Tương lai khó đoán định của tổng thống Mỹ

[june04]

Tổng thống Mỹ Trump có một năm cầm quyền thành, bại và lùm xùm. Tương lai của ông trở nên khó đoán định. Kinh tế Mỹ dưới thời Trump khởi sắc nhưng cũng vướng không ít bê bối.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AFP.

Chuyên gia phân tích chính trị Ron Christie từ BBC, người từng đảm nhận vị trí trợ lý đặc biệt cho cựu tổng thống Mỹ George W. Bush, đưa ra đánh giá về những thành công và thất bại của Tổng thống Trump sau 365 ngày ngồi trên chiếc ghế quyền lực nhất thế giới, cũng như dự đoán về các thách thức tương lai chờ đợi ông chủ Nhà Trắng.

Thành công

Kể từ ngày ông Trump nhậm chức, kinh tế Mỹ đã hồi sinh trở lại. Gần 2,1 triệu việc làm mới được tạo ra và tỷ lệ thất nghiệp đứng ở mức 4,1%, thấp nhất trong 17 năm qua.

Tỷ lệ người Mỹ gốc Phi thất nghiệp đạt 6,8%, mức thấp nhất từ thời điểm số liệu trên được thu thập trong 45 năm trở lại đây.

Mặt khác, niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp cũng đang gia tăng, tình trạng nhập cư trái phép giảm và sức khỏe nền kinh tế cho thấy triển vọng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ tăng 3% là hoàn toàn có cơ sở.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa chuẩn bị phải đối mặt với cuộc bầu cử giữa kỳ đầy cam go, nơi mà họ có thể để mất quyền kiểm soát ở hạ viện, thượng viện hoặc cả hai vào tay những người Dân chủ.

Thất bại

Đảng Cộng hòa đang kiểm soát lưỡng viện Mỹ. Trong bối cảnh đó, giới quan sát mặc nhiên cho rằng mọi mong muốn của phe Cộng hòa, từ việc bãi bỏ Obamacare, cắt giảm thuế cho đến việc rút lại các quy định mà họ cho là bất hợp lý sẽ được hiện thực hóa một cách dễ dàng. Tuy nhiên, thực tế không diễn biến như vậy.

Một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa đã tạo dựng phe phái và bất đồng gay gắt với nhau về phương hướng mà đảng sẽ đi theo trong tương lai. Lỗ hổng quyền lực mà Tổng thống Trump tạo ra đã khiến đảng Cộng hòa không thể bãi bỏ đạo luật chăm sóc sức khỏe giá cả phải chăng Obamacare, di sản của người tiền nhiệm Barack Obama.

Họ cũng thông qua một đạo luật cải cách thuế gây tranh cãi, tạo cơ hội để phe Dân chủ khắc họa chân dung người Cộng hòa giống như những kẻ bảo vệ cho giới nhà giàu.

Phe Dân chủ hiện chỉ cần 24 ghế để chiếm quyền kiểm soát hạ viện, trong khi 38 nghị sĩ Cộng hòa đã tuyên bố về hưu trước thời điểm cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11 tới đây.

Bên cạnh đó, câu chuyện về việc luận tội tổng thống đang đi từ chỗ những cuộc thảo luận vô thưởng vô phạt trở thành một chủ đề khá nghiêm túc và nguy hiểm đối với sinh mệnh chính trị của ông Trump.

Lùm xùm

Dù Tổng thống Trump liên tục nhận mình là nạn nhân của "tin giả", sự thực là những phát ngôn ông đưa ra mới chính là kẻ thù lớn nhất đối với ông. Việc Trump liên tục sử dụng mạng xã hội Twitter để công kích các đối thủ chính trị đang tạo ra những hiệu ứng không mong muốn.

Các lãnh đạo thế giới vẫn bối rối, thậm chí giận dữ vì những hành động được xem là bốc đồng ở Tổng thống Trump. Những tranh cãi liên quan đến sức khỏe tâm thân của ông chủ Nhà Trắng trở nên phổ biến đến nỗi mọi người coi đó là chuyện hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, điều này rõ ràng không bình thường.

Trump từng không ít lần bị cáo buộc phân biệt chủng tộc và thông tin về việc Tổng thống Mỹ dùng từ khinh miệt với Haiti và các nước nghèo khó ở châu Phi, gọi họ là những quốc gia "thối nát", khiến ngay cả những đồng minh thân cận nhất với Mỹ cũng phải lắc đầu ngao ngán.

Tương lai

Tương lai 365 ngày sắp tới ra sao chắc chắn phụ thuộc hoàn toàn vào hành động của Tổng thống Mỹ. Nếu nền kinh tế Mỹ tiếp tục khỏe mạnh và những xung đột ngoại giao được xử lý tốt, ông Trump có lẽ vẫn còn khả năng để tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020.

Nhưng nếu những tin xấu và các bê bối vây quanh Tổng thống Mỹ chiếm ưu thế, Nhà Trắng của Trump sẽ rơi vào thế bị cô lập, thậm chí các thành viên từ chính đảng Cộng hòa và cả đảng Dân chủ sẽ tìm cách để thay thế ông vào năm 2020.

"Vậy liệu Tổng thống Trump có thể nhận ra những áp lực và trách nhiệm ông đang mang không? Thời gian sẽ trả lời", Christie bình luận.