Sự thật về thất bại của Napoleon khi xâm lược Nga

Hành quân là thách thức lớn nhất trong mọi thách thức mà các tướng lĩnh phải đối mặt trong lịch sử và cuộc xâm lược nước Nga của Napoleon Bonaparte cách đây 200 năm cho thấy mọi việc có thể trở nên tồi tệ thế nào nếu được đánh giá không đúng mức.

Năm 1812, Napoleon đang trong men say chiến thắng vì các kẻ thù đều bị đánh bại. Đội quân vĩ đại gồm 400.000 người của ông được cho là bất khả chiến bại và Napoleon tự vẽ ra một chiến thắng nhanh chóng ở Nga.

Hình ảnh quân Pháp rút khỏi Moscow năm 1812 được tái hiện trong bức tranh sơn dầu của cố họa sĩ January Suchodolski (1797–1875).

Tuy nhiên, chỉ trong vòng 6 tháng, lực lượng khổng lồ của ông đã giảm xuống còn một nhúm người rời rạc tả tơi, và cứ 20 binh sĩ thì có chưa đến một người sau này được gặp lại gia đình.


Vậy thực sự nguyên nhân do đâu ?
Trong các chiến dịch trước đó ở Đông Âu, Napoleon đã giải quyết được vấn đề lương thực cho binh sĩ bằng cách cho phép họ hoặc cướp bóc hoặc mua hết các nguồn cung trong khi tiến quân. Tuy nhiên, ý thức được rằng một lợi thế như vậy sẽ là điều không thể ở “những vùng đất khô cằn của Ukraine”. Napoleon đã dự định cho mang theo lương thực thực phẩm.
Đây là một chiến dịch hậu cần với quy mô cực lớn, đòi hỏi một đoàn xe ngựa của không dưới 26 tiểu đoàn, trong đó 8 tiểu đoàn được trang bị 600 các xe ngựa vừa và nhỏ/mỗi tiểu đoàn, và số còn lại được trang bị 252 xe 4 ngựa kéo/mỗi tiểu đoàn với sức chuyên chở 1,36 tấn (tổng cộng là 9.300 xe ngựa).
Để đưa tất cả số xe ngựa này vào hoạt động và di chuyển các kỵ binh cùng pháo binh, Napoleon cần đến 250.000 con ngựa và rất nhiều cỏ mỗi ngày.



Nếu Napoleon tới được Moscow trong 2 tháng, và chỉ với một nửa trong tổng số 400.000 binh sĩ lúc đầu, ông sẽ cần đến số quân nhu tổng cộng là 16.330 tấn. Số lương thực gần như đã gấp đôi khả năng chuyên chở các đoàn tiếp tế.
Thay vào đó, Napoleon tiến quân chỉ với các khẩu phần cho 24 ngày. Rõ ràng, ông đang mạo hiểm một chiến thắng nhanh chóng và một chiến dịch mà sẽ không thể kéo dài hơn 3 tuần. Đó là một điều không thể thực hiện được.
Trên thực tê Napoleon chỉ mới thắng trận có 2 lần, một là ở Smolensk, nơi quân Nga thua trận, và hai là ở Borodino, gần Moscow, một cuộc đọ sức đẫm máu dẫn tới thương vong ở cả hai phía làm 40.000 người thiệt mạng.


Chiến lược quân sự của Nga
Người Nga đã quyết định dừng chiến đấu và phá sạch mùa màng cùng quân nhu khi rút đi, lừa Napoleon tiến sâu hơn vào những khu rừng, đầm lầy và những đồng cỏ mênh mông.
Trong khi đó, Đội quân Vĩ đại hao tổn 5.000 người mỗi ngày do tình trạng đào ngũ, bệnh tật và tự vẫn. Còn đàn ngựa tử vong với tốc độ 50 con/km, chủ yếu do ăn uống mất vệ sinh.
Trong khi phía Nga tiếp tục rút lui, thì lại Napoleon tiến vào Moscow vào giữa tháng 9 với sức mạnh chỉ còn 1/4 so với ban đầu. Tuy nhiên, Sa hoàng Alexander I nhất quyết không thương thuyết, và các vấn đề về hậu cần do chính sách “vườn không nhà trống” của ông gây ra đã khiến Napoleon gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải rút lui.



Khó khăn nối tiếp nhau và đội quân của Napoleon tự chuốc lấy thất bại
Tuy nhiên, những khó khăn này mới chỉ là bắt đầu. Tiến vào Nga giữa tháng 6, và đã tiên liệu một chiến dịch chóng vánh, đàn ngựa của Nepoleon vẫn đóng móng mùa hè.
Tuy nhiên mùa đông khắc nghiệt của nước Nga nhanh chóng kéo tới, và hậu cần ít ỏi đã khiến ông phải trả giá đắt. Móng mùa đông được trang bị với những chiếc đinh nhỏ để ngựa đi vững trên băng tuyết và không bị trượt ngã. Không có những chiếc móng đó, một con ngựa không thể kéo một chiếc xe lên hay xuống núi.
Vào mùa đông năm 1812 ở Nga, thực trạng này đã gây ra thảm họa cho lực lượng vốn đã suy giảm của Napoleon. Ngựa được đóng móng mùa hè sẽ bị ngã xuống phía dưới dù chúng đang kéo vật gì. Theo ngôn từ của một trong những người thợ đóng móng bậc thầy ở Anh, Bernie Tidmarsh: “Chúng sẽ không thể làm chủ được khi xuống cũng như khi lên núi. Kết quả cuối cùng thường là gãy chân”.



Bị đói, rét và quân Nga tấn công, đội quân vĩ đại của Napoleon trở nên tan tác.
Ngày 5/12 Napoleon bỏ mặc đội quân của mình cho số phận của họ ở Ba Lan và trở về Paris. Quân số của ông khi ấy còn chưa đầy 10.000 người, đó là một thảm họa mà Napoleon không bao giờ khắc phục được.
Hành trình rút quân dài dằng dặc từ Moscow của Napoleon đã đi vào lịch sử như một trong những thảm họa hậu cần khủng khiếp nhất của mọi thời đại. Không đủ ngựa để vận chuyển cho quãng đường cách xa 2.400km, đội quân của ông không còn cơ hội.

Tuấn Duy

thanks.