Bộ tộc ăn thịt người chết

Với bộ tộc Wari, lưu vực sông Amazon, việc ăn thịt đồng loại lại là biểu hiện cao quý nhất về tình yêu và lòng tôn kính đối với người đã khuất. Có nguồn tin cho rằng, đến nay tập tục này vẫn được lén lút thực hiện.


Ăn thịt kẻ thù và cả… người thân
Dù dưới hình thức nào thì việc nguời ăn thịt người cũng luôn bị coi là vô cùng man rợ. Từ trước đến nay, các nhà nhân chủng học vẫn giải thích rằng, tục ăn thịt người xuất phát từ nhu cầu sinh tồn.
Khi trong bộ tộc có ai chết, đám tang sẽ được tổ chức theo nghi lễ. Điều đặc biệt là đám tang không u buồn hay nặng trĩu mà rất trang nghiêm và kính cẩn. Điều này làm vơi đau thương cho những người thân của người đã khuất.

Tranh thể hiện bộ tộc Wari ăn thịt người

Ban đầu xác chết được đặt trên một tấm gỗ, bên dưới kê đá. Tộc trưởng sẽ làm lễ rồi cầm dao mổ xác. Thịt người chết được chia cho nhiều người để cùng chia sẻ sự mất mát và sức mạnh của người quá cố cho tất cả mọi người. Tù trưởng được ăn phần não để tiếp nhận trí tuệ của người chết.



Vợ con được chia phần tim để cảm nhận được tình yêu thương vẫn còn mãi trong cơ thể. Thanh niên trai tráng được chia bộ phận sinh dục và tay chân để tiếp nhận được sức mạnh đàn ông, sự nhanh nhẹn và khéo léo của người quá cố. Khi tin rằng cơ thể người thân không mất đi mà tồn tại đồng hành với người còn sống, nỗi đau mất mát sẽ nguôi ngoai.
Theo họ, đất ở khu rừng mưa này quá ẩm ướt, bẩn thỉu, lạnh lẽo và đầy côn trùng. Con cháu sẽ phạm tội bất hiếu nếu đem thân xác của người chết chôn xuống đất bẩn và để thối rữa ở đó.



Linh hồn con người ngự trị ở thân xác, vì vậy việc tiếp nhận xác chết bằng cách ăn thịt là để "giữ mãi linh hồn và trí tuệ của người chết ở thân xác của người sống". Nghi lễ ăn thịt ông bà giúp con cháu có thể lưu giữ mãi mãi hình ảnh của tiền nhân trong mình.
Bộ tộc Wari được ghi nhận là ăn thịt người theo cả hai dạng: ăn thịt của cả kẻ thù lẫn người trong tộc mình. Đối với kẻ thù cũng vậy, chiến đấu và giết được một kẻ thù là một niềm tự hào với mỗi cá nhân. Kẻ thù càng dũng cảm thì niềm tự hào và sự tôn trọng đối với kẻ đó càng lớn.


Lén lút duy trì
Tục lệ Wari cho rằng, điều dằn vặt người chết lớn nhất là nỗi nhớ về trần thế. Vì vậy, cùng với việc ăn thịt, tất cả những thứ liên quan đến người chết như nhà cửa, đồ đạc... đều bị đốt hết, nhằm giúp linh hồn không nhớ về thân xác và các vật dụng của mình nữa. Nhờ đó, người chết có thể yên nghỉ dưới âm phủ (người Wari cho rằng, người chết sẽ về cõi thần tiên ở dưới đất, chứ không phải ở trên trời).


Một số huyền thoại Wari kể rằng, sau khi đã an lạc dưới âm phủ, linh hồn của ông bà vẫn thỉnh thoảng về thăm trần thế. Nếu con cháu gặp khó khăn, linh hồn này sẽ đầu thai thành con chồn mactet (một loài động vật thuộc giống chồn, hay săn bắt sóc, là nguồn cung cấp thịt chủ yếu cho người Wari). Nhằm những lúc con cháu đi săn, chồn "ông bà" sẽ hiện ra làm con mồi, cung cấp thịt, giúp con cháu chống đói.
Từ trước đến nay, các nhà nhân chủng học vẫn giải thích rằng, tục ăn thịt người xuất phát từ nhu cầu sinh tồn. Trong bài đăng trên tạp chí The Journal of Human Evolution, hai nhà khoa học Fernandez- Jalvo và Peter Andrews cho biết: “Một người trong nhóm chết đi và cơ thể đó giúp những người còn lại có được một bữa ăn no mà không phải lao vào nguy hiểm để săn bắn các loài thú. Vì thế khi vào lúc đói khát nhất, những con người này vẫn có thể ăn thịt lẫn nhau”.

+ Tộc người Wari đã từng là một bộ tộc dũng mãnh, sinh sống chủ yếu dựa vào săn bắn. Mỗi khi săn được một con mồi, họ nhanh chóng moi tim con vật để nó được ra đi nhanh chóng. Họ thể hiện sự tôn trọng đối với con vật và khẩn cầu cho sức mạnh của con vật đó không mất đi mà tồn tại, hòa tan trong cơ thể họ. + Khoa học ghi nhận ăn thịt đồng loại là một việc khá phổ biến ở một số loài động vật như nhện đỏ - đen, bọ ngựa, chó sói hay bọ cạp. Ở loài người, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều bằng chứng cho tục lệ ăn thịt người trong một số bộ lạc ở châu Mỹ hay Ai Cập. Khoa học phân chia chúng thành hai hình thức: Enaocannibalism- ăn thịt thành viên của chính nhóm mình; và Exocannibalism- ăn thịt kẻ thù.

Quan điểm khác thì cho rằng, người sống muốn hút sức lực, trí tuệ và lòng dũng cảm của người đã khuất. Hay đơn giản hơn đó chỉ là biểu hiện của thú tính còn sót lại trong bản thân mỗi con người mà thôi.
Tuy nhiên, trong nghiên cứu về phong tục tập quán của các tộc người tuyệt chủng và sắp tuyệt chủng ở châu Mỹ, nhà nhân chủng học Mỹ Beth A. Conklin, Đại học Vanderbilt, Texas cho rằng: “Nghi lễ ăn thịt người chết của tộc Wari khác hẳn với các quan niệm sai lầm của chúng ta về cái được gọi là tập quán ăn thịt đồng loại của bọn người mọi rợ vùng Amazon”.
“Theo quan niệm của người Wari, uống máu và ăn tim của kẻ chiến bại là tiếp tục duy trì sự sống của đối thủ trong chính cơ thể mình. Lòng can đảm và máu của đối phương sẽ được lưu chảy trong huyết quản của người chiến thắng, khiến họ sẽ ngày càng mạnh hơn”, ông Beth A. Conklin cho biết.


Một số thành viên có tuổi thuộc bộ tộc Wari cho biết, họ vẫn thực hiện các nghi lễ ăn thịt người chết tới cuối những năm 60 của thế kỉ XX, trước khi nó bị cấm hẳn. Tuy nhiên, theo nhà nhân chủng học Conklin, tục lệ này có lẽ vẫn còn được duy trì lén lút đến ngày nay.
Mặc dù hành động của bộ lạc Wari thật khủng khiếp đối với những người văn minh, “nhưng nếu nhìn ở một góc độ khác, chúng ta cũng có thể cảm thấy họ có những suy nghĩ thật nhân ái”, ông Conklin nói.

tuc le gi` thay' ma` ghe.va` tan` ac' qua'.