Những "vương quốc nhỏ" trong lâu đài đất ở Trung Quốc

Mỗi lâu đài bằng đất có thể xem như một ngôi làng nhỏ hay "vương quốc nhỏ" của đại gia đình.

Nếu du lịch đến Phúc Kiến, Trung Quốc bạn không nên bỏ qua những tòa lâu đài xây bằng đất kiên cố như những pháo đài bất khả xâm phạm này.


Những tòa lâu đài bằng đất đồ sộ này còn được gọi bằng cái tên khác là Thổ lâu Phúc Kiến. Đây là nhà ở xây bằng đất nện của người Khách Gia và các dân tộc khác tại vùng núi phía Đông Nam tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.

Thổ lâu Thừa Khải.

Kiến trúc thổ lâu còn được gọi là kiến trúc Hakka, do người Hakka xây dựng. Với mục đích chính là “pháo đài” bảo vệ, thổ lâu chỉ có một cửa và không có cửa sổ dưới tầng trệt. Cổng của thổ lầu thường là điểm trọng yếu nhất, thường được gia cố bằng đá và sắt.

Các thổ lâu được xây dựng để bảo vệ gia tộc và chống lại những tên cướp có vũ trang ở miền Nam Trung Quốc từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIX.

Những bức tường đất được làm bằng cách nén đất với hỗn hợp đá, tre, nứa.. có thể dày tới gần 2m, các cửa sổ được làm bằng gỗ dày khoảng 5 - 6cm với lớp ngoài được gia cố bằng tấm sắt.


Những thổ lâu này rắn chắc như những pháo đài bất khả xâm phạm. Bằng chứng là vào năm 1934, một nhóm nông dân nổi dậy đã chiếm một thổ lâu để chống lại các cuộc tấn công của quân đội. Có 19 quả pháo bắn vào thổ lâu nhưng chỉ tạo ra một vết lõm nhỏ.

Thổ lâu Điền Loa Khanh. Tòa nhà này được gọi là "Vua của các Thổ Lầu" gồm 384 phòng được hoàn thành vào năm 1708.

Một thổ lâu thường lớn, có từ 3 - 5 tầng với tầng trên cùng lợp ngói. Bên trong thổ lâu được chia làm nhiều phòng, phòng chứa thực phẩm, ngăn chứa vũ khí, phòng khách, phòng thờ… Ngoài ra, tầng trên cùng thổ lâu còn có gác nhỏ để quan sát, thiết kế những lỗ châu mai để có thể bắn súng từ trong ra.

Thổ lâu nhìn từ bên trong.

Với thổ lâu lớn có thể chứa tới 800 người hay là nơi sinh hoạt cho 80 gia đình. Ở giữa thổ lâu thường là một sân trời có giếng nước - đây là chỗ thờ cúng tổ tiên và tổ chức các hoạt động cộng đồng như hiếu, hỉ.

Thổ lâu Tập Khánh.

Các gia đình ở trong cùng một thổ lâu thường ít có sự phân biệt về mặt địa vị xã hội hay của cải, tất cả các căn hộ trong thổ lâu được xây dựng giống nhau. Tài sản chung như giếng nước, cây trái trong thổ lâu cũng thường được coi là tài sản chung chứ không thuộc về một gia đình nhất định nào.

Thổ lâu Dụ Xương.

Bên trong Thổ lâu Dụ Xương.

Mỗi thổ lâu có thể xem như một ngôi làng nhỏ hay một "vương quốc nhỏ" của một đại gia đình. Trái ngược với cấu trúc đơn giản bên ngoài, bên trong mỗi thổ lâu được xây dựng trang trí khá cầu kì, sao cho ấm áp vào mùa đông, mát vào mùa hè. Các phòng đều đủ ánh sáng, thông gió tốt và toàn bộ tòa nhà được xây dựng sao cho chống được động đất.

Nơi thờ tổ tiên bên trong Thổ lâu Chấn Thành.



Quần thể Thổ lâu Sơ Khê.

Hiện nay có hơn 20.000 thổ lâu nằm rải rác ở khu vực miền núi phía Đông Nam của tỉnh Phúc Kiến. 10 trong số đó có tuổi thọ hơn 600 năm tuổi. Đây được coi là "hóa thạch sống" của kiến trúc xây dựng cổ ở Trung Quốc.


Tập hợp 46 thổ lâu ở Phúc Kiến đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào tháng 7 năm 2008 và thông qua tên gọi chung cho kiểu kiến trúc này là Thổ lâu Phúc Kiến.