Obama - Abe củng cố quan hệ, Bắc Kinh 'lo ngại'

Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng sắp kế nhiệm của Nhật Bản Shinzo Abe, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chúc mừng chiến thắng của đảng Dân chủ Tự do của Nhật (LDP) và một lần nữa khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai quốc gia.

Cựu Thủ tướng Shinzo Abe sẽ trở lại lãnh đạo Nội các Nhật trong thời gian tới. Ảnh:

Trong tuyên bố của Nhà Trắng có đoạn: "Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của quan hệ đồng minh Mỹ - Nhật, coi đó là nền tảng cho hòa bình và an ninh trong khu vực".

"Tổng thống [Obama] và ông Abe đã thảo luận về các nỗ lực đang tiến hành để củng cố hợp tác an ninh song phương cũng như thắt chặt quan hệ kinh tế" - Nhà Trắng cho biết. Tuyên bố trên còn nói thêm rằng hai vị lãnh đạo còn thống nhất về tầm quan trọng của hợp tác sâu sắc giữa Mỹ và Nhật trong việc thúc đẩy các vấn đề trong khu vực và toàn cầu.

Trước đó, ông Obama đã có lời chúc mừng ông Abe ngay từ hôm Chủ nhật, khi đảng LDP do ông Abe làm Chủ tịch giành phần thắng trong cuộc tổng tuyển cử cùng ngày.

Trong cuộc họp báo ngày hôm qua, ông Abe đã quả quyết rằng sẽ 'cứng rắn' và 'không khoan nhượng' trong tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc. Thủ tướng kế tiếp của Nhật tới đây nói rằng quần đảo Senkaku/Điếu Ngư 'thuộc về chủ quyền hiển nhiên của Nhật', và 'Nhật Bản sở hữu và kiểm soát các đảo này theo luật quốc tế'.

Việc Mỹ tái khẳng định quan hệ đồng minh với Nhật và coi đây là đá tảng trong đảm bảo hòa bình và an ninh khu vực diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nhật - Trung đang xấu thêm một nấc do tranh chấp tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và Bắc Kinh bày tỏ 'lo ngại' trước việc lãnh đạo bảo thủ Shizo Abe trở lại làm Thủ tướng Nhật.

Hãng tin Tân Hoa Xã của Trung Quốc cho đăng một bài xã luận trong đó nói về 'lo ngại' trước các động thái của ông Abe.

"Lãnh đạo LDP Shinzo Abe rất cứng rắn trong suốt chiến dịch tranh cử, điều này cho thấy trước các chính sách quốc phòng và đối ngoại kiên quyết của chính phủ mà ông sẽ lãnh đạo". Tờ báo này nói thêm rằng một trong những điểm chính yếu mà ông Abe sẽ làm sau khi nhậm chức là thúc đẩy quân sự và phòng thủ ven biển của Nhật.

Bắc Kinh cho rằng việc ông Abe hứa hẹn sẽ cứng rắn trong tranh chấp với Trung quốc sẽ làm tăng căng thẳng giữa hai bên.

Trong khi đó, theo hiệp ước phòng thủ song phương giữa Mỹ và Nhật, Washington sẽ hỗ trợ cho Tokyo trong bất kỳ trường hợp nào an ninh và chủ quyền của Nhật bị đe dọa mặc dù Mỹ luôn trấn an Trung Quốc là họ không đứng về bên nào trong tranh chấp ở Hoa Đông.

Trong một diễn biến khác, sáng nay, chính quyền thành phố Ishigaki, đơn vị quản lý hành chính của Nhật quản lý quần đảo Sekaku/Điếu Ngư đã thông qua một nghị quyết phản đối việc máy bay Trung Quốc xâm nhập vào không phận của Nhật trong tuần trước.

Tuy nhiên, đội tuần tra ven biển của Nhật cũng báo cáo là các tàu của Trung Quốc vẫn xuất hiện gần quần đảo tranh chấp trên biển Hoa Đông.

Lê Thu (tổng hợp)