Vì sao chưa thu hồi ly thủy tinh nhiễm chì?

3 tháng đã trôi qua, kể từ khi phát hiện trên thị trường Việt Nam bán ly thủy tinh có hàm lượng chì cao gấp hàng nghìn lần cho phép, các cơ quan chức năng vẫn chưa có động thái tịch thu, tiêu hủy, xử lý các cơ sở kinh doanh bán mặt hàng này.

Vẫn chỉ khuyến cáo

Kết quả kiểm tra ly thủy tinh tại một số tỉnh, thành trong thời gian qua cho thấy, bên trong ly không có vấn đề gì, còn bên ngoài cực kỳ độc hại có thể nguy hiểm khi trẻ cầm làm đồ chơi hay người sử dụng tay sau đó chế biến thực phẩm...

Ly Trung Quốc nhiễm độc bày bán tràn lan - Ảnh: Hoàng Việt

Cục Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa (QLCL) khuyến cáo: hàm lượng chì cao gấp hàng nghìn lần mức độ cho phép và một số chất độc hại khác có thể làm giảm chỉ số thông minh của trẻ em. Biết là nguy hại cho sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ em, song cơ quan chức năng vẫn “bó tay”. Tới ngày hôm qua 15.4, ông Trần Văn Vinh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng (TCĐLCL) cho hay, biện pháp duy nhất hiện nay vẫn chỉ là khuyến cáo.

Tháng 1.2011, Cục QLCL công bố 10 mẫu hàng hóa không đạt chỉ tiêu về hàm lượng chì bao gồm: Ly Fruitisimo Strawberry- Luminarc, ly quai bông P62 hộp 6-Beautiful the World of Flower, ly romantic blue rose - L 2098, ly 4609 - 408 A (Flower Beautiful), ly thủy tinh C - ZB40, bình nhựa 3867C - 400ml, bình nhựa H 336-700 ml, ly nhựa 073 LC, ly nhựa 2318 Shunmei (nền trắng), ly nhựa 2318 Shunmei (nền vàng).

Theo ông Vinh, ly thủy tinh là dụng cụ chứa đựng đồ ăn, thức uống, do vậy, có những tiêu chí, nguyên tắc nhất định. Trong đó, Quyết định 46/2007 của Bộ Y tế, quy định giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học và hóa học trong thực phẩm. Ngoài ra, để xác định mức phơi nhiễm của ly, còn có tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7147-1:2002 hoặc tiêu chuẩn ISO 7068:2000 quy định hình trang trí bên ngoài phải thấp hơn miệng ly 2 cm.

Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó cục trưởng Cục QLCL cho hay, chức năng của cơ quan này là quản lý hàng hóa, kiểm tra và khuyến cáo, chứ không có chức năng xử phạt hành chính.
Ba bộ quản lý một chiếc ly
“Theo Quyết định 46/2007 của Bộ Y tế, cơ quan này chỉ xử phạt trong trường hợp bên trong lòng ly có chứa độc hại. Khi kiểm tra, bên ngoài ly thủy tinh độc hại gấp hàng nghìn lần, Cục QLCL chỉ có thể đưa ra khuyến cáo với người sử dụng, đặc biệt là trẻ em không nên cầm nắm mua hoặc sử dụng, chứ không thể bắt phạt, xử lý”, ông Hùng nói.

Trao đổi với Thanh Niên, đại diện Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương) - cơ quan có trách nhiệm phối hợp kiểm tra và xử lý đối với các trường hợp vi phạm về chất lượng hàng hóa cho biết, chỉ mới biết thông tin ly thủy tinh nhiễm độc qua báo chí. Tới thời điểm này, Cục chưa nhận được văn bản yêu cầu phối hợp từ phía Tổng cục TCĐLCL và Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế).

Một vướng mắc nữa, theo TCVN chỉ khuyến khích nhà sản xuất áp dụng, không phải là chế tài bắt buộc phải thực hiện nên rất khó xử lý. Khi chưa có chế tài xử phạt, không ai dám xử phạt nếu phát hiện sai phạm.
Như vậy, chuyện một chiếc ly tưởng nhỏ, nhưng khi xử lý giải quyết triệt để lại không hề nhỏ bởi liên quan đến 3 bộ (Y tế, KH-CN, Công thương) với những quy định bất hợp lý, chồng chéo nhau.

Chỉ tịch thu khi dán không đúng vị trí

Đại diện Tổng cục TCĐLCL cho rằng, khó có thể cấm lưu hành ly thủy tinh nhiễm chì. Ông Trần Văn Vinh lý giải, ly thủy tinh là đồ dùng chứa đựng thực phẩm, liên quan đến sức khỏe con người nên được giao cho Bộ Y tế quản lý và xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật. Bộ KH-CN chỉ là cơ quan phối hợp đưa ra các tiêu chuẩn. Ông Vinh, cho biết thêm, các nước cũng chỉ đưa ra quy định tiêu chuẩn, tiêu chí chung. Không có một quy định riêng về việc cấm dán hình nền.

Đối với những loại ly thủy tinh bán trên thị trường không tuân theo TCVN, dán hình sát miệng ly như hình ảnh báo Thanh Niên đăng tải, ông Vinh cho rằng, nếu hình ảnh dán cao sát mép ly, khi uống chất độc sẽ dính vào môi ảnh hưởng đến sức khỏe. Tổng cục sẽ phải phối hợp với Bộ Y tế xem xét xử lý với những trường hợp tương tự. Về nguyên tắc đã có Nghị định 54 quy định xử lý vi phạm hành chính. Mức xử phạt từ xử phạt hành chính, tịch thu và tiêu hủy.

Ông Vinh cho biết, trong thời gian tới, Tổng cục tiếp tục giao Cục QLCL khuyến cáo, chụp ảnh đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng cho người dân tránh sử dụng loại ly nhiễm độc. Tuy nhiên, đại diện cơ quan quản lý thừa nhận, trên đây cũng chỉ là giải pháp tình thế.

Ông Nguyễn Xuân Hùng, cho biết, hiện nay các chi cục địa phương có đề xuất đưa ly thủy tinh vào quy chuẩn bắt buộc áp dụng, song việc xây dựng quy chuẩn không phải đơn giản. Thông thường, để ra được một quy chuẩn phải mất từ 3 - 4 năm. Hiện nay, Tổng cục TCĐLCL và Cục QLCL đang nghiên cứu sửa đổi văn bản Nghị định 54 xử phạt vi phạm trong quản lý TCĐLCL. Về lâu dài theo ông Vinh, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) phải kiến nghị Bộ Y tế thay đổi Quyết định 46.

Thu Hằng, thanhnien.com.vn