UAV Mỹ làm 'tắc nghẽn' bầu trời Somali

Số lượng các máy bay không người lái của Mỹ tăng đột biến ở Somali đang đe dọa nghiêm trọng tới ngành hàng không nước sở tại.

Theo đánh giá của các quan chức Liên Hợp Quốc, bầu trời ở Somalia đã trở nên tắc nghẽn vì có sự xuất hiện của quá nhiều các máy bay không người lái (UAV) của Mỹ hoạt động. Điều này có thể gây ra nguy hiểm cho hoạt động hàng không.

Trong một báo cáo gần đây, các quan chức Liên Hợp Quốc mô tả rằng vùng không gian chật hẹp ở trên bầu trời Somali suýt nữa xảy ra thảm họa khi một UAV Mỹ bị tai nạn và rơi xuống một trại tị nạn. Nguy hiểm hơn trong một trường hợp khác, một UAV bay gần bãi chứa nhiên liệu gần như chạm vào một máy bay chở khách cỡ lớn ở thành phố Mogadishu.

Dù các điều tra viên của Liên Hợp Quốc không nói sự cố này là do Quân đội Mỹ nhưng các báo cáo lưu ý, có ít nhất hai UAV Mỹ thường xuyên xuất hiện ở trên bầu trời Somalia để thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt theo lệnh Nhà Trắng.

Quân đội Mỹ bí mật tiến hành các chuyến bay UAV trên bầu trời Somali trong nhiều năm như một phần của chiến dịch chống khủng bố mà mục tiêu ở nước sở tại là tổ chức al-Shabab, nhóm chiến binh hồi giáo kiểm soát phần lớn lãnh thổ Somalia và có liên kết với mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda.

Hồi tháng 6/2012, chính quyền của Tổng thống Obama lần đầu tiên thừa nhận việc UAV của họ "tham gia vào các hoạt động mạnh mẽ nhắm vào mục tiêu al-Qaeda và các lực lượng liên quan, gồm cả phiến quân ở Somali".

Số lượng UAV của Mỹ hoạt động ở Somali đang tăng lên đáng kể, gây ra những nguy hiểm cho hoạt động hàng không bởi các phương tiện này bay không theo một lộ trình xác định.

Duy trì lệnh cấm vận

Số lượng các chuyến bay của UAV Mỹ trên không phận Somali tăng lên đáng kể kể từ khi Không quân Mỹ mở căn cứ quân sự mới sát biên giới giữa Somali và Ethiopia.

Năm 2009, Quân đội Mỹ cũng đã mở cửa một căn cứ quân sự tương tự ở Seychelles, một quần đảo trên Ấn Độ Dương, ở ngoài khơi bờ biển phía Đông Somalia.

Hoạt động của cả hai căn cứ quân sự này bổ sung số lượng lớn cho căn cứ UAV của Mỹ ở Djibouti, quốc gia nhỏ nằm về phía biên giới Tây Bắc Somali trên vùng Sừng châu Phi.

Somali đang bị ảnh hưởng bởi nạn đói và nhiều thập kỷ nội chiến. Hầu như không có người nước ngoài nào ở đây trừ các nhân viên Liên Hợp Quốc và Quân đội Mỹ. Năm 1993, khi các chiến binh Somali bắn rơi một chiếc trực thăng Black Hawk, làm thiệt mạng 18 lính Mỹ.

Những năm gần đây, lực lượng đặc biệt và nhân viên tình báo CIA đã tăng cường các hoạt động bí mật trong Somali để giải cứu con tin và săn lùng các thủ lĩnh của al-Shabab.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã áp đặt một lệnh cấm vận vũ khí đối với Somali trong năm 1992, ngoại trừ cho một lực lượng liên minh quân sự châu Phi được tham gia chiến đấu chống al-Shabab với ý định vực dậy một chính phủ chuyển tiếp Somali có trụ sở tại Magadishu.

Nhóm quan sát viên Liên Hợp Quốc ở Somali chuẩn bị những bản báo cáo mới nhất, nói rằng họ cân nhắc về việc sử dụng UAV ở đất nước "có tiềm năng vi phạm lệnh cấm vận vũ khí" này.

Lầu Năm Góc đã cung cấp một số lượng nhỏ UAV (có thể là UAV Raven) cho liên minh châu Phi ở Somali.

Tuy nhiên, "một số lượng lớn các UAV khác như loại Predator và Reaper (có khả năng bay cao hơn Raven) cũng đang hoạt động tích cực để chống lại các hoạt động vi phạm lệnh cấm vận vũ khí ở quốc gia châu Phi này", ông Matthew Bryden, quan chức điều phối viên của Nhóm Giám sát Liên Hợp Quốc nói.

Phạm Thái (theo Unmanned)