CANADA Trump tuyên bố chấm dứt đàm phán thương mại với Canada vì clip Reagan: Bắc Mỹ bước vào “trạng thái chiến” thuế quan

[Gibbs]

Động thái bất ngờ: Dừng toàn bộ đàm phán với Canada
Tối Thứ Năm, Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấm dứt mọi đàm phán thương mại với Canada, làm rung chuyển quan hệ kinh tế then chốt giữa Mỹ và đối tác thương mại lớn thứ hai. Lý do trực tiếp: một quảng cáo do chính quyền tỉnh Ontario phát hành, sử dụng âm thanh bài phát biểu năm 1987 của cựu Tổng thống Ronald Reagan để chỉ trích thuế quan. Trump gọi đây là quảng cáo “FAKE”, cáo buộc “can thiệp” vào phán quyết của Tối cao Pháp viện và khẳng định thuế quan là thiết yếu cho kinh tế và an ninh quốc gia Mỹ.

Tranh cãi quanh di sản Reagan
Sau khi quảng cáo phát sóng, Ronald Reagan Presidential Foundation nói nội dung đã “làm sai lệch” bài phát biểu và Ontario không xin phép. Phía thư viện đăng lại bản đầy đủ trong đó Reagan giải thích vì sao phản đối thuế quan, nhấn mạnh hàng triệu việc làm Mỹ gắn với xuất–nhập khẩu. Ontario kèm khuyến cáo rằng quảng cáo không được thư viện/phoundation phê chuẩn.

Bối cảnh: Căng thẳng leo thang suốt nhiệm kỳ thứ hai
Quan hệ Mỹ–Canada nhiều lần chạm điểm sôi bởi các thuế suất cao lên ô tô, thép, nhôm, gỗ, năng lượng—những trụ cột xuất khẩu của Canada trong khuôn khổ USMCA (đến hạn rà soát bắt buộc vào năm tới). Năm ngoái, Mỹ nhập khẩu 411,9 tỷ USD hàng hóa từ Canada. Tại Canada, thất nghiệp đã lên mức cao nhất trong 9 năm.

Tháng 10/16: Thủ hiến Ontario Doug Ford đăng quảng cáo, kêu gọi chống thuế quan Mỹ.

Đầu tháng này: Thủ tướng Mark Carney gặp Trump tại Phòng Bầu dục, đôi bên giao việc cho đoàn đàm phán “chốt nhanh” các gói thép–nhôm–năng lượng; không khí ấm lên ngắn ngủi.

Đêm nay: Trump đăng Truth Social, tuyên bố chấm dứt đàm phán “dựa trên hành vi nghiêm trọng” của phía Canada.

Phản ứng và toan tính của Ottawa
Văn phòng Thủ tướng Mark Carney và Bộ trưởng thương mại Dominic LeBlanc được liên hệ bình luận. Trước đó, Carney chủ trương đa dạng hóa thương mại, đặt mục tiêu gấp đôi xuất khẩu ngoài thị trường Mỹ trong thập kỷ tới, coi đây là “nhiệm vụ cốt lõi để giảm phụ thuộc một đối tác”.

Hệ quả trước mắt: Chuỗi cung ứng Bắc Mỹ chịu rủi ro lớn
Giới chuyên gia cảnh báo đây là “điều tệ nhất lúc này”: chuỗi cung ứng Bắc Mỹ cần ổn định khi Mỹ vẫn còn va chạm với Trung Quốc. Nguy cơ:

USMCA bước vào kỳ rà soát trong bối cảnh đàm phán đình chỉ.

Giá năng lượng – điện có thể biến động nếu Ontario nâng cấp đe dọa hạn chế xuất điện sang Mỹ (từng nêu rồi rút).

Ngành ô tô, thép, nhôm, gỗ mềm đối mặt chi phí và độ trễ logistics tăng.

Tâm lý tiêu dùng: kịch bản tẩy chay hàng hóa lẫn nhau có thể quay lại, ảnh hưởng bán lẻ biên giới.

Vì sao một quảng cáo có thể “kích nổ”?

Chính trị biểu tượng: Reagan là “biểu tượng tự do thương mại” của đảng Cộng hòa; việc Canada “mượn” tiếng nói Reagan để phản đối thuế quan của Trump chạm vào điểm nhạy cảm.

Pháp lý & truyền thông: tranh luận “sử dụng hợp lý” vs. “trích dẫn gây hiểu lầm” đẩy câu chuyện thành khủng hoảng hình ảnh, tạo cớ cho đòn cứng trong thương mại.

Đòn bẩy đàm phán: tuyên bố dừng có thể là thế mặc cả trước kỳ rà soát USMCA.

Ba kịch bản 90 ngày tới

Hạ nhiệt có điều kiện: Hai bên hạ giọng; Canada rút/điều chỉnh quảng cáo; đàm phán mở lại từng phần (thép–nhôm–năng lượng).

Đông cứng kéo dài: Thuế quan hiện hữu duy trì/nâng cấp; doanh nghiệp tích trữ hàng, chi phí tăng.

Leo thang đối xứng: Ottawa áp đối biện; Washington mở rộng thuế; USMCA review căng thẳng, rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Góc nhìn thực dụng cho doanh nghiệp Việt–Bắc Mỹ

Đa điểm đích: tránh phụ thuộc một thị trường, phân tán đơn hàng giữa Mỹ–Canada–Mexico/EU.

Tái cấu trúc C/O: chuẩn bị quy tắc xuất xứ USMCA/Most-Favored-Nation để linh hoạt khi chính sách đổi.

Hedge rủi ro: xem xét bảo hiểm tỷ giá, giá hàng hóa và hợp đồng điều chỉnh giá theo thuế.

Theo dõi pháp lý: bám sát tiêu chuẩn thép–nhôm–ô tô “nội khối” để không đứt ưu đãi.


Từ một quảng cáo tranh luận di sản Reagan, hồ sơ thuế quan Mỹ–Canada lại quay về điểm đóng băng. Bắc Mỹ—khối sản xuất–năng lượng–logistics gắn chặt—đứng trước một trò chơi gà rừng mới. Dù đây có thể chỉ là đòn ép đàm phán, doanh nghiệp đôi bên nên kích hoạt kịch bản phòng thủ, bởi trong thương mại quốc tế, tuyên bố trên mạng xã hội đôi khi cũng đủ đẩy chuỗi cung ứng trượt bánh.

Phát biểu của Reagan năm 1987 :

"High tariffs inevitably lead to retaliation by foreign countries and the triggering of fierce trade wars," he said of a spiral that leads to higher prices and less competition. "Then the worst happens: Markets shrink and collapse; businesses and industries shut down; and millions of people lose their jobs".

"Thuế quan cao chắc chắn sẽ dẫn đến sự trả đũa của các nước ngoài và châm ngòi cho các cuộc chiến thương mại khốc liệt", ông nói về vòng xoáy dẫn đến giá cả tăng cao và cạnh tranh giảm sút. "Rồi điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra: Thị trường thu hẹp và sụp đổ; doanh nghiệp và ngành công nghiệp đóng cửa; và hàng triệu người mất việc làm".

Tôi đang mong chờ kinh tế thế giới sụp đổ hoàn toàn và tái thiết lại bằng sự công bình chứ không phải CƯỠNG ÉP của bạo quyền.

Nghe bài phát biểu

https://www.youtube.com/watch?v=gFMyB8WMuDU

Xem tiếp

Ronald Reagan Warn Against 'Demagogues' Willing to Declare a Trade War Against America's Friends.

During a radio address delivered by Reagan (one of his last as president) on 26 November 1988, he referred to protectionism as "a cheap form of nationalism" and told Americans that "[o]ur peaceful trading partners are not our enemies; they are our allies." President Reagan railed against those calling for trade tariffs and derided protectionism as "a cheap form of nationalism."

Ronald Reagan cảnh báo về những kẻ "mạnh miệng" muốn tuyên chiến thương mại với bạn bè của nước Mỹ.

Trong bài phát biểu trên đài phát thanh của Reagan (một trong những bài phát biểu cuối cùng của ông trên cương vị tổng thống) vào ngày 26 tháng 11 năm 1988, ông gọi chủ nghĩa bảo hộ là "một hình thức chủ nghĩa dân tộc rẻ tiền" và nói với người Mỹ rằng "[các] đối tác thương mại hòa bình của chúng ta không phải là kẻ thù; họ là đồng minh của chúng ta." Tổng thống Reagan đã chỉ trích những người kêu gọi áp thuế thương mại và chế giễu chủ nghĩa bảo hộ là "một hình thức chủ nghĩa dân tộc rẻ tiền".

Xem tiếp

"........we must carry out our plans for reducing the barriers to world trade and increasing its volume. Economic recovery and peace itself depend on increased world trade."
President Harry S. Truman

"........chúng ta phải thực hiện các kế hoạch nhằm giảm thiểu rào cản thương mại thế giới và tăng khối lượng thương mại. Sự phục hồi kinh tế và hòa bình phụ thuộc vào việc gia tăng thương mại thế giới."
Tổng thống Harry S. Truman

Coi chừng MAGA sẽ đem giòng họ Reagan ra mà nguyền rủa.

Đây là quảng cáo của Ontario về phát biểu của Tổng thống Reagan

https://www.youtube.com/watch?v=hN_CVvzExpM