5 cách gian dối đấu thầu ở Nga

Hợp đồng sản xuất theo đơn đặt hàng nhà nước ở Nga rất béo bở và lắm khi rơi vào tay các đơn vị có mối quan hệ "cánh hẩu" với các quan chức chịu trách nhiệm tổ chức đấu thầu. Việc “vừa đá bóng vừa thổi còi” này ai cũng biết. Nhưng biết là một chuyện, “day tận trán” lại là chuyện khác.

Trên tờ báo mạng Newsland của Nga bạn đọc có thể tìm thấy 5 phương thức “nắn thầu” rất tinh vi.

Phá giá

Trong các cuộc đấu thầu hợp đồng nhà nước ở Nga lúc nào cũng có sự cạnh tranh về giá. Người tổ chức chắc chắn sẽ chọn công ty nào phát giá thấp nhất theo luật định và theo quy chế đã ban hành. Quy chế này chỉ có một điều kiện là tiết kiệm ngân sách. Về mặt lý thuyết thì chỉ cần rẻ hơn một rúp là thắng thầu.

Lấy ví dụ. Có 4 công ty bày tỏ nguyện vọng tham gia đấu thầu một hợp đồng nhà nước về xây dựng. A và B là những công ty đứng đắn, họ không hứa “lại quả” cho người tổ chức và hy vọng sẽ trúng thầu một cách trung thực. Giá tối đa được phát ra là 1,2 triệu rúp (31 rúp đổi 1 USD). Tại cuộc đấu thầu A và B chấp nhận giá thấp hơn. Nhưng công ty C đưa ra giá thấp hơn nữa. Ngoài ra còn có công ty D – “anh” này đề xuất giá cao hơn C nhưng thấp hơn A và B. Bằng cách phá giá, công ty C đã khiến A và B ngán ngại và họ rút lui. C thắng thầu với cái giá bất lợi cho bản thân. Nhưng về sau nhà tổ chức phát hiện ra rằng C điền sai mẫu tham gia đấu thầu nên bị loại. Cuối cùng D thắng thầu với cái giá chỉ thấp hơn A và B có tí tẹo.

Lỗi chính tả

Theo luật định, thông báo mời thầu phải được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng hay trên trang web của cơ quan tổ chức. Các đơn vị muốn tham gia đấu thầu phải theo dõi thông báo này để nộp đơn. Tuy nhiên các quan chức láu cá đã hành động như sau để loại các đối thủ của “cánh hẩu”.

Chẳng hạn trên trang web của cơ quan nọ đăng thông báo mời thầu cung cấp bút bi. Các công ty sản xuất hay kinh doanh đều tìm kiếm từ khóa “bút bi”, họ không biết rằng sẽ có lỗi chính tả trong thông báo của đơn vị tổ chức. Từ “bút bi” được viết thành “bút by”. Chỉ có các công ty “người nhà” mới viết đúng từ khóa “bút by” để tìm thông báo và đăng ký tham gia đấu thầu.

“Màng lọc”

Nhà tổ chức đấu thầu đưa ra rất nhiều rào cản mà nếu soi vào công ty nào thì “anh” đó “rụng”. Tuy nhiên, “chơi” cách này phải tỉnh táo, cao tay nếu không dễ bị kiện.

Những quan chức ranh ma thường áp dụng “màng lọc” trong việc đấu thầu hợp đồng mua tân dược. Thông báo mời thầu nêu rõ tên thuốc và thành phần hóa học chi tiết. Trong vô số thành phần nói trên có “ẩn” một “vị” mà chỉ duy nhất một công ty đủ khả năng đáp ứng. Vậy là công ty này thắng thầu mà không cần giảm giá thầu nhiều.

Ăn cắp biểu giá

Đơn vị tổ chức đấu giá hợp đồng nhà nước yêu cầu các bên tham gia phải gửi trước biểu giá. Quan chức phụ trách đấu thầu cố ý tung hỏa mù trong việc soạn thảo văn bản sao đó để các công ty làm ăn đứng đắn mắc bẫy rồi phải làm lại thủ tục. Các số liệu của họ được vị quan chức nói trên sao chép để chuyển cho “người nhà”. Trong vòng xem xét hồ sơ tham gia thầu lần hai ngoài các công ty cũ còn có thêm một ứng cử viên mới. “Anh” này phát giá chỉ rẻ hơn các đối thủ vài chục rúp nhưng lại thắng thầu một cách “hợp pháp”.

Bảo lãnh

Tại nhiều cuộc đầu thầu hợp đồng nhà nước yêu sách phải có người bảo lãnh được đưa ra. Điều này là hợp lý bởi bất kỳ sự vi phạm cam kết nào của đối tác sẽ được pháp nhân thứ ba, thường là một công ty có vốn pháp định rất lớn, đứng ra bảo lãnh.

Tuy nhiên việc bảo lãnh hóa ra là một dạng tham nhũng. Trên thị trường tồn tại những công ty chuyên hoạt động “bảo lãnh” để ăn hỏa hồng tới 10%. Ban lãnh đạo của các công ty này có mối quan hệ họ hàng hoặc bằng hữu với những người phụ trách đấu thầu.

Tại Nga còn có nhiều cách khác để thắng thầu bất hợp pháp. Nhưng 5 cách nói trên là phổ biến hơn cả. Các ứng cử viên bị loại không khó phát hiện ra nguyên nhân thất bại của mình. Song chứng minh đối thủ ăn gian không phải là chuyện dễ. Thành ra mọi việc cứ “nước chảy bèo trôi”…

Trần Quang Vinh
(TamnhinNet)