Khủng hoảng Italia: Một cây nhỏ có thể làm nên non?

Nằm trên đường nứt gãy của khu vực sử dụng đồng euro, ở giữa một thủ đô Rome “lúng túng” của Italia và một thành phố Vienna “hiệu quả” của Áo, thị thấn nhỏ South Tyrol đang chứng tỏ rằng Italia hoàn toàn có thể thành công về mặt kinh tế.

Bạo động phản đối chính phủ tại thủ đô Rome, Italia trung tuần tháng 10.2011.

5h sáng, trong không khí khô lạnh của vùng núi Alps, khi mặt trời vẫn còn chìm khuất sau cái bóng của đỉnh núi Dolomite, một dòng người xếp hàng trật tự ở quảng trường được quét sạch sẽ của thị trấn Bolzano. Bước đều qua lối đi trải sỏi, những người dân địa phương chờ gặp Thị trưởng Luis Durnwalder, người đều đặn tiếp dân từ 6 đến 8 giờ sáng.
Điều này không phải xảy ra ở Đức, Australia hay Thụy Sĩ. Mà ở Italia - một quốc gia không được biết đến có thói quen làm việc theo nội quy hay có sự trân trọng đối với các quy tắc hay quy định. Hơn thế nữa, quốc gia này, trong tuần qua, bấp bênh trong sự đổ vỡ của chính trị và tài chính. “Toàn bộ phần còn lại của nước Italia ghen tị với chúng tôi, nhưng là với những thành quả, chứ không phải với cách chúng tôi làm ra thành quả đó”, Thị trưởng Durnwalder của thị trấn Bolzano thuộc vùng tự trị South Tyrol nói.
Đây là khu vực, với dân số nói hai ngôn ngữ Đức và Italia, nằm trên đường đứt gãy địa lý, chính trị và văn hóa của khu vực sử dụng đồng euro. Ở đây hầu như không có người thất nghiệp, dân thị trấn nằm trong số những người giàu nhất nước Italia trong khi chính quyền địa phương không hề gánh chịu bất kỳ khoản nợ nào, trái ngược hẳn với chính quyền thành phố các nơi khác tại Italia.
Ông Durnwalder, 70 tuổi - sinh ra trong một gia đình nông dân với “11 người con, 5 con bò và 1.200m đất đồi” - đã học về nông nghiệp và luật trước khi trở thành thị trưởng thị trấn đầu tiên ở Bolzano rồi sau đó gia nhập chính quyền khu vực. Ông có ít thời gian để ý rằng người miền nam Italia “lười biếng” và “ngại ngần làm việc” ra sao, thay vào đó thành thật nói với người dân rằng tình huống tệ như thế nào và tập trung giải thích cho họ các biện pháp xử lý.
Ví dụ như tại sao tuổi nghỉ hưu phải tăng lên là bởi vì con người giờ đây sống thọ hơn trong khi ít các thành viên hoạt động kinh tế hiệu quả trong xã hội. Ông Durnwalder điều hành South Tyrol – một trong 5 vùng tự trị tại Italia - từ năm 1989 và trở thành người điều hành lâu năm nhất tại nước này.
Trong suốt thời gian đó, ông Durnwalder chứng kiến tổng cộng 17 đời thủ tướng khác nhau và hầu hết các chính phủ chỉ tồn tại được từ 9-10 tháng. “Họ lên cầm quyền một thời gian ngắn, muốn tạo dấu ấn và giành được sự ủng hộ của cử tri bằng các dự án vĩ mô song những gì họ thực sự làm được chỉ là tạo thêm nợ cho đất nước”, ông Durnwalder nói.
Hiện Italia đang gánh khoản nợ công lớn thứ hai tại khu vực sử dụng đồng euro, đứng sau Hy Lạp. Khoản nợ của Italia bằng 120% GDP nước này và đang bị tác động mạnh bởi sự phát triển kinh tế ì ạch. Ba ủy ban tín dụng lớn trên thế giới gần đây đồng loạt hạ chỉ số của Italia, điều đó có nghĩa nền kinh tế của Italia giờ đây bị đánh giá ít an toàn hơn Slovakia và Estonia - hai nước nghèo nhất trong khu vực sử dụng đồng euro.
Trái ngược hoàn toàn là South Tyrol, khu vực rộng 78 nghìn km vuông với dân số là 500 nghìn người, vẫn đang duy trì sự quản lý mạnh mẽ đối với nền tài chính của mình và ở mức xếp hạng tín dụng AAA. Mức GDP trên đầu người trung bình ở khu vực này vào khoảng 34.600 nghìn euro - nhiều gấp đôi so với mức GDP trên đầu người của Sicily - một khu vực có nền tự trị tương tự ở Italia song vẫn vấp phải các vấn đề như tham nhũng, sản xuất ít và điều hành hành chính yếu kém. Tỉ lệ thất nghiệp tại South Tyrol cũng chỉ xấp xỉ dưới mức 2% trong khi Sicily là 25%.
Theo ông Durnwalder, toàn bộ nước Italia cần phải học cách làm của thị trấn Blozano: “Chúng tôi luôn có điều kiện kinh tế tốt hơn ở phía bắc, do đó chúng tôi làm việc chăm chỉ với năng lượng và các nguồn tài nguyên. Phía bắc phải làm việc để hỗ trợ cho phía nam”, cũng theo ông, Italia là một nước ốm yếu song hoàn toàn có thể khỏe mạnh trở lại nếu dân số sẵn sàng “điều trị bệnh”. (

(Theo Telegraph)