Những cảnh bay lượn sử dụng dây cáp thông thường và không đúng kỹ thuật khiến các diễn viên liên tục gặp tai nạn, đặc biệt nhân vật Tôn Ngộ Không từng bị bất tỉnh.
Sau khi từ Hong Kong trở lại Bắc Kinh, Dương Khiết tập trung đoàn phim để báo cáo những ǵ bà "học hỏi" được trên đường đi thỉnh kinh ở Hong Kong. Đạo diễn Dương cũng quyết định thành lập nhóm kỹ thuật vơ thuật để giải quyết kỹ thuật treo người trên không. Bà nhận ra vấn đề các cảnh bay lượn không tạo cảm giác về trọng lượng là bởi chỉ đứng dưới mặt đất nhảy múa sau đó ghép h́nh th́ không thể tạo được cảm giác thật. Để tạo cảm giác này chỉ c̣n cách treo diễn viên lên cao.
Mày ṃ t́m mua dây cáp
Thế nhưng làm thế nào và có kỹ thuật nào để có thể đưa diễn viên lên cao một cách an toàn và hiệu quả? V́ vậy, dùng những vật dụng, thiết bị ǵ không ai rơ. Sau nhiều lần mày ṃ và cùng suy nghĩ, đoàn Tây du kư nghĩ đến việc sử dụng dây cáp để đưa diễn viên lên cao, đồng thời tiến hành đi t́m loại dây cáp bền nhất có thể treo người lên mà không bị đứt.
Một cảnh bay của Ngộ Không dưới long cung
thực hiện tại Nhát hát Quân đội Bắc Kinh.
Đoàn phim cho người trong đội sản xuất phim đi nghe ngóng, t́m hiểu để giải quyết về kỹ thuật cũng như loại dây cáp mà đoàn cần. Phải là loại tốt nhất và nhỏ nhất, chắc chắn nhất. Tiếp đến là mua ṛng rọc để lắp trên cột cao. Một trang thiết bị nữa cần đến, đó là bộ bọc lót cho cơ thể diễn viên, nơi tiếp xúc giữa dây buộc với cơ thể người diễn.
Tiến hành t́m ṭi và tự nghiên cứu, đề xuất loại trang phục này ít nhất cũng phải giống như loại quần đùi, phải bọc khít được ṿng eo, có khả năng ôm đủ quanh cơ thể diễn viên. Có như vậy, khi nối với dây cáp và kéo lên, diễn viên coi như đă "bay" lên và biểu diễn các động tác cũng thực sự tự nhiên.
Đội kỹ thuật tiến hành chế tạo trang phục lót và nghe nói ở Thiên Tân có loại dù chuyên dụng trên máy bay có loại thép phù hợp với yêu cầu của đoàn Tây du kư. Khi trang thiết bị và vật dụng đă chuẩn bị đầy đủ cũng là lúc nhân viên đoàn cũng đă nghiên cứu được kỹ thuật "quá giang long" mà phía làm phim của Hong Kong từng đề cập đến trước đó.
Mặc dù chỉ với câu nói: "Hai cảnh treo người lên giữa không trung, cứ thế kéo là được", nhưng đến khi đối mặc với thực tế, Dương Khiết và nhân viên của đoàn cũng ngộ ra một điều là thay v́ dùng một ṛng rọc sẽ thêm 2 hoặc 3 ṛng rọc, dùng đoạn dây cáp dài liên kết các ṛng rọc lại với nhau. Thêm vào đó là dây cáp để treo diễn viên lên. Như vậy khi có người kéo và chạy sẽ làm diễn viên hoạt động theo quỹ đạo và phụ thuộc vào hướng kéo của sợi dây cáp.
C̣n về hoạt động nhanh chậm hay độ ngắn dài của dây sẽ phụ thuộc vào người kéo dây cũng như độ dài của dây có là bao nhiêu. Cuối cùng, kỹ thuật "quá giang long" đă khám phá ra và đoàn Tây du kư bắt đầu tiến hành thử nghiệm. Ngày đầu tiên được tiến hành tại Nhà hát Nghệ thuật Quân đội Bắc Kinh.
Cảnh giao đấu dưới long cung tại Nhà hát Quân đội Bắc Kinh.
Tại lễ đường Nhà hát Quân đội được sử dụng làm trường quay của doàn, Dương Khiết cho tiến hành quay cảnh Ngộ Không náo động long cung, ép buộc Long Vương để lấy được cây trụ sắt thần Định Hải ở chốn long cung, cảnh ở động phủ của Tề Thiên Đại Thánh và cảnh Tiểu Bạch Long với Cửu Đầu Trùng giao chiến khi Tiểu Bạch Long đốt phủ động, cảnh Sa Tăng và Bát Giới giao đấu dưới sông Lưu Sa Hà, cảnh ở Lăng Tiêu Bảo Điện hay cảnh dưới chân núi Ngũ Hành…
Mặc dù đă biết đến cách thức sử dụng dây cáp đưa diễn viên lên không trung, tuy nhiên về trọng lượng của khối dây lại là một trở ngại tiếp theo. Hơn nữa, Dương Khiết và đoàn phim chưa nghĩ được ra cách để làm mờ đi h́nh ảnh của dây cáp khi lên h́nh, thời gian này chỉ c̣n biết dựa vào sự tương đồng với màu sắc của bối cảnh có thể làm cho sợi dây cáp ḥa vào với bối cảnh và cũng rất khó để người xem nhận ra.
Ngoài ra c̣n vấn đề sử dụng loại dây cáp càng nhỏ th́ lại càng dễ bị đứt. Mặc dù khi đó đoàn Tây du kư phải đặt mua loại dây thép của bên không quân, loại dây cáp được cho là bền và chắc chắn nhất, rất khó bị đứt. Kết cục là khi mua về lại gây ra không ít rắc rối cũng như vấn đề phát sinh.
Bát Giới và Sa Tăng sa sầm v́ đứt dây cáp
Trong cảnh quay Bát Giới giao chiến với Sa Tăng, có đoạn Bát Giới bị treo lên cho cảnh bay từ trên bờ xuống đáy sông Lưu Sa. Cảnh này dùng hai dây cáp treo hai bên đầu của sân khấu và thực hiện cảnh "quá giang long".
Đúng lúc Bát Giới vác bờ cào đuổi đánh Sa Tăng, dây thép đứt phựt một cái, thấy tiếng Mă Đức Hoa (vai Bát Giới) rơi đánh cạch, lớp hóa trang phần bụng phồng lên và tuột ra khiến dây cáp siết càng chặt, Mă Đức Hoa gần như ngộp thở, may không có tai nạn đáng tiếc xảy ra.
Sa Tăng (Diêm Hoài Lễ) "tấn công" ác liệt quá nên cũng
"vồ ếch" v́ dây cáp đứt.
Diện mạo của Sa Tăng khi c̣n là yêu quái ở sông Lưu Sa.
Cảnh tiếp theo khi Sa Tăng lao vào tấn công Bát Giới, cảnh quay thực hiện từ xa đến gần, quay phim nằm rạp phía trước sân khấu để quay. Diêm Hoài Lễ (vai Sa Tăng) thân h́nh cũng khá to lớn nên sức nặng cũng v́ thế gia tăng, vừa hét vừa cầm bảo khí và lao về phía máy quay, đang "bay" th́ dây lại đứt phựt một cái. Cả người lẫn chiếc xẻng là vũ khí rơi bộp xuống trúng đầu quay phim, báo hại hai người ngă vật ra sàn nhà. Quay phim bị đập trúng đầu, nổ đom đóm mắt, phần đầu bị giáng một cú khá nặng nhưng may không tổn thương, cả máy quay cũng không bị hỏng hóc, hư hại ǵ nhiều.
Trong khi Sa Tăng v́ có quay phim chắn đỡ phía dưới nên không bị trực tiếp đập xuống đất và không hề hấn ǵ. Đạo diễn Dương Khiết giờ nghĩ lại vẫn c̣n thấy hoảng hồn và cảm thấy liều lĩnh và dại dột, cái ǵ cũng dám làm dám thử và không thận trọng chút nào. Khi đó bà chỉ cần nghĩ nếu thấy có hiệu quả sẽ thực hiện chứ không nghĩ đến hậu quả. Khi thực hiện xong bộ phim Tây du kư, Dương Khiết mới biết cách sử dụng dây chuyên dụng để đưa diễn viên lên cao. Sau khi thực hiện xong bộ phim, có người hỏi đạo diễn sao dám liều lĩnh sử dụng loại dây cáp b́nh thường để thực hiện cảnh treo dây, bà ngớ người quay lại hỏi: "Treo dây là ǵ?".
Cảnh Ngộ Không bay trên không trung dọa nạt sư trụ tŕ ở nước Ô Kê.
Kinh nghiệm đúc kết của Dương Khiết và nhân viên kỹ thuật trong đoàn đó là, khi treo diễn viên lên để đóng các động tác bay nhảy trên không hay biến hóa sẽ cho cảm giác chân thực hơn là chỉ đứng một chỗ dưới đất. C̣n về vấn đề diễn viên bị ngă khi treo dây, mọi người thống nhất là do dây cáp không c̣n đủ bền, v́ vậy cần liên tục thay mới sau mỗi lần sử dụng, vấn đề cần quan tâm đó là phải chú ư đến thay dây cáp mới.
Đến lượt Ngộ Không bất tỉnh
Một chuyện có liên quan đến kỹ thuật trên mà Dương Khiết nhớ lại. Thời gian tháng 7/1984, đoàn thực hiện cảnh quay Thái Bạch Kim Tinh thỉnh Ngộ Không lên thiên đ́nh được quay tại khu vực chùa Giới Đài ở Bắc Kinh. Khi Ngộ Không hay tin sẽ được phong quan nên vui sướng đến mức nhún một cái đă lên đến tận chín tầng mây. Chính hành động "nhún" này phải thực hiện thật nhanh, đến nỗi Thái Bạch Kim Tinh có đuổi cũng không kịp.
Chiếc "ngai báu" của Ngộ Không ở lưng chừng
núi bên ngoài chùa Giới Đài ở Bắc Kinh.
Vị trí đoàn phim thực hiện cảnh quay này tại khu vực rừng cây ở lưng chứng núi phía ngoài chùa Giới Đài. Tại đây đoàn dựng một vị trí làm ngai báu ngồi cho Ngộ Không, phía dưới thực ra là một phiến đá bằng phẳng và đủ lớn. Ngoài ra c̣n chuẩn bị cả dụng cụ treo dây để thực hiện cảnh quay “nhún” của Ngộ Không.
Lần quay đầu v́ gặp khá nhiều trở ngại do việc thực hiện quay trong rừng cây, nhân viên cầm dây kéo cũng chạy khá chậm nên không có được cảm giác Ngộ Không bay vun vút như yêu cầu. Tổng động viên thêm lực lượng cho nhân viên kéo dây, xác định hướng chạy để khi hô diễn là chạy theo đúng hướng đó. Tuy nhiên, Dương Khiết lại không để ư đến hướng chạy của nhân viên kéo dây lại là có độ dốc và trượt. Khi hô "Diễn", Tôn Ngộ Không nhảy lên một cái là đă lên tận mây xanh, đằng này lại rơi bịch xuống đất v́ dây kéo bị đứt. Lục Tiểu Linh Đồng rơi từ độ cao 6 m xuống.
Lúc này mọi người ai cũng ngồi thần mặt, trong phút chốc không ai nói với nhau một lời. Dương Khiết liền nói lớn để mọi người cùng tỉnh lại rồi gọi nhỏ nhẹ tên của Lục Tiểu Linh Đồng: "Cậu Kim Lai! Kim Lai!". (tên thật của Lục Tiểu Linh Đồng). Không thấy Kim Lai có động tĩnh ǵ, khi này mọi người mới nhốn nháo quây quanh Kim Lai. Phó đạo diễn Tuần Hạo can ngăn mọi người không được động vào Kim Lai.
"Nhún" một cái, Ngộ Không đă lên thiên đ́nh
trước cả Thái Bạch Kim Tinh.
Dương Khiết rùng ḿnh và bắt đầu thấy lo lắng, bà chỉ nghĩ Kim Lai ngă không đến nỗi nặng, cho rằng ông chỉ bị thương nhẹ chứ không ngờ đến mức này. Sau khi được các bác sĩ xét nghiệm, Kim Lai ngoài bị xây xước da bên ngoài và không bị tổn thương ǵ nghiêm trọng. "Ơn trời, thật đúng là nhờ ông trời có mắt phù hộ", Dương Khiết lẩm nhẩm.
Ngày hôm đó Kim Lai bị ngă một trận đau nhưng bù lại cảnh quay "lên trời" cũng đă thành công, hơn nữa lại rất đạt. C̣n lư do v́ sao dây cáp bị đứt là bởi đội kỹ thuật không chú ư đến yêu cầu là phải "nhanh", những người được bố trí cầm dây để kéo đứng ở địa thế dốc và chạy, nhanh có nhanh nhưng đến khi cần dừng "phanh" không kịp. Có người dừng được tức khắc, có người tiếp tục bị trượt v́ mất đà, dẫn đến dây bị kéo căng và đứt, c̣n Kim Lai rơi bịch xuống đất, ngă cũng không phải b́nh thường mà khá ê ẩm. May mà trước khi thực hiện quay cảnh này, quay phim đă yêu cầu cho dọn dẹp hết đá lớn đá nhỏ trên mặt đất, không để lại những vật cứng dễ gây tổn thương.
May nhờ ngă vào Hạng Hán phía dưới nên
Lục Tiểu Linh Đồng/Kim Lai không bị thương nặng.
Cảnh Ngộ Không trước lúc bay lên th́ bên dưới c̣n có đám khỉ vây phía dưới, khi bay lên th́ phía dưới c̣n diễn viên Hạng Hán trong vai một lăo khỉ vẫn chưa rời đi, v́ vậy Ngộ Không ngă cũng rơi trúng người Hạng Hán, cú ngă này của Kim Lai cũng đă đỡ đi rất nhiều v́ rơi trúng người Hạng Hán, mặc dù Kim Lai vẫn dính đ̣n khi bị bất tỉnh và mất tri giác trong lúc ngă khiến cả đoàn sợ hết hồn.
Ngộ Không tai qua nạn khỏi nhờ tượng Quan Âm
Có điều kỳ lạ là khi Kim Lai trở lại khu tập thể nghỉ ngơi, phát hiện bức tượng gốm nhỏ tạc h́nh Quan Âm thường ngày ông vẫn để bên cạnh cửa sổ để thờ phụng bỗng dưng biến đâu mất. Bức tượng gốm này ngày ngày Kim Lai vẫn thắp một nén nhang cầu nguyện, đồng thời ông cũng yêu cầu nhân viên phục vụ trong đoàn nhất định không được đụng đến, thậm chí cả việc lau cùi cửa sổ Kim Lai cũng không cho cô tạp vụ động tay tới bên cửa sổ nơi ông đặt bức tượng. Thế nhưng sau khi từ viện trở về, ông t́m không thấy bức tượng đâu. Kim Lai căn vặn hỏi han từng nhân viên phục vụ một nhưng ai nấy đều nói không nh́n thấy, hơn nữa ngày hôm đó không ai quét dọn pḥng của ông. Kim Lai lục lọi t́m kiếm khắp pḥng, sau mới phát hiện thấy bức tượng bị rơi xuống đất ngay phía đầu giường nằm của Kim Lai.
Ở phần 2 của Tây du kư, trang thiết bị và
kỹ thuật đă được cải tiến và trang bị tân tiến rất nhiều.
Liệu có phải do bức tượng tự rơi xuống đất và vỡ hay không? Kim Lai kết luận, như vậy vụ tai nạn vừa xảy ra mà ông không bị thương nặng cũng là nhờ có Quan Âm nâng đỡ và bức tượng là vật thế thân cho ông. Mọi người trong đoàn có phần thắc mắc và nghi ngờ về câu chuyện trên nhưng không ai lư giải nổi được nguyên nhân.
Theo Khám phá
Tiết lộ tai nạn bất tỉnh v́ cảnh bay của Tôn Ngộ Không
