Chính quyền Việt Nam buộc phải làm ngơ cuộc biểu tình chống Trung Quốc

Ngày hôm nay, 05/06/2011, tại Hà Nội và Sài Gòn, hàng trăm người, ở Sài Gòn lên đến hàng ngàn người, đã biểu tình trước các cơ quan đại diện của Trung Quốc để phản đối những hành động gây hấn của Bắc Kinh tại Biển Đông.

Theo giới quan sát, đây là một sự kiện hiếm thấy tại Việt Nam. Cách nay 4 năm, vào 2007, các cuộc biểu tình tương tự đã bị giải tán, sau đó, nhiều người bị bắt giữ.

Câu hỏi đặt ra là tại sao lần này, chính quyền Việt Nam lại làm ngơ trước các cuộc biểu tình chống Trung Quốc. Nếu Trung Quốc tiếp tục gây hấn thì phản ứng của Việt Nam sẽ ra sao ?, thái độ của Mỹ nếu khả năng này xẩy ra ?

Sau đây là phân tích của nhà báo Lưu Tường Quang, từ Sydney.

Cả ngàn người xuống đường tại Sài Gòn và Hà Nội phản đối Trung Quốc

Hàng trăm người tập hợp trước đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội, cả ngàn người trước tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại thành phố Hồ Chí Minh, vào hôm nay, 05/06/2011, đông đảo người dân trong nước, đã xuống đường phản đối các hành động của Trung Quốc xâm phạm chủ quyền của Việt Nam tại khu vực Biển Đông.

Các cuộc biểu tình và tuần hành đã diễn ra một cách ôn hòa, quy tụ chủ yếu là thanh niên, nhưng cũng thu hút nhiều nhân sĩ trí thức lớn tuổi.

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, khoảng 300 người đã tập hợp biểu tình trong nửa tiếng đồng hồ trước khi giải tán một cách ôn hòa theo yêu cầu của 50 cảnh sát vũ trang được phái đến nơi theo dõi.

Hãng tin Mỹ AP còn cho biết thêm là sau khi rời nơi biểu tình, đoàn người còn tuần hành qua các đường phố trung tâm Hà Nội hướng về hồ Hoàn Kiếm, vừa đi vừa hát quốc ca và hô vang các khẩu hiệu chống Trung Quốc.

Những người tham dự đã mang theo đủ loại biểu ngữ, nội dung đả kích Trung Quốc xâm lấn vùng biển đảo của Việt Nam như : "Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam", " Phản đối Trung Quốc gây hấn", "Trung Quốc phải chấm dứt gây hấn", "China, hàng xóm to xác, xấu tính", "Phản đối đường lưỡi bò phi pháp"…

Có người còn trương cờ Trung Quốc nhưng bên trên có in thêm biểu tượng của quân cướp biển là hình chiếc đầu lâu bên trên hai lưỡi kiếm đan chéo vào nhau. Bên cạnh đó cũng có những khẩu hiệu ghi bằng Việt ngữ và Hoa Ngữ, nội dung nêu bật "Trung Hoa vĩ đại, xử sự tầm thường".

Một biểu ngữ khác mang chân dung tướng Võ Nguyên Giáp bên trên ghi chữ "Trung Quốc phải chấm dứt gây hấn", bên dưới kêu gọi "Việt Nam tinh nhuệ hóa quân đội".

Trả lời câu hỏi của AFP, một tư chức 50 tuổi, giải thích lý do thúc đẩy ông tham gia cuộc biểu tình như sau : "Chúng tôi đến đây để yêu cầu chính phủ có một số biện pháp bảo vệ chủ quyền quốc gia". Một sinh viên 21 tuổi cho biết là sở dĩ họ phải biểu tình vì cảm thấy đất nước bị Trung Quốc sỉ nhục.

Trả lời RFI, tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện tại Hà Nội, một người đã quan sát cuộc biểu tình, xác nhận đây là một hành động "tự phát" của quần chúng :

"Cuộc tuần hành, biểu tình trước đại sứ quán tại Hà Nội diễn ra ngày hôm nay là cuộc biểu dương lực lượng không có người tổ chức, người cầm đầu, đều là do tự phát.

Vào khoảng lúc 7giờ 30, đã có lác đác một số người tập trung ở một số quán cà phê xung quanh công viên, chỗ có tượng đài Lênin, tức là trước cửa đại sứ quán Trung Quốc.

Đến lúc vào khoảng gần 8 giờ, đã có khoảng 100 người tụ tập, giương cao biểu ngữ và khẩu hiệu. Chúng tôi thấy tất cả những khẩu hiệu này đều là phản đối việc nhà cầm quyền Trung Quốc vừa có cử chỉ gây hấn tại vùng Biển Đông thuộc lãnh hải của Việt Nam, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam.

Tất cả những người đi biểu tình hôm nay đều thể hiện một tinh thần yêu nước, luôn luôn đứng bên cạnh nhau và tỏ một thái độ rất cương quyết đối với Trung Quốc. Cử chỉ thì rất ôn hòa.

Vào khoảng gần 9 giờ, cảnh sát, các lực lượng an ninh có tới và yêu cầu mọi người dời khỏi khu vực vườn hoa ở trước cửa đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội. Họ dùng một cái dây mềm tiến vào đoàn người để buộc đoàn người rời khỏi cái khu vực vườn hoa đó. Lúc đó có hai đoàn, một đoàn kéo về Bờ Hồ, một đoàn kéo dọc theo đường Phùng Hưng rồi cũng ra Bờ Hồ, tuần hành trên các đường phố. Kết thúc cuộc tuần hành là vào khoảng 12 giờ.

Chúng tôi thấy rằng buổi tuần hành, biểu tình hôm nay diễn ra ở Hà Nội là ôn hòa và rất tôn trọng các điều luật, không có gây ra một sự cố gì đáng tiếc.

Tôi thấy là người dân đã thể hiện được tinh thần yêu nước, luôn luôn đứng bên cạnh nhau và đứng bên cạnh chính quyền Việt Nam trong việc phản đối sự xâm phạm lãnh thổ, lãnh hải của Trung Quốc trong thời gian vừa rồi. Cuộc biểu tình này không phải là cuộc biểu tình lớn, nhưng tôi rất mừng là lòng dân rất đoàn kết và các cơ quan an ninh hôm nay đã ứng xử một cách rất là « được », không gây ra một sự xung đột nào.

Tôi cho rằng, dù là tự phát nhưng cuộc tuần hành đã thể hiện được tinh thần của nhân dân Việt Nam trước các hành động ngang ngược của Trung Quốc trên khu vực Biển Đông thuộc lãnh hải của Việt Nam trong thời gian vừa qua".

Tính đến 12 giờ trưa nay, giờ Paris, tức 18 giờ Hà Nội, báo chí chính thức tại Việt Nam chưa thấy đưa tin về các cuộc biểu tình, nhưng thông tin, hình ảnh và video về các cuộc biểu tình đã rộ nở trên các trang blog.

Ít nhất 1000 người biểu tình tại Sài Gòn

Theo nguồn tin trên blog, tại thành phố Hồ Chí Minh, thủ phủ kinh tế của Việt Nam, phong trào biểu tình rất rầm rộ, quy tụ từ ít nhất 1000 người cho đến 3000 người, có ước tính lên đến 8000 người.

Theo các nhân chứng, công an đã cho chận xe trên các đường phố phía trước tổng lãnh sự quán Trung Quốc, ở góc đường Nguyễn Thị Minh Khai (tên cũ là Hồng Thập Tự rồi Xô Viết Nghệ Tĩnh) và Phạm Ngọc Thạch (tức là Duy Tân trước đây), nhưng vẫn cho người đi bộ vào. Sau khi tập hợp trước tổng lãnh sự quán Trung Quốc, đoàn biểu tình cũng tuần hành trên các trục lộ lớn khu vực chung quanh Nhà thờ Đức Bà, tòa tổng lãnh sự Mỹ, dinh Thống Nhất (tức Dinh Độc lập).

Về phong trào biểu tình ở Sài Gòn, giới quan sát ghi nhận nhiều yếu tố đáng lưu ý. Trước hết là số người tham gia rất đông, vượt mức 1000, lại có sự hiện diện của nhiều nhân sĩ, trí thức, như nhà sử học lão thành Nguyễn Đình Đầu, ông Lê Hiếu Đằng, nguyên phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh, nhà thơ Đỗ Trung Quân, ông Huỳnh Tấn Mẫm, cựu lãnh đạo phong trào sinh viên Sài Gòn trước đây…

Mặt khác, đoàn biểu tình cũng hô hàng loạt khẩu hiệu khi đứng trước cửa tòa tổng lãnh sự Trung Quốc như : "Hoàng Sa - Trường Sa - Việt Nam", "Ðả đảo Trung Quốc"… Biểu ngữ cũng đa dạng, có cả khẩu hiệu bằng Anh ngữ như "China must respect UNCLOS 1982 (Trung Quốc phải tôn trọng Công ước Luật Biển Liên Hiệp Quốc) ; Justice and Peace on Oriental Sea (Hòa bình và Công lý trên Biển Ðông) ; Paracel and Spratly belong to Viet Nam (Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Việt Nam)…”

Một sinh viên 24 tuổi, đã từng tham gia cuộc biểu tình chống Trung Quốc cách nay 4 năm, lần này cũng có mặt trong đoàn người đã không tránh khỏi so sánh hai sự kiện. Trả lời RFI, anh cho biết :

« Hồi sáng mình lên trên quận Nhất hồi khoảng 9 giờ, lúc mới lên thì đường đông nghẹt luôn. Bình thường sáng Chủ nhật thì dân Sài Gòn hầu hết là họ cũng vẫn còn ngủ, nói chung rất lười, nhưng buổi sáng nay rất là đông. Mà lúc lên thì thấy công an giao thông họ chặn hết mấy đoạn đường xung quanh Tòa tổng lãnh sự Trung Quốc, chặn toàn bộ luôn. Mình không thể nào đi xe tới quanh khu vực đó được hết. Lúc đó cảm thấy rất là buồn, nghĩ rằng lần này chắc trấn áp mình rất dữ.

Mình thấy rất ngạc nhiên khi thấy chung quanh đó đột nhiên có rất nhiều bãi giữ xe tự phát lập ra để giữ xe cho mình. Bình thường thì mấy cái chỗ này không có những bãi giữ xe đó đâu. Bây giờ thì rất là nhiều chỗ để giữ xe cho mình. Tất cả các bãi giữ xe đều không giữ quá 11 giờ trưa.

Mình đi bộ tới khu công viên trước Dinh Thống Nhất, lúc này còn sáng sớm. Thật ra ban đầu công an họ làm rất là dữ, không cho mình đi vô khu vực đó. Nhưng mà dân mình tụ tập trước khu Dinh Độc Lập rất đông, rồi một vài người họ thử bước vào khu vực của Lãnh sự quán Trung Quốc, thì thấy công an cũng giả lơ cho mình luôn. Thế là người ta bắt đầu túa vô rất là đông. Thanh niên, người già, người trẻ đều mang nhiều khẩu hiệu. Đây là lần đầu tiên…Thế hệ trẻ 8x như mình chưa bao giờ có được cái dịp như vậy hết.

Ngày xưa, cách đây bốn năm, cuối năm 2007 thì cũng có một cái dịp tương tự nhưng chỉ trăm mấy, hai trăm người thôi. Chứ cái số lượng mà mấy ngàn người như vậy là cực kỳ khủng khiếp ! Đây là lần đầu tiên mình thấy cái sự kiện hoành tráng như thế này. Mình nghĩ đây là một tín hiệu rất đáng mừng. Chưa chắc mình nói lên tiếng nói như thế này thì Trung Quốc sợ mình, nhưng đây là một cái dịp để cho người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ như mình quen dần với chuyện dân chủ, quen dần với chuyện tự do ngôn luận.

Nói chung là đợt này kể cả những người mà họ ghét chính quyền của mình, họ cũng không có nhân cơ hội này để mà chỉ trích. Ví dụ như mình chẳng hạn, bản thân mình cũng không có ưa gì chính quyền, nhưng mình cũng không đeo những khẩu hiệu gì đả phá chính quyền hết, mà mình chỉ tập trung vào chống đối hành động của tụi Trung Quốc mà thôi. Thành ra không hề có việc xô xát lẫn nhau trong đám đông hoặc với cảnh sát gì hết. Mọi người rất là vui vẻ.

Đi ngang khu Đồng Khởi rồi những khu công viên trước Dinh Độc Lập…nói chung rất là vui. Đi từng đoàn, từng đoàn…xong rồi nhiều người đi về thì những lớp người khác họ tới hòa nhập vô, hòa nhập vô…Rồi những khẩu hiệu hô lên là đám đông còn lại hô theo, thành ra cảm thấy rất là phấn khích, ai cũng vui hết. Thậm chí nhiều khi mình thấy mấy anh công an mặt hầm hố nhưng vẫn như là « tát nước theo mưa », theo mình vậy đó. Thậm chí mấy người lớn lớn họ dạn, họ nói với cảnh sát, tui biểu tình xong tui mời anh đi nhậu nha, thì mấy ổng cũng cười cười rất vui vẻ. Mình cũng không ngờ biểu tình lại vui như vậy, lần đầu tiên trong đời mình thấy ! »

Theo hãng AFP, biểu tình là một hành động đầy rủi ro tại Việt Nam, và nhiều người tham gia các cuộc biểu tình chống Bắc Kinh trước đây, vào năm 2007, từng bị bắt giữ sau khi chính quyền Việt Nam bị Trung Quốc phản đối vì đã cho phép sự kiện này diễn ra.

Lần này, các cuộc biểu tình đã được gián tiếp bật đèn xanh cho thấy là việc Trung Quốc chèn ép Việt Nam tại Biển Đông đã trở thành nghiêm trọng, đặc biệt sau vụ Bắc Kinh cho tàu hải giám tiến vào bên trong vùng thềm lục địa của Việt Nam để cắt cáp thăm dò của tàu nghiên cứu địa chấn của Việt Nam, ở ngoài khơi miền Trung Việt Nam cuối tháng Năm vừa qua, rồi sau đó tiếp tục sách nhiễu một tàu thăm dò khác của Việt Nam ngoài khơi miền Nam… Khi bị phản đối, Bắc Kinh lại đổ lỗi cho Việt Nam là đã hoạt động tại các vùng biển thuộc chủ quyền của họ.

RFI