Trước t́nh h́nh Trung Quốc có những hành động gây hấn tại Biển Đông, xâm phạm chủ quyền Việt Nam, nhiều người Việt trong và ng̣ai nước dù khác biệt chính kiến đă tỏ ra có một điểm chung là ḷng yêu nước kiên quyết bảo vệ sự ṭan vẹn lănh thổ đất nước.
Công an ngăn chặn đoàn biểu t́nh tại Hà Nội (tháng 7/ 2011)AFP
Nhiều người đánh giá đây là một dịp hiếm có giúp ḥa giải, đ̣an kết dân tộc. Tuy nhiên, có ư kiến cho rằng ‘cơ hội tốt’ đó đang bị chính nhà cầm quyền Hà Nội bỏ lở.
Không c̣n thời điểm nào tốt hơn
Trong những cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc gây hấn suốt những tháng sáu, bảy và tám vừa qua tại Hà Nội cũng như Sài G̣n, người ta nhận thấy có nhiều thành phần dân chúng khác nhau tham gia.
Chính những người trong cuộc có nhận xét về sự ‘đồng ḷng, nhất trí’ giữa những người xuống đường biểu t́nh chống Trung Quốc gây hấn như thế.
Nhà văn Nguyên Ngọc, một trí thức- một lăo thành cách mạng tại Việt Nam, người xuất hiện trong một cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc tại Hà Nội hồi chủ nhật 14 tháng tám vừa qua cho biết đánh giá của ông về những người tham gia biểu t́nh:
Chắc anh có biết trong những cuộc triển lăm như Hoa Anh Đào do Nhật tổ chức, có thể họ nằm trong số đi phá hoa anh đào, điều đó làm cho ḿnh khi suy nghĩ về văn hóa buồn lắm…; thế nhưng khi động đến vấn đề Giáo sư Nguyễn Huệ Chi và Nhà văn Nguyên Ngọc trong đoàn biểu t́nh chống Trung Quốc tại Hà Nội ngày 14-08-2011. Courtesy NguyenXuanDien.chống ngọai xâm,
vấn đề yêu nước, những ǵ tốt đẹp nhất trong con người bộc lộ ra, những ǵ sáng láng, văn minh nhất trong con người được bộc lộ ra.
Blogger Mẹ Nấm, một người sinh sống tại Nha Trang, và có dịp ra Hà Nội ḥa vào ḍng người biểu t́nh trong chủ nhật ngày 7 tháng 8 cũng có nhận xét:
Thực ra những người đi biểu t́nh đó c̣n nhiều bất b́nh về xă hội, nhưng v́ ḷng yêu nước người ta sẵn sàng dẹp hết. Điều đó trong lịch sử dân tộc Việt Nam đă có như từ thời Trần Hưng Đạo. Bao nhiêu chuyện bất b́nh, thậm chí chuyện riêng tư trong ḍng họ…
nhà văn Nguyên Ngọc
Họ có ư thức cao về chuyện đó và tự chịu trách nhiệm về việc họ làm. Ví dụ đi trong đ̣an, mọi người không ai bảo ai mà biết phải tự đi đâu, giữ nhịp hô khẩu hiệu thế nào cho đều mà luôn ‘giữ lửa’ được.
Theo nhà văn Nguyên Ngọc đó là một cơ hội hiếm có để những người lănh đạo đất nước tập hợp, đ̣an kết dân tộc tại sau những cuộc chiến tương tàn:
Thực ra những người đi biểu t́nh đó c̣n nhiều bất b́nh về xă hội, nhưng v́ ḷng yêu nước người ta sẵn sàng dẹp hết. Điều đó trong lịch sử dân tộc Việt Nam đă có như từ thời Trần Hưng Đạo. Bao nhiêu chuyện bất b́nh, thậm chí chuyện riêng tư trong ḍng họ… thế mà khi động đến những vấn đề về tổ quốc, độc lập, ḷng yêu nước, dân tộc ḿnh sẵn sàng dẹp hết. Điều đó rất rơ tại Hà Nội qua những cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc vừa rồi. Tôi biết có những người đi bên cạnh tôi họ không bằng ḷng lắm với nhiều vấn đề xă hội, thậm chí nói rơ hơn với nhà cầm quyền; nhưng v́ ḷng yêu nước, độc lập dân tộc mà họ xem là tối cao.
Tôi cho đây là cơ hội lớn để tập hợp dân tộc. V́ điều kiện lịch sử, dân tộc ḿnh có những chia rẽ bên trong dân tộc mà chúng ta đă hiểu hết rồi. Trong cuộc biểu t́nh vào ngày 24, mỗi người mang tên liệt sỹ hy sinh ở Ḥang sa, người khác mang tên một liệt sỹ hy sinh tại Ḥang Sa. Ai cũng biết họ là những liệt sỹ thuộc hai Biểu t́nh chống Trung Quốc tại Hà Nội. AFPchế độ chống đối nhau. Đó là bi kịch của dân tộc.
Tôi cho đây là cơ hội lớn để tập hợp dân tộc. V́ điều kiện lịch sử, dân tộc ḿnh có những chia rẽ bên trong dân tộc mà chúng ta đă hiểu hết rồi.
nhà văn Nguyên Ngọc
Nếu những nguời lănh đạo giỏi, hiểu sâu sắc điều này th́ đây là cơ hội để tập hợp ṭan bộ dân tộc để giữ đất nước.
Nhưng tôi tiếc là người ta chưa nhận thức ra và v́ điều ǵ đó mà chưa tin một cách sâu sắc điều đó.
Thành công là khi biết nắm lấy thời cơ
Hồi ngày 21 tháng 8 vừa qua xuất hiện thư ngỏ của 36 trí thức hải ngọai bày tỏ ủng hộ của họ đối với bản tuyên báo ngày 25 tháng 6 năm 2011 của 95 nhân sĩ trí thức trong nước về việc lên án Trung Quốc gây hấn, xâm phạm chủ quyền và ṭan vẹn lănh thổ Việt Nam; cũng như hưởng ứng kiến nghị ngày 20 tháng 7 yêu cầu quốc hội và Bộ chính trị Việt Nam công khai hóa hiện trạng quan hệ Việt- Trung, đổi mới chính trị, tôn trọng các quyền tự do dân chủ của người dân để có thể phát triển đất nước.
Luật sư Nguyễn Văn Đài, một cựu tù nhân lương tâm đang c̣n bị quản chế, nói về những hành động cụ thể mà người dân Việt có thể làm trong t́nh h́nh hiện nay, cũng như yêu cầu cấp bách để phát triển đất nước:
Hành động cụ thể th́ chúng ta chưa thể làm ǵ lớn, nhưng trước hết phải thực hiện quyền của ḿnh ghi trong Hiến pháp là quyền đi biểu t́nh để bày tỏ ḷng yêu nước, chống lại sự hung hăng của phía Trung Quốc.
Tôi có đôi lần viết, phát biểu: vào những lúc tổ quốc lâm nguy con người Việt Nam xích lại gần nhau nhưng nhiều cơ hội bỏ lỡ lắm. Lúc này người ta cũng sẽ bỏ lỡ.
Kiến trúc sư Trần Thanh Vân
Thứ đến nếu muốn phát huy được sức mạnh của khối đại đ̣an kết dân tộc, tập hợp được sức mạnh của cả Biểu t́nh chống Trung Quốc tại California. Photo by Ngọc Lantrong và ng̣ai nước, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, chúng ta phải dân chủ hóa xă hội. Đó là hai mục tiêu chính mà nhân dân Việt Nam chúng ta phải làm.
Kiến trúc sư Trần Thanh Vân từ Hà Nội cũng có nhận định về việc đóng góp của trí thức trong và ng̣ai nước cũng như khả năng đóng góp đó bị bỏ qua:
Tôi có đôi lần viết, phát biểu: vào những lúc tổ quốc lâm nguy con người Việt Nam xích lại gần nhau nhưng nhiều cơ hội bỏ lỡ lắm. Lúc này người ta cũng sẽ bỏ lỡ. Tuy nhiên giới trí thức không thèm chấp, ḷng họ thế nào đă thể hiện ra rồi và sự quan tâm của họ đối với đất nước bằng nhiều h́nh thức, có lẽ đến lúc những kẻ vô cảm phải suy nghĩ trân trọng mọi người hơn. Dân ta ở nước ng̣ai nhiều lắm, bỏ rơi là thiệt tḥi quá.
Sử gia Dương Trung Quốc có giải thích đối với câu hỏi liệu có phải Việt Nam bỏ lở nhiều cơ hội để đ̣an kết dân tộc phát triển đất nứơc:
Bao giờ cũng có nhiều yếu tố: chủ quan, khách quan, có thể do tác động bên ng̣ai. Tôi ví dụ cuộc chiến tranh bùng nổ năm 46, nay được các nhà sử học chứng minh đó là do chính giới diều hâu trong chính phủ Pháp. Nổ lực của chính phủ Việt Nam lúc đó là t́m một phương thức ḥa hiếu với Pháp để bảo tồn nền độc lập của Việt Nam, kư cả Hiệp định mồng 6 tháng 3. Hay tôi xin nói tôi là người chứng kiến ông McNamara gặp ông Vơ Nguyên Giáp hai lần, câu đầu tiên ông McNamara hỏi cũng là ‘có cơ hội nào bị bỏ lỡ hay không’; chính ông Giáp nói rằng tôi là người nước nhỏ làm sao chúng tôi muốn đi đánh nhau với nước lớn, nước giàu.
chính quyền Hà Nội không đáp ứng nguyện vọng của người dân được góp phần bày tỏ ḷng yêu nước, bảo vệ chủ quyền của đất nước; mà bỏ ng̣ai tai mọi yêu cầu bằng hành động biểu t́nh rồi kiến nghị, thư ngỏ được gửi đến cho họ. Một cơ hội phát huy sức mạnh người dân cả trong và ng̣ai nước đang bị để trôi đi.
Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, thứ trưởng Bộ Quốc Pḥng Việt NamNhư thế rơ ràng không phải vấn đề thông tin, tuy nhiên c̣n nhiều vấn đề đứng về mặt chính trị mà nh́n rất phức tạp. Tất nhiên Việt Nam không phải không bỏ qua những cơ hội mà bị bơ lỡ hiểu theo nghĩa ‘sự chần chừ, sự không quyết đóan, sự c̣n bị ràng buộc bởi nhiều cái yếu tố khác làm cho người ta chậm đi sự nhận thức và bị thời đại vượt qua’. Điều đó đương nhiên có.
Trong khi nhiều thành phần dân chúng trong và ng̣ai nước, nhất là các vị trí thức lên tiếng về hiểm họa mới từ Phương Bắc với bao thực tế cụ thể trong mọi lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến văn hóa như lâu nay. Họ muốn cùng chung tay với chính quyền trong việc bảo vệ đất nước như từng xảy ra trong lịch sử dân tộc suốt bao đời qua mỗi khi có họa ngọai xâm. Việc làm cụ thể của họ là đưa ra những kiến nghị với nhà cầm quyền và xuống đường biểu tỏ ḷng yêu nước.
Tuy vậy, chính quyền Hà Nội đă có nhiều đ̣an của các bộ ngọai giao và quốc pḥng sang Trung Quốc trong thời gian gần đây. Và cụ thể nhất là tại cuộc đối thọai an ninh quốc pḥng Việt Nam- Trung Quốc lần thứ hai ở Bắc Kinh hồi ngày 28 tháng 8 vừa qua, thứ trưởng Bộ Quốc pḥng Việt Nam, trung tướng Nguyễn Chí Vịnh phát biểu với bộ trưởng quốc pḥng Trung Quốc Lương Quang Liệt sẽ kiên quyết dẹp những vụ tập trung tự phát đông người ở Hà Nội như trong thời gian vừa qua nhằm phản đối các hành động gây hấn của Trung Quốc.
Một lần nữa, chính quyền Hà Nội không đáp ứng nguyện vọng của người dân được góp phần bày tỏ ḷng yêu nước, bảo vệ chủ quyền của đất nước; mà bỏ ng̣ai tai mọi yêu cầu bằng hành động biểu t́nh rồi kiến nghị, thư ngỏ được gửi đến cho họ. Một cơ hội phát huy sức mạnh người dân cả trong và ng̣ai nước đang bị để trôi đi.
Gia Minh, biên tập viên
Đánh mất cơ hội ngàn vàng
