Iraq truy tìm $17 tỷ tiền mặt bị mất

BAGHDAD (Reuters) - Quốc Hội Iraq đang nhờ Liên Hiệp Quốc giúp truy tìm $17 tỷ tiền bán dầu hỏa mà Iraq nói bị ăn cắp mất trong thời gian Mỹ chiếm đóng nước này sau 2003.

Số tiền này là của Iraq, do Hoa Kỳ kiểm soát và được chở bằng tiền mặt từ Hoa Kỳ qua Iraq để giúp tái thiết nước này sau khi Tổng Thống Saddam Hussein bị lật đổ.

Năm 2004, chính phủ của Tổng Thống George W. Bush cho máy bay chở hàng tỷ đô la tiền mặt vào Iraq (Hình minh họa)

Trong một bức thư gởi văn phòng Liên Hiệp Quốc tại Baghdad, Ủy Ban Liêm Chính Quốc Hội Iraq nhờ giúp tìm và thu hồi lại tiền bán dầu bị lấy đi từ Quỹ Phát Triển Iraq (Development Fund of Iraq - DFI) năm 2004 và thất lạc trong khoảng thời gian loạn ly sau khi Mỹ chiếm đóng.

“Mọi dấu hiệu cho thấy các cơ quan của Hoa Kỳ phạm tội nhũng lạm tài chánh khi cướp đoạt tiền của nhân dân Iraq, đã được dành riêng cho việc phát triển Iraq, và số tiền này là khoảng $17 tỷ,” bức thư viết, kèm một bản báo cáo dài 50 trang.

Ủy ban này gọi sự thất thoát $17 tỷ là một “tội ác tài chánh” nhưng nói các nghị quyết của Hội Ðồng Bảo An LHQ không cho phép Iraq kiện Hoa Kỳ để đòi lại số tiền này.

“Ủy ban quyết định chuyển vấn đề tới quý vị... để xem xét vấn đề này và thu hồi số tiền bị cướp đoạt,” bức thư viết. Hãng thông tấn Reuters đã có được một bản sao của bức thư.

Reuters đã không nhận được phản hồi từ các viên chức Liên Hiệp Quốc.

Quỹ DFI được thiết lập năm 2003 theo yêu cầu của Thẩm quyền Liên Minh Lâm Thời (Coalition Provisional Authority - CPA), cơ quan hành chánh do Hoa Kỳ lập ra để điều hành Iraq sau khi chiếm đóng. CPA do ông Paul Bremer cầm đầu.

Tiền trong quỹ DFI được chỉ định để dùng trả lương và tiền hưu của công chức Iraq cũng như để tài trợ các công trình tái thiết.

Năm 2004, chính phủ của Tổng Thống George W. Bush cho máy bay chở hàng tỷ đô la tiền mặt vào Iraq.

Tiền này là của Iraq, kết quả của việc bán dầu hỏa, tiền trong chương trình dùng dầu hỏa đổi lấy thực phẩm của LHQ thời Sadam Hussein, và tiền từ tài sản Iraq bị phong tỏa.

Tháng 7 năm ngoái, một báo cáo của văn phòng Tổng Thanh Tra Hoa Kỳ cho Tái thiết Iraq (Special Inspector General for Iraq Reconstruction - SIGIR) nói Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ không giải trình được $8.7 tỷ tiền dầu hỏa Iraq sau cuộc xâm chiếm năm 2003.

Phát ngôn viên chính phủ Iraq, Ali al-Dabbagh, nói với truyền hình Al Jazeera hôm Chủ Nhật:

“Không một ai phía Iraq điều khiển việc làm của ông Paul Bremer vào lúc đó. Vì vậy tôi nghĩ chính phủ Hoa Kỳ phải trả lời rõ ràng số tiền này đã được dùng ở đâu và ra sao.”

Ông nói thêm:

“Chúng tôi cũng hiểu là có những người Iraq cũng dính vào trong những sự bất minh và nhũng lạm trong thời ông Paul Bremer ở Iraq.”

Tiền Iraq thất lạc

Tiền trong quỹ DFI không phải là món tiền duy nhất bị thất lạc. Trong thời gian Hoa Kỳ chiếm đóng Iraq, có rất nhiều món chi tiêu và tất cả phải dùng tiền mặt, mà cơ chế kiểm toán không hoàn chỉnh, rất nhiều món tiền bị thất lạc.

Nhiều cuộc kiểm toán sau này cho thấy nhiều món tiền của Iraq, của Hoa Kỳ, và của Liên Hiệp Quốc đều bị thất thoát không giải trình được.

Năm ngoái, một sĩ quan Mỹ gốc Việt thú nhận ăn cắp hàng thùng tiền mặt được trao cho ông quản lý lúc phục vụ tại Iraq. Ðại Úy Michael Dũng Nguyễn thú nhận ăn cắp $690,000 tiền mặt và gởi về nhà mua xe, mua nhà, mua hàng điện tử. Ông bị kết án 30 tháng tù, theo sau là 3 năm quản thúc.

Tuy nhiên, số tiền cựu Ðại Úy Michael Dũng Nguyễn quản lý không phải tiền DFI (vốn là tiền của Iraq) mà là tiền trong quỹ CERP, là tiền của Hoa Kỳ và do Bộ Quốc phòng quản trị.

theo nv