Đế chế đất đai của "Stan thầm lặng" và làn sóng siêu giàu Mỹ thâu tóm đất nông nghiệp

[PinaColada]

Stan Kroenke vượt Bill Gates để trở thành chủ đất tư nhân lớn nhất Mỹ với 2,7 triệu mẫu Anh, phản ánh xu hướng giới siêu giàu đổ tiền vào đất nông nghiệp như tài sản phòng vệ trước lạm phát và bất ổn kinh tế.


Năm 2025, Stan Kroenke trở thành chủ sở hữu đất tư nhân lớn nhất nước Mỹ. Ảnh: Fortune.
Ngay cả Bill Gates cũng chưa thể chạm tới vị thế sở hữu đất tư nhân lớn nhất nước Mỹ. Danh hiệu đó hiện thuộc về Stan Kroenke – vị tỷ phú đứng sau "bộ sưu tập" các câu lạc bộ thể thao đắt giá nhất hành tinh như Los Angeles Rams và Arsenal FC, đồng thời là chồng của người thừa kế đế chế Walmart.

Theo báo cáo thường niên của The Land Report công bố tuần trước, ông trùm bất động sản bang Colorado – người từng bị giới truyền thông gán biệt danh "Stan thầm lặng" vì sự kín tiếng đặc trưng – đã chính thức trở thành chủ đất tư nhân lớn nhất xứ cờ hoa. Với tổng diện tích nắm giữ lên tới 2,7 triệu mẫu Anh (tương đương 1,1 triệu hecta), quy mô đất của Kroenke gấp gần 2 triệu lần một sân bóng đá và lớn hơn cả diện tích Vườn quốc gia Yosemite ở Mỹ.

Chỉ trong vòng một năm, Kroenke đã thực hiện cú nhảy vọt từ vị trí thứ 4 lên ngôi đầu bảng. Động lực chính đến từ thương vụ thâu tóm 937.000 mẫu đất trang trại vào tháng 12 năm ngoái từ gia đình Singleton – những người đứng sau tập đoàn công nghiệp đa quốc gia Teledyne Technologies. Đây được ghi nhận là giao dịch bất động sản đất đai lớn nhất tại Mỹ trong hơn một thập kỷ qua.

Nền móng đế chế của Kroenke gắn liền với sự thịnh vượng của Walmart, nhưng không chỉ đơn thuần nhờ cuộc hôn nhân với bà Ann Walton Kroenke vào năm 1974. Vị tỷ phú này đã gây dựng khối tài sản ban đầu thông qua việc phát triển các trung tâm thương mại, trong đó các siêu thị Walmart luôn giữ vai trò là cửa hàng chủ lực để thu hút khách hàng.

Trong cuộc đua giành đất, Kroenke đã vượt mặt hàng loạt tên tuổi đình đám như "ông trùm cáp" John Malone (vị trí thứ 2) và nhà tài phiệt truyền thông Ted Turner (vị trí thứ 3). Trong khi đó, Bill Gates chỉ khiêm tốn đứng ở vị trí thứ 44 với 275.000 mẫu Anh, chủ yếu nhằm phục vụ cung ứng nguyên liệu cho McDonald’s.

Việc nắm giữ đất nông nghiệp, đất chăn nuôi và đất lâm nghiệp như một lớp tài sản chiến lược đang trở thành xu hướng rõ nét trong giới siêu giàu. Loại tài sản này được xem là công cụ phòng vệ hiệu quả trước lạm phát và những biến động khó lường của các kênh đầu tư truyền thống.

"Nếu bạn khao khát sự đa dạng hóa và tin rằng lạm phát sẽ còn kéo dài, thì đất nông nghiệp chính là lựa chọn tối ưu", Steve Bruere, Chủ tịch công ty bất động sản nông nghiệp Peoples Company, nhận định.

Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), giá đất nông nghiệp năm 2025 đã tăng trung bình 4,3% so với cùng kỳ năm trước đó, đạt khoảng 4.350 USD/mẫu Anh. Hiện nay, gần 40% diện tích đất canh tác tại Mỹ đang nằm trong tay các "chủ đất" – những người không trực tiếp canh tác mà thường cho thuê lại đất.

Sự trỗi dậy của đất nông nghiệp
Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã thổi bùng khao khát tìm kiếm các kênh đầu tư thay thế. Kể từ đó, giới siêu giàu tại Mỹ đã chuyển hướng sang đất nông nghiệp để đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình. Xu hướng này tương tự như cách các nhà đầu tư hiện nay đang tìm đến những tài sản thay thế – từ vàng cho đến tín dụng tư nhân – nhằm phòng ngừa rủi ro trước nỗi lo ngại về một cú sụp đổ thị trường do tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).

Gợi nhắc lại cơn sốt bất động sản những năm 1970, giới đầu tư ngày nay đang ráo riết thâu tóm đất nông nghiệp như một biện pháp chống lại lạm phát. Đây là loại tài sản hữu hình có khả năng bảo toàn và gia tăng giá trị theo thời gian nhờ tính hữu hạn của tài nguyên.

Xét cho cùng, giá trị đất nông nghiệp luôn có mối tương quan tỷ lệ thuận với lạm phát – nghĩa là giá đất sẽ tăng khi lạm phát leo thang – và gần như không chịu ảnh hưởng bởi những biến động của thị trường. Ngoài ra, giới đầu tư còn tin vào một giả thuyết rằng: khi dân số thế giới tăng nhanh và thu nhập cải thiện dẫn đến nhu cầu về lương thực, nhiên liệu tăng cao, các trang trại sẽ ngày càng trở nên đắt giá.

"Sở hữu được đất nông nghiệp trong bối cảnh diện tích đất canh tác trên toàn cầu sụt giảm mỗi năm chính là lý do khiến nhiều người khao khát loại tài sản này đến vậy", ông Bruere nhận định.

Bên cạnh tiềm năng tăng giá, đất nông nghiệp còn mang lại nguồn thu nhập thụ động bền vững từ việc cho thuê. Theo ông Bruere, hiện có rất nhiều nông dân không đủ nguồn lực tài chính để tự sở hữu đất canh tác, điều đó buộc họ phải tìm đến các chủ đất lớn.

Bà Erin Foster West, Giám đốc chính sách tại Liên hiệp Nông dân Trẻ Quốc gia Mỹ (National Young Farmers Coalition), cho biết đối với nhiều người nông dân, việc thuê đất là lựa chọn duy nhất khi khả năng mua đứt nằm ngoài tầm với của họ.

Hiện nay, giá thuê đất nông nghiệp đang tăng ở mức khiêm tốn hơn so với giá bán, tạo nên một lựa chọn có vẻ dễ thở hơn: Năm ngoái, giá thuê trung bình cho đất trồng trọt tại Mỹ đã tăng lên 161 USD/mẫu Anh, chỉ tăng 0,6% so với năm trước đó, theo dữ liệu từ khảo sát Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA).

Dưới góc nhìn của chuyên gia phân tích hàng đầu Tom Lee từ Fundstrat, ngành nông nghiệp dường như chưa bao giờ thực sự lấy lại vị thế kể từ khi công nghệ thực phẩm đông lạnh nhanh ra đời vào thập niên 1920. Trong một lần xuất hiện gần đây trên podcast Prof G Markets, ông chia sẻ rằng nông nghiệp từng chiếm tới 40% nền kinh tế Mỹ trước khi công nghệ đông lạnh giải phóng thời gian cho con người.

“Nó cho phép nguồn nhân lực được tái phân bổ và tạo ra một lực lượng lao động hoàn toàn mới cho các ngành công nghiệp khác”, ông Lee phân tích.

Đối với những người nông dân ở nước Mỹ, họ đang rơi vào thế yếu trong cuộc đua đất đai với những đối thủ như "Stan thầm lặng".

Bà Foster West chia sẻ với tạp chí Fortune: "Điều này khiến khả năng cạnh tranh của nông dân trở nên khắc nghiệt hơn bao giờ hết, đặc biệt là với những người trẻ đang nỗ lực sở hữu trang trại đầu tiên, hay ngay cả những nông dân lâu năm đang có ý định mở rộng quy mô sản xuất".

VietBF@ sưu tập