Cụ Rùa và nàng Phù du

[troopy]

Sông Cái Lớn, con nước ròng.
Cụ Rùa 120 tuổi nằm phơi mai trên bãi bùn. Với loài rùa, 120 năm chỉ mới đi hết một phần ba con dốc. Cụ sống chậm, thở chậm, nhớ cũng chậm. Mỗi ngày của cụ giống hệt ngày hôm qua, vì cụ thích thế: yên ổn.
Trưa, có giọt nắng lung linh đậu xuống mũi cụ: Không phải nắng! mà là một nàng Phù Du. Thân còn ướt, cánh mong manh như tơ nhện, trong đến mức thấy được bóng mây chạy qua.
“Ông ơi, cháu chào ông?”
Cụ rùa hé mắt. “Cháu mới thoát xác phải không?”
“Dạ. Cháu mới từ dưới nước chui lên. Tự nhiên giờ lại có cánh. Thích ghê...”
Nàng không biết loài phù du chỉ sống một ngày. Nàng tưởng mình vừa bắt đầu một đời rất dài, giống như cụ, như cây bần, như dòng sông Cái lớn. Nên nàng không vội. Nàng chỉ ngạc nhiên.
“Ông ơi, sao nước lại đẩy con đi hoài vậy?”
“Vì nước không đứng yên. Như ngày cũng không đứng yên. Tất cả đều trôi đi, cuốn con đi theo.”
“Vậy con cũng không đứng yên được hả ông?”
“Ừ. Không ai đứng yên được. Kể cả ông. Cách nay 120 năm ông cũng trẻ như con, rồi cứ trôi theo thời gian. Bây giờ ông thành cụ rùa già nè.”
Nàng gật gù, như đã hiểu, mà chắc cũng như không. Với nàng, mọi thứ đều mới, nên mọi lời giải thích đều là chân lý. Chính vì còn ngây thơ trong vắt, câu hỏi của nàng mới nhẹ tênh, không vướng bận.
“Ông ơi, cái xanh xanh kia là gì?”
“Trời.”
“Trời để làm gì vậy ông?”
Cụ Rùa 120 năm chưa từng tự hỏi điều ấy. Cụ chỉ biết có trời trên đầu. Thế thôi.
“Để làm cho mình biết mình nhỏ,” cuối cùng cụ cũng nói đại.
Nàng cười: “Vậy con nhỏ xíu. Ông cũng nhỏ luôn, ông cháu mình nhỏ mà vui hén ông?"
Nàng lượn một vòng, loạng choạng rồi đậu lại.
“Ông ơi, bay để làm gì?”
“Để tới chỗ mình chưa tới.”
“Còn nếu không tới đâu thì sao?”
“Thì bay đi chính là tới rồi.”
"Vậy hả ông? Thích quá!"
Cụ trả lời, và tự nghe mình trả lời chính mình. 120 năm cụ ở yên bên con sông này vì sợ đi lạc.
Nàng lại hỏi: “Ông ơi, mai mốt con có già như ông không?”
Cụ nhìn nàng. Khoảnh khắc này nàng đẹp nhất – không phải vì còn trẻ, mà vì quá ngây thơ, không biết mình sẽ mất. Cái đẹp không tự biết mình đẹp, nên nó mới trọn vẹn.
“Già là khi mình hết muốn biết,” cụ nói. “Chừng nào còn hỏi, thì còn trẻ.”
“Vậy con trẻ hoài. Vì con muốn hỏi hoài. Thích ghê!”
Nàng kể cụ nghe dự định của mình: “Mai con học bay cao hơn. Mốt con sẽ bay đi coi trời xanh kia cao đến đâu. Ngày kìa con sẽ đếm hết lá trên cây bần...”
Cụ rùa ừ hử. Mỗi tiếng “ừ” là một lần cụ giấu. Giấu sự thật, để giữ nguyên cái 1 giờ trong veo này. Đôi khi từ bi là im lặng.
Chiều xuống. Cánh nàng đã khô, óng ánh như có cầu vồng ngủ bên trong.
“Ông ơi, con đi chơi chút nha. Tối con về sẽ ngủ gần ông. Sáng mai con hỏi tiếp.”
“Ừ. Sáng mai.”
Nàng bay đi, chao nhẹ vào ráng đỏ hoàng hôn. Không ngoái lại, vì phía trước còn quá nhiều thứ thú vị để khám phá. Nàng không biết đó là chuyến bay duy nhất của đời mình.
Cụ Rùa ở lại. Mặt nước bỗng rộng hơn. Cụ ngoi lên, nhìn trời. Trời vẫn ở đó, suốt 120 năm, nhưng nay mới thấy trời “để cho mình biết mình nhỏ, nhỏ mà vui”. Cụ thở một hơi dài và thấy mình đang sống.
Đêm ấy cụ không ngủ. Cụ đếm sao. Một, hai, ba... rồi cụ dừng lại. Đếm để làm gì, khi sao không cần mình đếm mà vẫn sáng.
Sáng hôm sau, nàng không về. Bãi bùn trống, chỉ còn vòng tròn nước chỗ cụ nằm. Cụ không buồn. Buồn là của kẻ đang nuối tiếc. Cụ thấy rõ: có những cuộc đời dài mà trống rỗng, có những khoảnh khắc sống ngắn ngủi mà đủ đầy.
Từ bữa đó, cụ đổi nết. Gặp bèo, cụ hỏi: “Mày trôi đi đâu?”. Gặp cá con, cụ hỏi: “Hôm nay nước có vị gì?”. Tụi nó bảo: “Ông Rùa già mà ham hỏi như con nít.”
Cụ cười ha hả đáp: “Ừ. Tao mới 120 tuổi. Còn trẻ chán.”
Bởi cụ đã học được từ nàng Phù Du 1 giờ tuổi ngày hôm đó: không phải sống bao lâu, mà là có còn dám ngạc nhiên không. Không phải biết nhiều bao nhiêu, mà là có còn muốn biết không.
Đời ngắn hay dài, hóa ra là do mình đo bằng gì. Đo bằng đơn vị thời gian thì cụ thắng. Đo bằng mức độ hạnh phúc thì cụ thua.
Nàng Phù du không biết đời mình ngắn. Nhờ vậy, nàng đã sống như thể vô hạn. Còn cụ Rùa, sau 120 năm, mới bắt đầu tập sống như nàng đã sống một ngày.

VietBF@sưu tập