Có hai câu chuyện, ngẫu nhiên không hẹn mà thành "gặp nhau cuối tuần", nhưng không phải để bạn đọc cười, mà đọc xong, hẳn nó thành "ga la"... khóc.
Đó là chuyện về đại gia và quan chức, hai giai tầng muôn thuở hấp dẫn, từ người đẹp chân dài đến thường dân chân đất.
"Liêu trai chí dị" thời nay
Đại gia được nói ở đây, khiến bạn đọc chú ư v́ sự khác người và khác đời. Đang sống sờ sờ, khỏe mạnh, đẹp đẽ ở Hà Nội, ông N. C. Đ. bỏ lên Lương Sơn (Ḥa B́nh) mua 24 héc ta đất rừng, làm trang trại. Chuyện có thế th́ chả đáng nói, v́ khối đại gia thời buổi này đều có trang trại cuối tuần.
Đáng nói ở chỗ đại gia này, xây mộ chờ... ướp xác ḿnh.
Mới nghe tưởng như của tiểu thuyết Tàu, v́ nó nhang nhác cái lo xa của các bậc đế vương xưa, pḥng ngừa khi nằm xuống, bị dân "đào mồ, đào mả". Ông Đ. cũng chẳng giấu, khi nói xổ toẹt: "Công tŕnh này tốn rất nhiều tỷ đồng. Tôi chỉ là "phó thường dân" nhưng muốn làm 1 khu mộ ngang với mộ... Tào Tháo".
Nhưng chuyện kể của ông Đ. c̣n có vẻ hấp dẫn hơn cả tiểu thuyết Tàu, v́ nó lại có chút nhang nhác chất "liêu trai chí dị".
Không biết công tŕnh xây mộ của ông Đ. có đạt tŕnh độ "ngang" với mộ Tào Tháo không, nhưng ông Đ. cũng thuê tới 30 người đục đẽo hơn 3 năm mới xong. Ông c̣n chuẩn bị đầy đủ cả hương liệu ướp xác sau khi đă đi Trung Quốc, Ai Cập t́m hiểu công nghệ này.
Nay, khu mộ của ông Đ. và vợ đă xây hoàn chỉnh với 2 ngôi cạnh nhau, phía trên có 2 tấm bê tông, ước chừng 6 người khiêng không nổi. Phía dưới hầm mộ có hệ thống xe gọng đưa quan tài vào sâu trong núi...Có kém ǵ vua chúa trong tiểu thuyết Tàu không?
Nghe chuyện ông, người viết chỉ nhớ đến những khu nghĩa trang của các quốc gia văn minh. Họ xây đồng loạt, giản dị mà không kém tôn nghiêm, theo một quy chuẩn chung. Ở đó, vẫn toát lên một không gian văn hóa, cho dù là "cơi âm".
Khu mộ của ông Đ hiện đă xây hoàn chỉnh với 2 ngôi cạnh nhau, phía trên có 2 tấm bê tông lớn. Ảnh: Kienthuc.net
Cũng lại nhớ đến "thành phố Ma" hoành tráng, sơn son thiếp vàng ở Huế mà báo chí tốn bao giấy mực, nhưng dường như vẫn không lay chuyển được nếp nghĩ thủ cựu của những người đang sống ở cố đô.
Thôi th́ cũng do ngành văn hóa chưa có những quy chuẩn chung mang tính pháp luật về mồ mả, nên có những đại gia nhiều tiền của muốn "học đ̣i", "chơi ngông" hay muốn thể hiện ḿnh theo cách riêng của họ, cũng chả có ǵ lạ...
Lạ nhất là chuyện này. Là chuyện các quan chức tỉnh Hà Giang, một tỉnh miền núi phía bắc nghèo của Tổ quốc "đua nhau chơi nhà sàn gỗ quư" (phapluatvn.vn, ngày 27/6). Cuộc đua ngấm ngầm này của các vị chẳng ai chịu kém ai.
Các ngôi nhà sàn, hoặc biệt thự đều là của các quan chức cấp huyện, hoặc cấp tỉnh nằm ở thôn Lâm Đồng, xă Phương Thiện (huyện Vị Xuyên), ở tổ 8, phường Quang Trung; hoặc tổ 18, phường Minh Khai (TP Hà Giang), ở xă Vĩnh Phúc (huyện Bắc Quang)... và đều có đặc điểm chung.
Một căn nhà sàn trị giá nhiều tỷ đồng của một quan chức cấp tỉnh của Hà Giang. Ảnh: phapluatvn.vn
Đó là vừa to vừa rộng, có ao, hồ, non bộ, trị giá nhiều tỷ đồng, được dựng công phu toàn bằng các loại gỗ quư hiếm, trong đó có gỗ nghiến và gỗ trai (loại gỗ quư toát ra mùi thơm lạ, khiến thạch sùng, các loại dán và côn trùng chẳng dám ḅ vào nhà).
Và đặc điểm chung nữa: Các loại gỗ này có xuất xứ tại các cánh rừng của cao nguyên Hà Giang thuộc nhóm 2A không được phép khai thác.
Các ngôi nhà đều nằm theo thế phong thủy cực kỳ đắc địa. Có ngôi c̣n theo kiểu "tả thanh long, hữu bạch hổ; tiền chu tước, hậu huyền vũ", theo triết lư của chủ nhân, "lấy cái cũ để soi vào cái mới" mà ngẫm sự t́nh.
Hay là để "ngầm" so sánh cái giàu của ḿnh với cái giàu của đồng sự, của hậu sinh mà ...nuối tiếc, mà ấm ức? Đương nhiên, đó cũng chỉ là những ngôi nhà nghỉ cuối tuần. Thi thoảng các chủ nhân mới bầu đàn thê tử từ trung tâm TP Hà Giang về nghỉ ngơi, thư giăn.
Có điều rất lạ, gỗ nghiến, gỗ trai là những loại gỗ quư pháp luật Nhà nước nghiêm cấm khai thác. Mà nay, nhà nghỉ, biệt thự của các quan chức cấp huyện, cấp tỉnh ở miền núi Hà Giang cứ thay nhau mọc lên trước mắt người dân Hà Giang c̣n nghèo khổ. Vậy th́...
Ai trả lời được câu chuyện... "liêu trai chí dị" này không?
Người viết bài chỉ nhớ nhất câu ông Trưởng thôn họ Đàm (thôn Lâm Đồng, xă Phương Thiện, huyện Vị Xuyên) than thở: "Cả thôn Lâm Đồng có 196 nóc nhà sàn của dân cũ kỹ, trong đó có 30% số nhà khi mưa về đă bị dột từ nóc". Nhà dột từ nóc, th́ dân khổ là phải!
Những con đường... "liêu trai"
Xă hội c̣n chưa hết xôn xao về những nhà sàn, biệt thự toàn bằng gỗ quư của các chức sắc cấp huyện, cấp tỉnh Hà Giang, mới đây, báo chí lại lên tiếng khẩn cấp về hiện tượng Vườn Quốc gia Ba Bể bị phá đến cạn kiệt. Đặc biệt, hàng trăm m3 gỗ nghiến đă bị đốn trộm.
Th́ tỉnh miền núi Bắc Kạn mới vội vàng họp khẩn cấp, đề xuất giải pháp ...khẩn cấp, ngăn chặn thực trạng này.
Chẳng biết Bắc Kạn sẽ có những giải pháp thần diệu nào. Hay lại...kiểm điểm nghiêm túc, xin lỗi trước dân - cái cách nhận lỗi nhẹ hều- thường nghe thấy trước mỗi vụ việc sai phạm nghiêm trọng lâu nay ở các cơ quan, các ngành của Nhà nước. Chứ sự tổn thương và đau đớn của rừng kéo dài lâu nay rồi, và... ai oán lắm.
Chỉ tính riêng từ cuối năm 2011 đến nay, toàn tỉnh BK có 134 cây gỗ nghiến với khối lượng 536m3 bị chặt hạ. Trong đó, 2 khu vực có diện tích rừng nghiến bị tàn phá nhiều nhất là Vườn QG Ba Bể (48 cây, 160m3 gỗ) và khu rừng xă Cao Sơn, huyện Bạch Thông (52 cây, 226m3 gỗ) (VietNamNet, ngày 22/6).
Xin lưu ư, đây cũng mới là số liệu mà lực lượng chức năng phát hiện và lập biên bản. C̣n số lượng gỗ nghiến bị lâm tặc đốn hạ và vận chuyển về xuôi trót lọt th́... chưa thể biết được.
Thế nhưng nói thực, liệu tỉnh Bắc Kạn, đặc biệt các ngành chức năng có biết được những con đường ngoắt ngoéo khai thác, vận chuyển trái phép hàng trăm m3 gỗ nghiến không?
Khi mà phóng viên VietNamNet ở tận Hà Nội, qua vệt bài điều tra c̣n chỉ đích danh, thông qua thông tin của người dân tỉnh này, ông trùm đứng sau các vụ phá rừng, thâu tóm toàn bộ đường dây khai thác, đấu thầu, tiêu thụ gỗ nghiến (đă được đấu giá sau tịch thu) là ai.
La liệt những khúc gỗ nghiến nằm ngay giữa vùng lơi vườn quốc gia Ba Bể. Ảnh: Hoàng Sang/VietNamNet
C̣n chỉ ra con đường ngoắt ngéo biến gỗ nghiến khai thác trộm, phi pháp thành gỗ nghiến "có hóa đơn mua bán, có dấu búa kiểm lâm" hợp pháp như thế nào.
Vậy mà tài nhất, trong báo cáo của lực lượng kiểm lâm Bắc Kạn, chưa bao giờ có một biên bản vi phạm nào có tên ông trùm này.
Rơ ràng, con đường ngoằn ngoèo, lắt léo và phi pháp từ khai thác trộm, đến vận chuyển hàng trăm m3 gỗ nghiến quư hiếm ấy không thể trót lọt, nếu không có những con đường tăm tối, tham lam, ma mănh và ngoắt ngoéo của... ḷng người- những con đường "liêu trai" không kém. Ở đây là của các lực lượng, các ngành chức năng.
Chính ông Nông Văn Chí - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn cũng nhận định, để việc gỗ nghiến ở Vườn QG Ba Bể bị đốn hạ và vận chuyển về xuôi, không thể loại trừ trường hợp một vài lực lượng kiểm lâm, tiếp tay cho lâm tặc.
Kinh ngạc nhất, ngay cả khi sự việc đă rơ mười mươi, nhưng cấp quản lư chính quyền tỉnh này cũng vẫn chưa có số liệu cụ thể về diện tích, trữ lượng gỗ nghiến của toàn tỉnh nói chung, Vườn QG Ba Bể nói riêng. Số lượng cây gỗ bị chặt phá có thể nắm được chỉ là dựa vào gốc cây c̣n... trơ lại. Khối lượng của cây chỉ xác định sơ bộ do sau khi đốn hạ, lâm tặc đă cưa thành các cục thớt để vận chuyển.
Ở góc độ nào đó, có lẽ chính quyền, các ngành chức năng Bắc Kạn phải "cảm ơn" lâm tặc. Nhờ có lâm tặc, mà họ nắm được rơ hơn tài sản của ḿnh đang quản lư.
Đặt h́nh ảnh các nhà sàn, biệt thự bằng gỗ quư của các quan chức cấp huyện, cấp tỉnh Hà Giang bên cạnh h́nh ảnh Vườn QG Ba Bể bị phá cạn kiệt, người dân sẽ nghĩ ǵ nhỉ?
Ai có thể viết tác phẩm "Liêu trai chí dị"- những câu chuyện về ...ma quỷ, thời nay không?
Dâm ức v́... "khủng"
Mới đây, đọc bài viết trên báo NNVN (ngày 26/6), ai cũng phải sốc nặng: "Rùng ḿnh xă 500 cán bộ ở Thanh Hóa".
Chuyện rất lạ: Xă Quảng Vinh (huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa) có 15 thôn, 2.000 hộ, 9.500 dân. Ngân sách xă mỗi năm chỉ thu được có 400 triệu, nhưng có tới 500 vị cán bộ xă, thôn. Đến mức phóng viên báo này, ngồi với ông Phó Chủ tịch UBND xă gần một tiếng sau mà ông vẫn chưa thống kê hết số lượng cán bộ, đành "áng chừng".
Quả là một con số ấn tượng về bộ máy hành chính cấp xă!
Đương nhiên, do quan chức xă, thôn đông quá, ngân sách tỉnh lấy đâu để trả lương, nên chính quyền xă bắt dân phải gánh. Người viết tính "bổ đầu" ra theo số lượng, th́ cứ 19 người dân nuôi 1 quan chức.
Đúng là thời chiến, dân nuôi quân- "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", thời b́nh dân nuôi...quan!
Khổ nỗi, dân Quảng Vinh đâu có dư dả ǵ. Số hộ nghèo trong xă c̣n tới 30,6%. B́nh thường, họ đă phải chịu tới 19 khoản phí chính, chưa kể những khoản phí phụ. Con số 19 như con số định mệnh của dân Quảng Vinh!
Mà đội ngũ 500 quan chức xă, thôn nảy nở từ đâu? Từ bộ máy Nhà nước, theo ngành dọc, bổ xuống từ trên xuống dưới. Trên có ǵ, dưới có nấy. Trên bảo, đố dưới... không nghe đấy?
Đông quan chức quá, thành ra...ít việc. V́ có việc đâu để làm. Ví như 7 đoàn thể: Thanh niên, phụ nữ, phụ lăo, cựu chiến binh..., đă có tới 14 cán bộ, nhưng có phải lúc nào cũng có "phong trào" hay "cuộc vận động"? Mà mỗi thôn, 2 người phụ trách bất kỳ đoàn thể nào cũng được hưởng phụ cấp 200 cân thóc/ năm.
Thành thử, so với hiệu quả công việc- ngồi "đuổi ruồi", th́ thật ra thu nhập của các quan chức xă này vẫn rất...cao. Dân th́ lúc nào cũng chổng mông ngoài đồng, bán mặt cho đất, bán lưng cho giời. Thế nên, càng dễ ấm ức. Nhất là khi ngày ngày vác cuốc ra đồng, nh́n thấy nhà bác Chủ tịch xă to vật vă.
Dân nghèo, xă nghèo, nhưng nhà Chủ tịch xă to như biệt phủ. Ảnh: Nongnghiep.vn
Lâu nay, chẳng ai c̣n lạ về cái sự "v́ người, đặt việc" ở nhiều cơ quan, công sở. Người viết bài đă từng được làm việc ở một vụ, mỗi quan chức phụ trách... hơn 1 nhân viên cơ mà (!) Nhưng cái sự "khủng" của bộ máy quan chức ở Quảng Vinh, quả thật quá sức chịu đựng của dân.
Công cuộc cải cách hành chính và tinh giản biên chế triển khai đến nay, có lẽ đă được gần 1 giáp- 12 năm. Vậy nhưng, cứ nh́n vào xă Quảng Vinh, nh́n vào bộ máy "khủng" của xă này, người ta sẽ thấy ngay hiệu quả của cải cách hành chính ra sao?
Đâu phải cứ đến cơ quan công quyền Nhà nước, công sở hoành tráng, sáng choang, người dân mới bị "hành là...chính". Ngay nông dân Quảng Vinh, chỉ cắm cúi một nắng hai sương trên cánh đồng, chẳng mấy khi đi ra khỏi lũy tre làng, cũng c̣n bị... hành khốn khổ. Mới hay, cái "chân rết" của bộ máy hành chính (đang phải cải cách) vẫn chả tha ai.
Thanh Hóa vốn là tỉnh mấy năm nay cứ đến kỳ giáp hạt, lại phải kêu cứu TƯ hỗ trợ gạo để nuôi dân.
Nhưng giờ, chắc chắn đến lượt người dân, như xă Quảng Vinh, phải vác rá vay gạo để nuôi cán bộ.
Họ ức là phải.
C̣n nhiều người dân trong xă hội, nh́n vào hoàn cảnh "quan giầu, quan nghèo" nói trên, hẳn đều... khóc (theo cách của ḿnh), v́ hổ thẹn và ngượng thay!
Kỳ Duyên/
Đại gia và...quan chức
