Ghế Biden lung lay

[vuitoichat]

Cuộc bẩu cử ở Virginia cùng New Jersey luôn gây chú ý trong đời sống Mỹ. Tại Virginia, một trong hai địa danh mở đầu loạt bầu cử cấp bang, ứng viên cộng hòa Glenn Youngkin sinh năm 1966 thắng nhờ không bốc đồng như Trump sinh năm 1946, khiến báo chí Mỹ cảnh báo nguy cơ cho Tổng thống Joe Biden sau thất bại của đảng dân chủ tại hai cuộc bầu cử cấp bang hồi giữa tuần.

Một nơi, năm ngoái từng chọn ông vào Nhà Trắng, năm nay chức thống đốc về tay phe cộng hòa - kể từ 2009; nơi kia từng vững vàng 20 năm giờ cũng đổi màu. Khó mà biết cơn rung lắc sẽ lắc đến đâu nhưng sức bền của nhà lãnh đạo tuổi 79 không dễ xem thường.

Bẩu cử ở Virginia cùng New Jersey luôn gây chú ý trong đời sống Mỹ. Tại Virginia, một trong hai địa danh mở đầu loạt bầu cử cấp bang, ứng viên cộng hòa Glenn Youngkin sinh năm 1966 thắng nhờ không bốc đồng như Trump sinh năm 1946. Còn tại New Jersey, với 2.000 USD chi cho tranh cử, tài xế xe tải Ed Durr thuộc cộng hòa thắng ứng viên dân chủ chi 490.000 USD cho vận động tranh cử.

Cú thua của dân chủ ở New Jersey có vẻ đau hơn. Khi đua, Steve Sweeney đang ở thế lãnh đạo thượng viện bang lâu nhất trong lịch sử bang. Ông còn tận dụng uy lực hai đại dự luật gồm kết cấu hạ tầng trị giá 1.200 tỷ USD và an sinh xã hội 1.750 tỷ USD “chưa từng có” do chính quyền Biden khởi xướng.

Song bức tranh bầu cử chưa hẳn phản ánh hiện thực. Tổng thống Biden được ghi nhận cứu hội nghị biến đổi khí hậu thế giới (COP26) với nhiều cam kết kỷ lục. Ông ghi điểm với cử tri Mỹ khi thẳng thắn phê phán Nga và Trung Quốc không dự COP26, đồng thời chỉ trích Trump coi thường khí hậu.

Hơn nữa, dù chịu tổn thất nặng nề về COVID, chính quyền Biden vẫn đạt thành tựu kinh tế hiếm có. Tháng 10 vừa qua, việc làm mới toàn quốc tăng vượt dự đoán. Các công ty tuyển thêm 513.000 công nhân, trong khi lương khu vực tư nhân được bổ sung 11 xu mỗi giờ, lên đến 30,96 USD/giờ.

Điểm sáng tháng 10 báo hiệu tốc độ phục hồi kỳ lạ kinh tế Mỹ, gây phấn chấn toàn cầu. Tổng thống Biden thậm chí lạc quan về thất nghiệp năm nay có thể thấp nhất kể từ 1950. Việc làm trong lĩnh vực giải trí và khách sạn tăng 164.000 đánh tín hiệu Mỹ sẵn sàng mở cửa ra bên ngoài.

Dù thế, kết cục bầu cử tại hai bang vừa kể không thể xem nhẹ. Soi kỹ nghịch lý tại New Jersey, người ta thấy một người 25 năm kinh nghiệm lái xe đánh bại một người suốt 1/5 thế kỷ giữ ghế lãnh đạo thượng viện bang; người thắng chỉ chi 1.813 USD cho chiến dịch trong khi người thua có quỹ tranh cử 1,4 triệu USD. Nghịch lý cũng đang thấy ở tổng thống đương nhiệm khi ông làm kinh tế không thua kém người tiền nhiệm. Chuyện ghế ông lung lay, bởi thế, còn đầy bí ẩn phía trước.