Bàn về tên của Tổng thống Mỹ và trùm khủng bố quá cố, ông Larbi Sadiki đưa ra một quan điểm khá thú vị, có thể nói là tiêu biểu của các quốc gia Trung Đông.
Larbi Sadiki - giảng viên cao cấp Chính trị Trung Đông tại Đại học Exeter/Anh.
Larbi Sadiki là giảng viên cao cấp Chính trị Trung Đông tại ĐH Exeter (Anh), và là tác giả của cuốn Arab Democratisation: Bầu cử không dân chủ (do ĐH Oxford ban hành năm 2009) và Tìm kiếm Dân chủ cho Arab (do ĐH Columbia ban hành năm 2004), Hamas sắp tới và tiến trình chính trị (2011).
Dưới đây là bài viết của Larbi Sadiki mà al Jazeera đăng tải, viết về hai cái tên được nhắc tới nhiều nhất chỉ trong vài ngày qua trên các phương tiện truyền thông thế giới:
Obama và Osama có vần điệu, nhưng đó không phải là mối tương quan duy nhất của họ. Obama và Osama là những điển hình về mẫu những người đàn ông phi thường. Sức mạnh của họ luôn tồn tại trong ý tưởng, lý tưởng và mơ ước chỉ có điều là những ý tưởng và ước mơ của 2 người này hoàn toàn trái ngược nhau
Osama lựa chọn lối sống của Al-Walid bin Talal – ông vua của thế giới Arab và là nhà đầu tư tài ba thứ 2 trên thế giới.
Sức mạnh của Osama xuất phát từ sức mạnh của đức tin.
Obama là một công dân Mỹ xuất sắc sử dụng bản lĩnh và trình độ chính trị của mình để ngự trị Nhà Trắng. "Người thợ săn" Obama là lãnh đạo của quốc gia mạnh nhất và đáng sợ trên trái đất
Biểu tượng Obama và Osama
Hai người đàn ông thuộc hai thái cực của thế giới nhưng cả hai đều nằm trong cấu trúc xã hội và tình trạng mang tính biểu tượng của họ gợi lên một quang phổ của cảm xúc con người tình yêu và thù hận, sự ngưỡng mộ và nghi ngờ.
Cả hai đều được tiếp thu các tư tưởng chính trị đặc biệt trong một loạt các bài thuyết giảng và đem truyền lại tư tưởng đó cho các "tín đồ" của mình.
Khi cuộc "Thánh chiến" được phát động trong cuộc chiến tranh của Taliban chống lại Liên Xô, Osama đã tự hào đón nhận như là một anh hùng của thế giới Arab. Còn sự kiện 11/9 đã đánh dấu việc ông từ bỏ danh hiệu anh hùng cùng dòng dõi Yemen của ông và tạo ra học thuyết mới cho mình - Thuyết “cảm tử”.
Cả hai người đều là những họa sĩ thiên tài tạo ra những tác phẩm Galatea vĩ đại (*). Osama tạo ra một tác phẩm điêu khắc có ngà voi là một chú giải Thánh Kinh và được mạ bằng học thuyết Salafi-Wahhabi của đạo Hồi. Obama tạo ra một tác phẩm hoàn mĩ được tạo nên từ các học thuyết chính trị đối xứng từ trái sang phải từ trên xuống dưới.
(*) Các tác phẩm Galatea mang chất thần thoại, phong cách hội họa có từ thời Phục Hưng ở châu Âu.
Obama là một siêu thần thánh hay vị thần của chủ nghĩa tư bản hiện đại, Osama là sản phẩm của ngành Wahhabi khắt khe của Hồi giáo được sáng lập vào thế kỉ thứ 18. Họ tạo ra những huyền thoại, quân đội, vũ khí, và các ngôn ngữ cho phù hợp. Đây là những đồ trang trí quyền lực mà họ tô điểm lên bức Galatea của họ.
Bức Galatea của Osama được chạm khắc trong một tình yêu với lý tưởng "phòng thủ” và “bạo lực” của cộng đồng Hồi giáo toàn cầu. Tư tưởng chính trong việc điêu khắc của Osama là các nước tư bản phương Tây đều có tội, phải sử dụng bạo lực để chống lại bạo lực của Tư bản và ông là người chỉ huy của các “tín hữu".
Obama đã tạo ra một loại đức tin khác. Các nước phải bị xâm lược (theo Bush) đã được duy trì bởi Obama, một “hệ thống giam giữ” các quốc gia khác được Obama sửa đổi theo cách của riêng mình và một cuộc chiến tranh núp dưới chiêu bài chống "khủng bố" của Obama đã leo thang trên toàn cầu.
Trong niềm vui chiến thắng, người Mỹ có nghĩ về hình ảnh của chính mình?
Nhiều người Hồi giáo đã ăn mừng khi Osama tạo ra “đau đớn” cho nước Mỹ, đó là sai lầm. Hôm nay có một sự đảo ngược các vai trò: người Mỹ ăn mừng về cái chết của Osama được công bố. Việc giết hại Osama là một bí mật của chính quyền Obama và nó được coi như quà cưới ý nghĩa nhất của nước Mỹ tặng cho đám cưới của Will và Kate tại Anh.
Công dân Mỹ được tự do để ăn mừng nhiều như họ muốn, nhưng họ cũng muốn có một cơ hội để chiêm ngưỡng “xác chết Osama”. Giá trị của người Mỹ được tạo ra trên cơ sở bình đẳng đối với tất cả mọi người không phân biệt màu da, sắc tộc, quốc tịch, hoặc tín ngưỡng. Tuy nhiên sự bình đẳng tạo nên giá trị Mỹ lại được chính phủ Mỹ thể hiện bằng những hành động đi ngược lại với tiêu chí đó. Nhân dân Mỹ liệu có suy nghĩ về những hành động hỗ trợ các nhà độc tài được che chắn bằng các cuộc họp dân chủ diễn ra tại Nhà Trắng
Lễ kỷ niệm của họ sẽ chỉ có ý nghĩa hơn nếu họ chú ý đến những điều xấu của sự thờ ơ hoặc thiếu hiểu biết trong chính quyền của họ. Với mức độ khác nhau và những hoàn cảnh khác nhau, các hành vi vi phạm của họ hiếm khi phản ánh.
Kết thúc của bin Laden là một sự khởi đầu mới cho người Hồi giáo
Hình ảnh của Osama được lưu truyền trong một bộ phận thế giới Arab như một huyền thoại.
Cuộc cách mạng hoa nhài nổ ra và chiến thắng ở Tunisia và Ai Cập làm cho một phần Galatea của Osama bị chôn lấp. Nhưng giờ đây, cái chết của Osama đã tạo ra một huyền thoại một tư tưởng về “Tình Anh Em” được cộng đồng Hồi giáo xem như kim chỉ nam cho mọi hành động.
Điều này làm cho chiến thắng của người Mỹ trở nên vô nghĩa và các bức ảnh của Osama được diễu hành một cách công khai như là một biểu tượng của sự chiến thắng. Đối với Osama, cái chết không phải là hết, hệ tư tưởng của Osama được lưu truyền trong một bộ phận của thế giới Arab như một huyền thoại.
Chưa biết cái chết của Osama mang lại gì nhưng hiện nay toàn bộ nước Mỹ và đồng minh phương Tây đang đặt trong tình trạng báo động cao nhất. Bóng ma của thù hận, ngạo mạn, và bạo lực có thể vượt thời gian tái nhập vào cộng đồng Hồi giáo tạo thành một tương lai mới, sự hiểu biết mới, và khả năng mới...
Những người lãnh đạo thành lập của Al Qaeda như Osama bin Laden và Ayman Zawahiri không đến từ một số khu vực thù nghịch trên đường phố Arab mà từ các giai cấp đặc quyền đến từ đồng minh của Mỹ.
“Obama bin Laden đã chết” (?!)
Trong những ngày đầu tin tức về cái chết của trùm khủng bố bin Laden được lan truyền, không ít cơ quan truyền thông (báo hình và báo tiếng) trên thế giới đã mắc sai phạm lớn khi "nói nhịu", gọi nhầm tên của Tổng thống Mỹ (Obama) và trùm khủng bố (Osama).
Trước hết là sơ xảy của hãng truyền hình Fox. Chỉ 16 giây sau khi Tổng thống Mỹ Barack Obama công bố việc bin Laden bị giết, hãng Fox đã lặp lại tin này nhưng phạm phải sai lầm lớn và bị mạng YouTube truyền đi khắp thế giới với tin: “Tổng thống Obama thực tế đã chết.” Một kênh tin tức khác của Fox cũng đưa tin nóng bằng đồ họa với cùng với tựa đề: “Tin mới: Obama bin Laden đã chết”. Fox thường được dư luận Mỹ biết đến như là một kênh tin tức bảo thủ, thường phê phán tổng thống nhưng sơ xảy này đã bị giới mạng phê phán mạnh.
Chưa hết, cả hãng tin ABC và một phóng viên đài CBS cũng phạm sai lầm tương tự. Thậm chí một nhà bình luận Mỹ tên là Keith Olbermann cũng mắc lỗi trong bài viết chỉ trích sai lầm của hãng Fox trên trang web cá nhân ngay trong câu thứ 2, khi ông viết: “chính ông Bush là người đã bỏ ưu tiên truy lùng Obama”.
Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên tên của Tổng thống Mỹ và trùm khủng bố bị nhầm lẫn trên phương tiện truyền thông. Ngay từ khi Tổng thống Obama nổi lên tại chính trường Mỹ, cả lãnh tụ đảng Dân chủ lúc đó tại Thượng viện là Ted Kennedy và ứng cử viên đảng Cộng hòa là Mitt Rommey đôi khi cũng gọi sai. Thậm chí trong một chương trình về nơi trú ngụ của kẻ khủng bố năm 2007, hãng truyền hình CNN cũng đưa một tít lớn: “Obama hiện ở đâu?”
Lan Giang - Phạm Ngọc Uyển
theo baodatviet
Bàn về 2 cái tên: Obama và Osama
