(NLĐO)- Tết là những ngày bận bịu với các nghệ sĩ sân khấu khi lịch biểu diễn gần như kín cả tháng giêng. Mỗi cái Tết đến rồi đi, với họ luôn để lại nhiều kỷ niệm vui buồn. Dịp đầu Xuân, NSƯT Bảo Quốc nhớ lại chuyện đêm 30 chạy show gặp cướp "tha" và nghệ sĩ Bo Bo Hoàng tâm t́nh việc diễn Tết.
NSƯT Bảo Quốc: “Gặp cướp đêm 30”
Nếu vai diễn Tư Liều của NSƯT Việt Anh trong vở Tốt xấu giả thật (Tên trộm đêm 30 của tác giả Nguyễn Thu Phương) năm qua giúp anh “ẵm” giải Cù nèo vàng của Báo Tuổi Trẻ Cười th́ cách đây đúng 28 năm, NSƯT Bảo Quốc đă gặp “người thật việc thật” trong đêm chạy show 30 Tết.
NSƯT Bảo Quốc và cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt
NSƯT Bảo Quốc kể: “Lúc đó, phong trào Tiếng cười Sân khấu (tiền thân của tấu hài hôm nay) mới ra mắt khán giả từ sự chỉ đạo của cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt, khi ấy là Bí thư Thành ủy TPHCM, mang tiếng cười đến với mọi nhà, nhằm châm biếm, đả phá cái xấu, hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn. Đêm đó, tôi và nghệ sĩ (NS) Duy Phương chạy show ở Biên Ḥa - Đồng Nai về TPHCM".
"Chỉ c̣n 30 phút nữa là đến giao thừa, chúng tôi đi xe gắn máy, qua khỏi cầu B́nh Triệu, tự dưng một tốp thanh niên chạy ra chặn chúng tôi lại. Duy Phương nói: “Anh ôm eo tui cho chắc, tôi vọt ga phóng qua họ”. Tôi nói nhanh: “Thôi, tao c̣n muốn ăn Tết, mày cứ dừng xe lại đi. Ḿnh là NS mà, chắc họ nhận ra ḿnh rồi cho đi”. Duy Phương nghe có lư, giảm tốc độ" - NSƯT Bảo Quốc nhớ lại.
"Tôi nói với toán thanh niên: “Mấy cậu đừng làm như vậy, chúng tôi đi làm về, đây là anh Duy Phương, c̣n tôi là Bảo Quốc”. Mới nghe tôi nói th́ một người đă lên tiếng: “A, Bảo Quốc tụi bây ơi!”. Một tốp thanh niên trong lề ùa ra. Tôi giới thiệu lại một lần nữa: “Đây là anh Duy Phương”. Một thanh niên lên tiếng: “Không biết Duy Phương là ai”. Duy Phương nói nhỏ với tôi: “Tay này nhà chắc không có tivi, nên không biết tui là ai”. Có thể nói chưa bao giờ tôi rơi vào trạng thái vừa lo sợ, vừa mắc cười mà phải nín khi nghe câu nói của Duy Phương.
Hai chúng tôi bước xuống xe. Một người lúc này reo lên: “Đúng rồi, Bảo Quốc và Duy Phương, hôm bữa tao coi hai ông này đóng kịch Ngày mai em lên đường vui lắm. Đi đâu đây hai cha?”.
NSƯT Bảo Quốc và NS Phượng Liên
Lúc này, Duy Phương mới tỉnh hồn: “Tụi tui đi diễn ở Biên Ḥa mới về”. Một thanh niên tiếp tục kè dao vào eo Duy Phương: “Đi hát về chắc là lănh được nhiều tiền, đưa vài trăm đồng mua rượu uống coi”. Tôi móc túi định lấy tiền th́ một thanh niên khác tiến tới: “Dạ thôi, tụi em lỡ làm phiền 2 anh, không dám nhận tiền đâu. Đàn em của em lỡ làm 2 anh sợ, xin lỗi 2 anh”.
Tôi vẫn đưa 2 tờ 50.000 đồng: “Coi như 2 anh ĺ x́ đầu năm cho mấy em. Cất con dao này đi, anh Duy Phương sợ năy giờ”. Người thanh niên cất con dao nhưng không nhận tiền, bảo: “Tụi em chỉ chặn xe xin tiền mua rượu nhậu đêm giao thừa thôi, sáng tới giờ "hẻo" quá. Hai anh đi đi”.
Sau này, trong một lần đi diễn phục vụ tại Trung tâm Dạy nghề thanh thiếu niên ở Củ Chi - TPHCM, tôi và Duy Phương cũng diễn tiểu phẩm hài Ngày mai anh lên đường. Sau suất diễn, Tổng đội Thanh niên của đơn vị này đăi cơm, một thanh niên ngồi đối diện tiếp thức ăn cho tôi rồi hỏi: “Hai anh quên em rồi phải không?”. Duy Phương và tôi trố mắt, cố lục trong trí nhớ. “Em là đại ca của băng cướp dưới dốc cầu B́nh Triệu nè, giao thừa năm đó tụi em chặn xe 2 anh lại định cướp đó. Nhớ chưa?” - anh ta nói.
NSƯT Bảo Quốc và NS Công Lư
Th́ ra, anh thanh niên này và băng cướp bị công an truy quét sau cái Tết năm đó, tất cả đều được đưa vào trung tâm dạy nghề. Giờ th́ "đại ca" năm nào đă là tổng đội trưởng rất uy tín và luôn đạt thành tích tốt trong công tác. Anh khoe: “Đàn em của em đều đă ra trại, về với địa phương, tất cả đều đă có công ăn, việc làm. Giờ nhớ lại cái thời đi ăn cướp, em xấu hổ quá”.
Tôi cười ứa nước mắt, bẻ đôi con cá bạc má chiên trong chén gắp cho người thanh niên. “Em tên Tấn, tên của vai diễn mà anh đă từng đóng trong tuồng Tấm ḷng của biển. Em xem vở này th́ nhớ má em lắm. Hồi đó em bỏ nhà đi bụi đời rồi trở thành đại ca của băng cướp, má em nhiều lần vào tù ra khám để thăm nuôi em, đến khi má em mất đă trăng trối dặn ḍ em phải hoàn lương, đừng đi ăn cướp nữa" - Tấn nghẹn giọng.
Tấn hướng ánh mắt về phía dăy bàn các hội viên nữ, chỉ cho tôi và Duy Phương một cô gái trẻ, cho biết “Vợ sắp cưới của em đó. Sang năm tổng đội sẽ tổ chức đám cưới, nếu thuận tiện mời 2 anh tới giúp vui văn nghệ”. Duy Phương hồ hởi: “Sẵn sàng, nhưng đừng có dí dao vô eo anh nữa nhé!”. Tấn cười.
Mùa Xuân đă mang lại cho nhiều người có một quá khứ lầm lỡ phút giây tĩnh lặng thật đẹp. Tết năm nay, chắc mái ấm gia đ́nh Tấn rất hạnh phúc. Riêng ḿnh, nhắc lại kỷ niệm đêm giao thừa năm đó, ḷng tôi lại lâng lâng nhớ về câu chuyện của Tấn" - NSƯT Bảo Quốc xúc động.
NS Bo Bo Hoàng: “Diễn Tết - niềm vui không mua được bằng tiền”
Đời NS gạo chợ nước sông, lênh đênh khắp nơi nên ít khi có dịp về ăn Tết đầm ấm bên gia đ́nh. Với NS Bo Bo Hoàng – người được trao giải HCV Thanh Tâm năm 1965 cùng đợt với NSƯT Thanh Nguyệt, th́ “không có ǵ vui bằng ăn Tết với đoàn hát”.
NS Bo Bo Hoàng
Chị kể: “Hồi nhỏ, tôi đă mơ ước lớn lên đi theo gánh hát sống rày đây mai đó. Cha tôi – cựu tuyển thủ đua xe Lê Thành Cát - không thể ngờ trong 6 người con, tự dưng có tôi là rẽ sang nghề hát. Năm 14 tuổi, tôi đă sống lênh đênh trên sông nước đi khắp nơi từ Cà Mau cho đến miền Trung, rồi ra tận Hà Nội những năm đất nước thống nhất.
Tôi nhớ nhất lần lưu diễn mùa Xuân năm 1980, khi ấy tôi đi đoàn Sông Hương, cứ 6 tháng diễn miền Bắc, 6 tháng miền Trung. Tết miền Trung và miền Bắc với tôi có nhiều ấn tượng khác nhau. Năm đó tôi diễn những vở: Đừng quên ḍng nước mắt, T́nh ca biên giới, Mùa tôm… Diễn một đợt trước Tết sau đó dọn về Huế để đón Xuân với bà con khán giả đất cố đô. Không ngờ đêm diễn cuối, xe đoàn bị hư, mà ngày mai đă là giao thừa. Ai cũng nôn nóng về Huế, v́ với bà con xứ này th́ đoàn cải lương miền Nam là “số 1”. Có những cái Tết chúng tôi không tốn một đồng xu nào, v́ từ gạo, thịt, bánh, mứt đều được khán giả Huế mang đến tặng.
Tôi bàn với ông bầu, phải vận chuyển anh em bằng đường thủy, đi từ Nghệ An về Huế. Chúng tôi đến nhà cầu cứu một khán giả ở Nghệ An có người chú ruột chạy tàu thủy. Người thợ máy trưa 29 Tết đă say "quắc cần câu". Nghe chúng tôi nhờ, ông cười gịn mời uống vài chai rượu rồi mới tính đến chuyện có giúp hay không. "Qua sông th́ phải lụy đ̣”, tôi và ông bầu uống hết chai rượu với ông chủ tàu. Trước khi gục ngă, ông đă kịp "chỉ đạo" con trai: “Mi khỏi ăn Tết ở ni mà vào Huế ăn Tết với mệ”. Người con mừng rỡ, lôi chúng tôi ra khỏi bàn nhậu: “Đi nhanh lên, cha tôi đồng ư rồi”.
NS Hiếu Cảnh, Bo Bo Hoàng và Chấn Cường trong vở Cây búa thần
(diễn tối mùng 1 Tết Nhâm Th́n tại Trường Tiểu học Lại Hùng Cường, huyện B́nh Chánh - TPHCM)
Sau này mới biết, người thanh niên yêu một cô gái ở Huế, nhiều ngày qua xin phép gia đ́nh vào Huế thăm “ghệ” mà cha không cho, nay được cớ đưa đoàn hát vào cố đô, chàng trai hết ḷng giúp đỡ để chúng tôi kịp ngày mở màn hát Tết tại Huế.
Nghề hát của chúng tôi đă có nhiều ân nhân cứu giúp, có khi chỉ là một chuyện t́nh cờ, có khi phải vất vả mới đạt hiệu quả. Tôi c̣n nhớ năm đó ăn Tết ở Hà Nội, trời rét đậm đến đỗi trâu ḅ c̣n chết. Vậy mà tôi ra sân khấu hát vai một nô tỳ bị hành hạ, người co ro với mỗi chiếc áo rách.
Một bác lớn tuổi ngồi xem thấy tôi vừa diễn vừa run đă leo lên sân khấu khóc, rồi khoác cho tôi chiếc áo ấm mà bác đang mặc. Khán giả vỗ tay trước t́nh cảm đó, c̣n NS Tài Bửu Bửu đang diễn đến lớp này cũng ứng biến: “Ông già này ở đâu mà vào đây giúp con tiện t́ này?”. Bác lớn tuổi cúi xuống cởi giày: “Ta đánh chết mẹ mi, mi ác quá!”. Lúc này tôi phải can bác: “Bác ơi, tụi con đang diễn trong tuồng mà”. Khán giả cười một phen, tôi nh́n lại thấy Tài Bửu Bửu đă chạy vào trong cánh gà run lập cập… Nghề hát của chúng tôi là vậy. Những niềm vui đó không thể mua bằng tiền”.
Bài và ảnh Thanh Hiệp
Theo Người Lao Động Online
NSƯT Bảo Quốc: Đêm 30 gặp cướp
