Chuyện Vỉa Hè
Xin nói ngay quyền lực, sức mạnh siêu đẳng ở đây không phải nói về người sói (nửa người nửa sói) theo truyền thuyết Châu Âu, cũng không phải tên giựt gân của một bộ phim hành động nào đó sắp ra đời muốn quảng cáo sản phẩm.
Thông báo cấm biểu t́nh của nhà cầm quyền thành phố Hà Nội, không có người kư tên. Bản chụp thông báo này được phổ biến trên nhiều báo “lề phải” tại Việt Nam. (H́nh: báo Đất Việt)
Sức mạnh siêu đẳng ở đây để chỉ một nghề đă xuất hiện ở Việt Nam từ thời Pháp thuộc, từ vị trí bị thiên hạ coi là “bèo nhèo” nhất bỗng chốc hóa thành “siêu” trong xă hội XHCN ở Việt Nam. Đó là nghề đánh máy chữ mà thời gian gần đây trên các phương tiện truyền thông đại chúng từ “cậu đánh máy” nổi tiếng như cồn, nổi cả trong và ngoài nước chả kém các sao Holywood bên Mỹ.
Thời xưa, nước ta chưa có nghề đánh máy chữ và “cậu đánh máy” chưa xuất hiện. Mức độ coi trọng nghề này hay nghề khác được xếp hàng theo thứ tự: Sĩ, nông, công, thương.
Thời Pháp thuộc, người Pháp mang những cái máy đánh chữ to bổ bố sang Việt Nam, mỗi lần gơ phải dùng hết sức bàn tay, máy phát ra âm thanh lốc bốc nổ liên hồi như đạn bắn. Nước ta cũng chưa có từ “cậu đánh máy” một cách “t́nh thương mến thương” và “chang trọng” như bi giờ, mà người ta gọi là “thầy kư.” Các thầy kư - đánh máy này là thầy kư bậc thấp nhất, dưới những người chuyên làm công việc hành chính giấy tờ, sổ sách, ghi chép trong các cơ quan công quyền (thầy kư-lục sự), và chỉ trên có bà tạp vụ chuyên quét nhà, pha trà, rửa chén. Từ giai đoạn này về sau, người ta lại xếp hạng rằng: “Nhất Y, nh́ Dược, tạm được Bách Khoa, bỏ ra Giáo Dục.” Thập niên 80-90 lại loan truyền câu: “Nhất Anh (tiếng), nh́ Tin (học), tam Kinh (tế), tứ Luật,” v.v... Vai tṛ của “cậu đánh máy” vẫn chưa đến thời điểm được nâng cao và trọng thị.
Mấy năm gần đây, “cậu đánh máy” bỗng chốc trở thành có sức mạnh và quyền lực c̣n hơn siêu nhân, là “bờ vai vững chắc,” là “chỗ dựa đáng tin cậy,” là “công cụ bạo lực” cho quan chức bộ máy nhà nước trông cậy trong thời buổi khó khăn “tứ bề thọ... dân” vây khốn.
Đơn cử vài vụ cụ thể như sau:
Ông Đào Duy Quát, sau khi đăng bài láo lếu trên tờ báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam do chính ông làm tổng biên tập, ca ngợi “Hải Quân Trung Quốc diễn tập tại biển Đông” (tức là cái biển mà nhà cầm quyền TQ ngang ngược chiếm đoạt quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bằng vũ lực), bị dư luận phản ứng lên án quá xá, có người c̣n gọi ông ta là “Hán gian Quát.” Ông Quát đă lên tiếng phân bua rằng: “Chúng tôi coi đây là một tai nạn nghề nghiệp, v́ cậu đánh máy lúc bấy giờ đă quá giờ, cậu ấy đánh xong và đang định hỏi th́ lại quên mấy cái chữ biên tập... Việc đưa tin đó là để cảnh báo một hoạt động, một mưu đồ..., trong đó có mấy từ biên tập đă được thêm vào là phó tư lệnh ngang ngược tuyên bố, cái chữ “ngang ngược” viết ở ngoài, th́ cậu đánh máy nhận rồi nhưng không đưa vào, nên tự nhiên làm sai lệch thông tin.” Xong, kể từ đây “cậu đánh máy” đă hiên ngang bước vào lịch sử, nhận trách nhiệm giúp ông Quát thoát nạn “tứ mă phân thây” từ phía cấp trên của ông, mà cấp trên của ông Quát cũng thoát được tiếng xấu “bao che cho thuộc cấp.”
Vụ ông Quát chưa kịp nguội th́ thiên hạ bàn tán rầm rộ vụ Cục Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm (thuộc Bộ Y Tế) trao giấy chứng nhận “Sản phẩm an toàn v́ sức khỏe cộng đồng 2009” cho công ty Vedan vào giữa tháng 10 năm 2010, trong khi công ty này đang bị nông dân Đồng Nai, Sài G̣n, B́nh Dương kiện rần rần v́ gây ô nhiễm môi trường. Nghe đâu cái vụ trao giải “nhầm tướng cướp” này cũng do lỗi “cậu đánh máy” (?!).
Vụ tiếp theo là trong phiên ṭa sơ thẩm xét xử ông Cù Huy Hà Vũ, Luật Sư Trần Đ́nh Triển tường thuật lại trên BBC ngày 4 tháng 4, 2011 như sau: “Trước hết là việc này ngay đầu phiên ṭa th́ Luật Sư Sơn cũng đưa ra ư kiến là trong quyết định đưa vụ án ra xét xử th́ theo quy định của pháp luật phải nêu rơ là xử kín hay xử công khai, nhưng trong quyết định th́ không nói đến xử kín hay xử công khai cả, tức là lập lờ ở chỗ đó. Chủ tọa phiên ṭa đă xin lỗi, đây là sự sơ suất do khâu đánh máy c̣n phiên ṭa là xử công khai.”
Vụ mới nhất làm cho các trang mạng sôi sùng sục như hỏa diệm sơn ở Nhật Bản là ngày 18-19 tháng 8, 2011 các báo “lề phải” đồng loạt đăng thông báo “Hà Nội yêu cầu chấm dứt biểu t́nh tự phát” nhưng văn bản không có người kư tên chịu trách nhiệm đúng quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy định về ban hành văn bản hành chính. Chỉ có con dấu treo Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội ở góc trên bên trái, c̣n phía dưới bên phải - chỗ dành cho người có thẩm quyền của cơ quan ban hành văn bản kư tên, th́... “nhẵn như chùi.” Thông báo này đích thị do chính “cậu đánh máy” sản xuất ra rồi.
Nhưng điều lạ ở chỗ tuy pháp luật quy định “cậu đánh máy” không giữ vai tṛ, vị trí có quyền quyết định việc ǵ trong Ủy Ban Nhân Dân thành phố, trừ việc “cậu” có quyền quyết định ngồi xuống gơ tay lên bàn phím hay đứng lên vào WC, nhưng “cậu” lại chụp mũ người dân và nhân sĩ trí thức, tướng lănh lăo thành cách mạng Hà Nội đi biểu t́nh chống TQ, “cậu” ăn ngang nói ngược rằng: “Những ngày gần đây, các thế lực chống đối trong và ngoài nước đă và đang kêu gọi, kích động, hướng dẫn quần chúng biểu t́nh, tuần hành gây mất an ninh trật tự ở thủ đô.” Thực tế, theo người dân biểu t́nh th́ chính lực lượng công an ch́m, nổi, mờ, tỏ... đủ loại mới chính là đối tượng gây mất trật tự khi họ ngang nhiên chạy xe ngược chiều, đậu xe, đứng tràn xuống ḷng đường, dùng loa kêu inh ỏi và dùng số đông hành hung, bắt người trái pháp luật gây căm phẫn trong nhân dân.
“Cậu đánh máy” c̣n “hiên ngang” ra lệnh cho người dân Hà Nội “Chấm dứt mọi hoạt động tụ tập, biểu t́nh, tuần hành tự phát trên địa bàn thành phố,” “cậu” lại tiếp tục hăm dọa, khủng bố tinh thần bằng cách đe áp dụng các “biện pháp cần thiết” đối với những người “cố t́nh không chấp hành, tụ tập đông người trái pháp luật, gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ.”
Rơ ràng, bằng vào cái thông báo kia, “cậu đánh máy” đă công khai vi Hiến, vi phạm pháp luật khi “cậu” cấm người ta biểu t́nh, “cậu” không có quyền mà “cậu” chụp mũ, vu cáo và cấm cản. Cái thông báo của “cậu” lời lẽ chẳng khác nào vả vào mồm Tướng Nguyễn Đức Nhanh, khi mới cách đây nửa tháng, ông Nhanh đă đăng đàn khẳng định rằng: “Đây là những cuộc biểu t́nh yêu nước tự phát, cho nên các cấp và công an Hà Nội không có chủ trương trấn áp, bắt giữ người biểu t́nh tự phát.”
Lạ đời nhất là “cậu đánh máy” tuy không tên không họ, không phải quan chức nhà nước có thẩm quyền, nhưng “cậu” lại điều khiển được tất cả các tờ báo trong toàn quốc (dưới sự lănh đạo của đảng CSVN) răm rắp nghe theo đăng cái thông báo trời ơi của “cậu.”
Quư vị thường dân, quư vị phó thường dân, quư vị cán bộ công chức quèn, chấp luôn quư vị cán bộ có tí ti chức vụ trưởng pḥng, phó pḥng cấp huyện trở lên... Quư vị cứ thử viết cái thông báo kiểu giống như “cậu đánh máy” (h́nh thức, không phải nội dung) mà đưa cho các báo bảo họ đăng lên xem, tôi bảo đảm với quư vị là không tờ báo nào họ đăng cho quư vị cả.
Ngày 21 tháng 8, 2011 tới đây, quư vị dân Hà Nội đang có “âm mưu” biểu t́nh chống TQ cứ chờ xem để chứng kiến quyền lực siêu đẳng của “cậu đánh máy” nếu như “cậu” điều động được toàn bộ lực lượng “người nhà nước” (gồm công an và các đoàn thể, cơ quan khác) cùng áp dụng các “biện pháp cần thiết” đối với quư vị.
Chưa có thời nào, và chưa có quốc gia nào mà “cậu đánh máy” lại có quyền lực siêu đẳng như “cậu đánh máy” ở Hà Nội thời nay.
Tạ Phong Tần/nguoi-viet
Quyền lực siêu đẳng
