Sống khổ sở ở khu tái định cư

Cuộc sống của đại bộ phận người dân ở khu tái định cư kém xa nơi ở cũ, tiềm ẩn mất ổn định xã hội. Hơn 60% hộ dân thiếu nước sinh hoạt

Cùng một cảnh ngộ bi đát như người dân các dự án thủy điện Ia Krel 2 và thủy điện Dăkđrinh, thủy điện Bản Vẽ…, hàng ngàn hecta đất sản xuất ở xã Đắk P’lao, huyện Đắk G’long, tỉnh Đắk Nông bị nhấn chìm khi Nhà máy Thủy điện Đồng Nai 3 tích nước vào năm 2010. Và kể từ khi nhường kế sinh nhai của mình cho thủy điện, những người dân ở đây vẫn phải dè sẻn từng đồng tiền đền bù cuối cùng để sống nơi tái định cư (TĐC).
Chờ cấp đất
Không có đất sản xuất nên ngày nào chị H’Jông (ngụ khu TĐC xã Đắk P’lao) cũng phải ngồi chơi chờ chồng mang măng rừng về nấu những bữa cơm đạm bạc. Trước đây, gia đình có hơn 1 ha đất trồng cà phê và lúa nước nên có của ăn của để. Khi nhà máy thủy điện tích nước, gia đình dắt díu nhau ra khu TĐC với những hứa hẹn cuộc sống mới sẽ hơn hẳn trước đây. Vậy nhưng hơn 3 năm qua, gia đình vẫn chưa được ban quản lý cấp đất sản suất.

Ẩn sau vẻ hoành tráng của khu tái định cư Nhà máy Thủy điện Đồng Nai 3 là những gia đình với chuyện cơm áo

Chồng chị H’Jông ngậm ngùi nói sau khi nhận hơn 300 triệu đồng tiền đền bù, gia đình mua sắm một ít đồ dùng cho nơi ở mới, còn lại chi tiêu hằng ngày giờ hết sạch. Ngày nào gia đình cũng mong ngóng được cấp đất sản xuất nhưng chưa thấy đâu. Gia đình chị H’Binh ở cạnh đó cũng phải dè sẻn từng đồng tiền đền bù để chờ được cấp đất. Chị cho biết đúng là gia đình đã được cấp đất nhưng khi đến sản xuất thì đã có người khác làm trước.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thoại, Chủ tịch UBND xã Đắk P’lao, có 577 hộ dân phải di dời ra khu TĐC sau khi nhà máy thủy điện tích nước, trong đó có 530 hộ đủ điều kiện cấp đất sản xuất nhưng đến nay xã mới nhận được hơn 250 ha đất đủ điều kiện sản xuất để cấp cho dân. Còn hơn 1/2 số hộ đã ra khu TĐC nhưng chưa có đất sản xuất.
Hứa và hứa?
Thiếu đất, thiếu nước sinh hoạt, chưa nhận đủ tiền đền bù nên thỉnh thoảng người dân lại kéo ra ban quản lý yêu cầu thực hiện lời hứa nhưng rồi vẫn tiếp tục nhận được lời hứa.
Hiện ban quản lý dự án vẫn còn nợ dân 18 tỉ đồng tiền đền bù. Ngoài ra, còn hơn 400 ha đất là nương rẫy của dân giờ bỏ hoang vì cách xa nơi ở mới đến 40 km; 100 ha đất chìm dưới lòng hồ chưa được kiểm kê đền bù và 300 ha đất sản xuất chưa được chủ đầu tư cấp. Tính theo giá đất của tỉnh Đắk Nông ban hành thì chủ đầu tư còn nợ người dân trên 100 tỉ đồng.
Theo UBND huyện Đắk G’long, cuộc sống của đại bộ phận người dân ở khu TĐC kém xa nơi ở cũ, tiềm ẩn mất ổn định xã hội, địa phương đã nghèo lại càng khó khăn hơn. Hơn 60% hộ dân ở khu TĐC xã Đắk P’lao thiếu nước sinh hoạt, đặc biệt vào mùa khô càng trầm trọng hơn. Ngoài ra, hơn 100 ha đất canh tác của dân chưa được kiểm kê đền bù đã bị ngập sâu… Huyện đã kiến nghị rất nhiều lần nhưng chủ đầu tư xử lý rất chậm.
(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 17-8

Thiếu phối hợp Ngày 6-8, UBND tỉnh Đắk Nông đã làm việc với đại diện ban quản lý dự án về những tồn tại của dự án Nhà máy Thủy điện Đồng Nai 3. Theo đó, nhà đầu tư hứa đến ngày 10-8 sẽ cấp một phần tiền đền bù cho dân và rà soát lại những phần đất chưa đền bù để thực hiện sớm. Ông Nguyễn Ngọc Thoại cho biết lãnh đạo xã đã biết người dân mới được nhận thêm một phần tiền đền bù diện tích đất mồ mả nhưng nhận bao nhiêu thì không biết; việc rà soát lại những diện tích đất chưa đền bù cho dân thì vẫn chưa có động tĩnh gì.

Bài và ảnh: CAO NGUYÊN