TT Ireland đối mặt với áp lực do bức thư của vợ

[june04]

Vợ chồng Tổng thống Ireland đã gây tranh cãi sau khi Đệ nhất phu nhân Sabina Higgins kêu gọi Ukraine và Nga đàm phán chấm dứt chiến tranh bằng một bức thư đăng trên trang web của chính Tổng thống.

Vợ chồng Tổng thống Ireland Michael D. Higgins

Bức thư bất ngờ

Đó là bức thư bà Sabina Higgins viết cho một tờ báo chỉ trích một bài xã luận về xung đột ở Ukraine. Đệ nhất phu nhân Ireland bày tỏ cảm thấy “thất vọng” và “mất tinh thần” khi bài xã luận nói trên không khuyến khích bất kỳ cuộc đàm phán ngừng bắn nào để dẫn đến kết quả tích cực. “Cho đến khi thế giới thuyết phục được Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đồng ý ngừng bắn và đàm phán, thì cuộc chiến khủng khiếp vẫn sẽ tiếp diễn” - tờ Financial Times dẫn lời bà Sabina Higgins.

Bức thư, được đăng trên tờ Thời báo Ireland vào tuần trước, đã được ông Yuri Filatov - Đại sứ Nga tại Ireland khen ngợi và cho rằng lập luận “có lý”. Tuy nhiên, bức thư này đã gặp nhiều chỉ trích, trong đó ông Cormac Smith - cựu Cố vấn của Bộ Ngoại giao Ukraine coi là “chiến thắng tuyên truyền” cho Nga. Erin McGreehan - Thượng nghị sĩ từ Fianna Fail (một đảng thuộc liên minh cầm quyền của Ireland) cho biết, việc đăng tải bức thư của bà Sabina Higgins là “không tôn trọng quốc gia” và kêu gọi Tổng thống xin lỗi. Hiếm khi các chính trị gia ở Cộng hòa Ireland chỉ trích nguyên thủ quốc gia, nhưng cuối tuần qua, một số đại diện chính phủ đã kêu gọi Tổng thống Higgins giải quyết vấn đề và giải thích xem liệu ông có ủng hộ quan điểm của vợ mình hay không.

Đầu tuần vừa rồi, Văn phòng Tổng thống đã đưa ra một tuyên bố cho biết, quan điểm của nhà lãnh đạo nước này là lên án cuộc xung đột ở Ukraine. Tổng thống đã nhiều lần kêu gọi Nga rút quân ngay lập tức và chấm dứt bạo lực trong khi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng mọi phương tiện ngoại giao hiện có. Nhưng tuyên bố không đề cập đến lá thư của vợ ông, hoặc lý do tại sao nó xuất hiện một thời gian rất ngắn trên trang web chính thức của Tổng thống rồi bị rút lại.

Phát ngôn ở thời điểm nhạy cảm

Trong một tuyên bố vào tối 2-8, Đệ nhất phu nhân Ireland đã bảo vệ quan điểm của mình. “Ngay từ đầu, tôi đã lên án mạnh mẽ việc Nga đưa quân sang Ukraine. Tôi cho rằng, không có gì là không thể chấp nhận được khi tương lai của nhân loại bị đe dọa bởi chiến tranh, sự nóng lên toàn cầu và nạn đói” - bà Sabina Higgins nói. Bà cũng giải thích thêm là đã đăng bức thư lên mục dành riêng của mình trên trang web của Tổng thống, nhưng sau đó “đã gỡ xuống khi nó xuất hiện không phải ở mục riêng mà từ trang web chung President.ie”.

Tờ Irish Times bình luận, vợ/chồng hoặc đối tác của nguyên thủ quốc gia trong quá trình hỗ trợ công việc của Tổng thống được quyền đưa ra quan điểm riêng của họ. Tuy nhiên, ranh giới điều gì là phù hợp trong việc bày tỏ quan điểm như vậy vẫn còn mơ hồ. Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi quyền tự do tranh luận của họ đôi khi gây tranh cãi. Mặc dù vậy, việc đăng quan điểm của bà Sabina Higgins trên trang web của Tổng thống (cho dù trong mục hoạt động riêng của bà) là một sai lầm. Bởi việc đăng nó theo cách này có thể thể hiện quan điểm của Văn phòng Tổng thống về một lĩnh vực chính sách đối ngoại tế nhị.

Bà Sabina Higgins có bề dày thành tích là một nhà vận động chống chiến tranh và đã làm việc chăm chỉ để hỗ trợ Tổng thống Ireland. Không nghi ngờ gì nữa, một số lời chỉ trích mà bà phải đối mặt phản ánh sự tức giận về những bình luận gần đây của Tổng thống Higgins, đặc biệt là về cuộc khủng hoảng nhà ở.

Tổng thống Ireland vốn được bầu trực tiếp nhưng vai trò chủ yếu mang tính chất nghi lễ và thường không được phép bình luận về các vấn đề chính trị. Giống như nhiều quốc gia khác, Tổng thống được cho là sẽ không can thiệp vào vấn đề chính trị đảng phái. Nhưng Tổng thống Higgins lại được biết đến là người có xu hướng chỉ trích chính phủ về các vấn đề như chính sách nhà ở và hoàn cảnh của người tị nạn. Bà Sabina Higgins có quyền đưa ra quan điểm của mình, nhưng đáng lẽ phải quan tâm nhiều hơn vào thời điểm này.