul th́ Đỗ Bảo lại được biết đến nhiều theo chiều hướng lăng mạn, trữ t́nh pha lẫn chút cổ điển. Ở Đỗ Bảo người nghe thấy t́nh yêu đôi lứa là chủ đề bao trùm, chẳng hạn anh viết một loạt 5 bài hát mang tựa đề “Bức Thư T́nh” rồi những ca khúc khác như Điều Ngọt Ngào Nhất, Cầu Vồng Đêm Mưa, Điều Ta Đang Có hay Cánh Buồm Đỏ Thắm.
Trong phong cách sáng tác đa dạng của ḿnh, Đỗ Bảo cũng được xem là một trong những nhạc sĩ trẻ viết jazz thành công với những album như: Những Ô Mầu Khối Lập Phương hay Thời Gian Để Yêu. Đồng thời người nhạc sĩ trẻ tuổi sinh năm 78 này cũng nổi danh trong vai tṛ ḥa âm phối khí, đặc biệt là sự kết hợp của anh với nhạc sĩ Ngọc Đại qua đĩa CD của Trần Thu Hà có tên Nhật Thực hồi năm 2002 và nhiều album khác về sau này.
Trường phái dân gian đương đại
CD '... Chạy Trốn' của nhạc sĩ Lê Minh Sơn với tiếng hát Tùng Dương. RFA photo.
Cùng góp phần vào sự đa dạng của các ḍng nhạc hiện đại, những nhạc sĩ lớn lên sau 75 cũng đặt những ḥn gạch đầu tiên cho trường phái dân gian đương đại, như Lê Minh Sơn, Nguyễn Vĩnh Tiến, Lưu Hà An hay Giáng Son…
Trong âm nhạc của họ, chỉ thoáng nghe, người nghe nhạc đă cảm nhận được sức lôi cuốn của sự dân dă, mộc mạc trong cảnh làng quê Việt Nam, từ h́nh ảnh: chuồn chuồn ớt, con c̣, giếng làng cho đến cặp ba lá, quạt giấy, người nghe được đắm ḿnh vào một khung cảnh quê xưa.
Với những tác phẩm nổi tiếng như Con C̣, Bên Bờ Ao Nhà Ḿnh, Chuồn Chuồn Ớt, À Í A, Quạt Giấy, hay Giấc Mơ Trưa, các nhạc sĩ trẻ tuổi của ḍng nhạc này đă khéo léo sử dụng chất liệu dân gian bằng làn điệu dân ca hoặc âm hưởng dân gian, đồng thời lồng vào đó những tiết tấu và nhịp điệu hiện đại, đương thời. Nhạc phẩm Chuồn Chuồn Ớt đă được tŕnh bày qua tiếng hát Ngọc Khuê.
Trẻ trung hiện đại
Ngoài các nhạc sĩ đă đạt được “độ chín” trong sự nghiệp sáng tác của ḿnh, những nhạc sĩ 8X, 9X sinh ra trong thời b́nh có cái nh́n khác hẳn về thời cuộc, những chủ đề họ t́m đến thường là những ǵ của cuộc sống hiện tại, qua lăng kính của ḿnh, họ thổi vào đó một làn gió trẻ trung, hiện đại với các thể loại nhạc như pop, R&B hay dance.
Bằng những chủ đề không mới như t́nh yêu, quê hương, cuộc sống, gia đ́nh… nhưng người nghe cảm nhận được một sức sống mới căng tràn. Và điểm đặc biệt ở các nhạc sĩ trẻ tuổi là họ đă biết khai thác tối đa h́nh thức âm nhạc online để quảng bá đến người nghe nhạc.
Những tác giả như Nguyễn Hồng Thuận, Nguyễn Văn Chung, Nguyễn Hải Phong… đă là những cái tên không thể thiếu mỗi khi nhắc đến thế hệ nhạc sĩ trẻ tuổi hiện giờ; chẳng hạn như nhạc phẩm Đường Cong của Nguyễn Hải Phong.
Vũ Hoàng, phóng viên RFA
Những nhạc sĩ lớn lên sau 1975
