Sau khi trở về Mỹ từ chuyến thăm Hà Nội, nhà báo Thomas Fuller của tờ Thời báo New York (New York Times) đã có bài viết về cuộc “đấu trí” giữa người đi bộ và xe máy diễn ra hàng ngày ở thủ đô của Việt Nam.
Nhà báo Thomas Fuller mở đầu, các du khách làm thủ tục nhận phòng tại một khách sạn ở phố cổ Hà Nội đều được lễ tân ở đây truyền cho “bí quyết” để sang đường.
Những bí quyết đó là: Hãy thả lỏng người và tự tin; chú ý quan sát đường ở cả hai chiều và giao tiếp bằng mắt với người lái xe; đi chậm rãi, dứt khoát và đừng bao giờ lùi lại.
Nếu như đến thăm Luân Đôn có lẽ các du khách sẽ nói chuyện về thời tiết, đến Paris họ sẽ tranh luận về nhà hàng nào nên đến và ở nơi đây, thủ đô của Việt Nam, du khách sẽ không thể không nói chuyện về cách qua đường nào là tốt nhất.
 |
| Băng qua đường phố ở Hà Nội là thử thách “kinh hoàng” đối với nhiều du khách nước ngoài. |
Quãng thời gian một thập kỷ tiến hành cải cách đã biến những đại lộ một thời yên tĩnh và có hai hàng cây ven đường thành những “dòng sông” làm từ cao su và thép (xe gắn máy). Khi không ngồi co ro trong khách sạn nữa thì các vị khách du lịch bước ra đường và thể hiện đủ mọi trạng thái cảm xúc từ giật mình hoảng hốt cho đến kinh sợ.
“Ngày đầu tiên chúng tôi cảm thấy rất sợ hãi”, Christelle Rouchaville, một du khách đến từ Pháp tâm sự. Chị và chồng mình đã lấy hết sức can đảm đẩy chiếc xe nôi đi trong giờ cao điểm. “Có những lúc mà chúng tôi không thể nào đi qua đường được”, chị kể.
Chị Christelle Rouchaville có lời khuyên dành cho các du khách khác khi đi bộ là: Hãy tưởng tượng như bạn đang đi trượt tuyết vậy.
“Những chiếc xe máy như những chiếc ván lướt trên đường phố. Bạn cần phải hòa mình vào dòng chảy đó”, chị nói.
Bob Greer, một người Úc đến Việt Nam cùng vợ theo một chương trình giúp đỡ trẻ em tàn tật thì cầu viện đến sự giúp đỡ của thần thánh. “Hãy tin vào Chúa hay người đã sinh ra bạn”, anh nói khi nhìn lướt nhìn con phố nhỏ để quan sát xe máy như một người linh nhìn về phía kẻ thù. “Đừng tỏ ra sợ hãi ngay cả khi đầu gối bạn đang run”, anh chia sẻ.
Hà Nội không phải là thành phố duy nhất trên thế giới có các vấn đề về giao thông. Nhưng khi hàng nghìn chiếc xe máy – có gần 4 triệu chiếc xe máy được đăng ký ở Hà Nội – đổ vào các con phố và ngách nhỏ thì có lẽ lúc đó bạn sẽ thấy các vụ tụ tập của nhóm Hell’s Angels (Câu lạc bộ xe máy toàn cầu) thật là lịch sự và có qui củ.
Người dân Hà Nội, những “chuyên gia” đích thực về cách băng qua đường, đưa ra vô số lời khuyên.
Nguyễn Tuấn Minh, một học sinh trung học, gợi ý về cách sử dụng “lá chắn sống” – băng qua đường khi xung quanh bạn là những người qua đường khác. Em cũng cho rằng qua đường bằng cách nhìn vào mắt người lái xe như lời khuyên của khách sạn là điều không thể.
“Lúc bạn qua đường có khoảng 40 chiếc xe máy vây xung quanh bạn. Nếu họ nhìn thấy bạn, họ sẽ tránh bạn. Đừng vì sợ hãi mà đứng lại”, Tuấn Minh khuyên.
Nhiều người dân Hà Nội phàn nàn rằng giao thông hỗn loạn khiến họ vô cùng căng thẳng, đặc biệt là tiếng còi xe vang lên không ngớt. Phạm Công Thịnh, một người Hà Nội gốc làm bảo vệ ở khách sạn Metropole hồi tưởng lại thời điểm cách đây 2 thập kỷ khi ông đi làm bằng xe đạp trên những đường phố yên tĩnh, trước khi Việt Nam mở cửa nền kinh tế.
“Cuộc sống khi đó thật dễ dàng và thanh thản. Bây giờ thì mọi người ai cũng căng thẳng, ai cũng muốn kiếm tiền”, ông Thịnh nói.
Phố cổ là nơi mà du khách có thể cảm nhận được rõ khái niệm dân cư đông đúc một cách sống động nhất.
Nhìn chung Hà Nội có đường dành cho người đi bộ khá tốt nhưng nhiều chỗ đã bị biến thành bãi trông xe máy khiến người đi bộ buộc phải đi xuống lòng đường.
“Đôi khi các du khách quay trở lại và tỏ ra rất sốc”, chị Nguyễn Thị Xoa, một nhân viên đại lý du lịch chuyên cung cấp các dịch vụ du lịch tại khu vực phố cổ, cho biết. Lời khuyên của chị dành cho du khách khi đi qua đường ở đây là: “Tôi vẫn thường khuyên họ phải hết sức tự tin và đi chậm rãi. Đừng bao giờ chạy. Đừng dùng dằng mà hãy khiến người khác đoán được bạn định đi thế nào”.
Chính phủ Việt Nam vẫn chỉ dẫn cho những người thi lấy bằng lái xe là: “Xe máy phải nhường đường cho người đi bộ tại những chỗ có vạch băng qua đường”. Những điều đó chỉ là mơ ước mà thôi. Trên thực tế thì các vạch trắng dành cho người đi bộ chỉ mang ý nghĩa trang trí là chính. Những luật lệ giao thông khác cũng bị coi thường mà dường như không bị phạt.
Người dân Hà Nội thường phải chú ý quan sát hai hướng trước khi băng qua một con đường một chiều. Và ở một số ngã tư thì đèn báo giao thông dường như chỉ có “tác dụng” làm lãng phí điện.
“Ở các nước khác, khi đèn chuyển sang màu đỏ thì tất cả mọi người đều dừng lại. Nhưng ở đây, nếu không có cảnh sát giao thông thì họ sẽ vượt cả đèn đỏ”, ông Thịnh, bảo vệ khách sạn Metropole, cho biết.
Ông Thịnh đã giúp các vị khách nước ngoài của mình bằng cách vẽ sơ đồ hành trình dành riêng cho họ, hướng dẫn họ cách băng qua đường dễ dàng nhất. Ông cho biết hầu hết mọi người quay trở về khách sạn mà không gặp sự cố gì.
“Chỉ một số ít khách quay trở lại mà vẫn cảm thấy sốc”, ông cho biết.
Không giống như nhiều nước phương Tây mà xe máy chỉ dành để giải trí. Ở Hà Nội, xe máy là phương tiện giao thông chính (còn xe hơi chỉ dành cho người giàu).
Thường thì xe máy còn được dùng để chở hàng hóa, khiến tình trạng giao thông trở nên hỗn loạn hơn. Người lái xe máy có thể mất tập trung do họ phải cố gắng lấy thăng bằng khi chở những chiếc ti vi màn hình phẳng, những thùng bia hay những túi đựng hoa giả.
Trên khắp đất nước Việt Nam, các vụ tai nạn do xe hơi và xe máy đã khiến nhiều người thiệt mạng.
Truyền thông Việt Nam cho biết năm ngoái trên cả nước có 44.548 vụ tai nạn khiến hơn 11.000 người thiệt mạng.
Ủy ban an toàn giao thông quốc gia Việt Nam không tiết lộ số thương vong của thủ đô Hà Nội, tuy nhiên với mật độ xe máy dày đặc thì người lái xe khó có thể đi với tốc độ cao và giảm nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Một cảnh sát giao thông tại một ngã tư lớn cho biết, hầu hết các vụ tai nạn mà anh chứng kiến đều chỉ là những va quệt nhỏ.
Số lượng lớn du khách có mặt ở khu vực phố cổ Hà Nội – mà rất nhiều người trong số đó cho biết họ rất mong được quay trở lại – cho thấy sự quyến rũ của thành phố đã bù đắp cho những thách thức về giao thông.
Và đối với những du khách nào thực sự cảm thấy kinh hãi giao thông ở đây thì họ có thể sử dụng các phương tiện giao thông công cộng.
Cô Xoa, nhân viên hãng du lịch, cho biết cô vừa giúp một du khách sợ hãi trước tình trạng giao thông Hà Nội tìm đường về khách sạn của mình. Khi được biết khách sạn chỉ cách đó không xa và mất một lúc đi bộ - thực ra là chỉ ngay gần đó – cô Xoa khuyên du khách đó đi bộ nhưng người nữ du khách nhất quyết không làm theo lời khuyên của cô.
“Cô ấy nói “Tôi sẽ gọi taxi”, cô Xoa kể lại.
Video clip hài về sự khác biệt trong "phong cách sang đường" giữa người Việt Nam và người nước ngoài
Tùng Lâm
Infonet
New York Times 'dạy' dân Mỹ cách sang đường ở Hà Nội
