Bế mạc chiều qua tại Thủ đô Bali của Indonesia, Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 18 (ARF 18) được coi là cột mốc cho ARF bước vào giai đoạn mới, từ “Các biện pháp xây dựng ḷng tin” sang giai đoạn “Ngoại giao pḥng ngừa”.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự diễn đàn. Đây cũng là lần đầu tiên ngoại trưởng hai nước Mỹ và Nga cùng tham dự ARF.
ARF 18 đánh dấu thành công quan trọng của các hội nghị song phương và đa phương quan chức cấp cao (SOM) và Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các đối tác do ASEAN tổ chức thường niên nhằm chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) và các Hội nghị cấp cao liên quan, sẽ diễn ra cũng tại Bali vào tháng 11 năm nay.
Đánh giá t́nh h́nh khu vực và quốc tế, các Bộ trưởng cho rằng ḥa b́nh, an ninh, ổn định và phát triển tiếp tục là mục tiêu chung của ASEAN và khu vực.
Tuy nhiên, khu vực hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức truyền thống và phi truyền thống. Do đó, để đạt được mục tiêu chung v́ ḥa b́nh, ổn định, hợp tác và phát triển, các nước cần tiếp tục đối thoại, hợp tác, xây dựng ḷng tin, giải quyết ḥa b́nh các tranh chấp và bất đồng trong khu vực, tăng cường hơn nữa hợp tác ứng phó kịp thời và hiệu quả với những thách thức.
Các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng và vai tṛ của ASEAN trong việc xây dựng và chia sẻ các chuẩn mực trong quan hệ giữa các quốc gia trong khu vực; hoan nghênh và khuyến khích ARF đóng góp tích cực hơn vào củng cố và phát huy các công cụ v́ ḥa b́nh, ổn định và an ninh ở khu vực như Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC).
Trong quá tŕnh này, ASEAN cần tiếp tục chủ động và tích cực phát huy vai tṛ của ḿnh đóng góp vào mục tiêu chung của khu vực.
Trao đổi về vai tṛ của ARF trong cấu trúc khu vực đang định h́nh, các Bộ trưởng nhất trí ARF tiếp tục là diễn đàn quan trọng trong khu vực, trao đổi về các vấn đề an ninh cùng quan tâm; tiếp tục tăng cường gắn kết và bổ trợ lẫn nhau với các tiến tŕnh khu vực khác như ASEAN+1, ASEAN+3, EAS, ADMM+…, trong đó ASEAN giữ vai tṛ trung tâm.
Về các vấn đề khu vực, hội nghị cũng hoan nghênh việc Thái Lan và Campuchia tiếp tục nỗ lực giải quyết khác biệt bằng đối thoại ḥa b́nh, ủng hộ vai tṛ hỗ trợ của Chủ tịch ASEAN hoan nghênh việc hai nước đồng ư với ư kiến của Ṭa án quốc tế.
Các nước mong muốn Myanmar tiếp tục phát huy những tiến triển tích cực gần đây, tiếp tục các nỗ lực v́ phát triển đất nước và ḥa hợp dân tộc theo lộ tŕnh đề ra.
Về t́nh h́nh bán đảo Triều Tiên, các nước mong muốn khu vực này ḥa b́nh, ổn định và không có vũ khí hạt nhân; sớm nối lại đàm phán sáu bên; khẳng định ARF sẵn sàng góp phần tạo môi trường thuận lợi cho các bên đối thoại và trao đổi xây dựng giữa các bên.
Các nước nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm ḥa b́nh, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải trên biển Đông; giải quyết tranh chấp giữa các bên liên quan bằng biện pháp ḥa b́nh; tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Luật biển năm 1982 của Liên Hiệp Quốc (UNCLOS), bảo đảm thực hiện hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC); hoan nghênh việc thông qua Quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC nhằm thúc đẩy xây dựng ḷng tin, tiến tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).
Các Bộ trưởng đánh giá cao Chương tŕnh Hành động Hà Nội thực hiện Tuyên bố Tầm nh́n ARF và những kết quả thực hiện đạt được là đóng góp có ư nghĩa cho định hướng hoạt động tiếp theo của ARF, kết hợp giữa xây dựng ḷng tin và ngoại giao pḥng ngừa v́ ḥa b́nh, ổn định và hợp tác ở khu vực.
Hội nghị cũng thông qua nhiều kế hoạch công tác về các lĩnh vực hợp tác khác nhau của ARF như quản lư thiên tai, chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia, an ninh biển, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và giải trừ quân bị…
Tại ARF 18, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm tham gia phát biểu về nhiều đề mục quan trọng, trong đó có định hướng hoạt động và tăng cường vai tṛ của ARF; thúc đẩy hợp tác ARF về ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống như thiên tai, biến đổi khí hậu, an ninh, an toàn hàng hải; tăng cường phối hợp giữa ARF và các diễn đàn khu vực có liên quan…
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh khu vực Đông Á tiếp tục ổn định và phát triển nhưng vẫn c̣n không ít các thách thức, các nước cần chung tay hợp tác, tích cực thúc đẩy các nỗ lực v́ ḥa b́nh, an ninh, ổn định và hợp tác phát triển ở khu vực; tăng cường các biện pháp xây dựng ḷng tin, giải quyết các tranh chấp và bất đồng trong khu vực thông qua đối thoại ḥa b́nh, phù hợp với các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hiệp Quốc; ứng phó hiệu quả với các thách thức đặt ra.
Trong phát biểu, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm đề cập đến nhiều vấn đề khu vực, trong đó có về biển Đông.
Ḥa b́nh, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải trên biển Đông là quan tâm và lợi ích chung và nguyên vọng thiết tha của khu vực và tất cả các nước. Do đó, cần phải triệt để tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS; thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC, tiến tới xây dựng COC.
Hội nghị ARF 18 diễn ra trong bối cảnh ASEAN đang nỗ lực hướng tới Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 trên ba trụ cột và củng cố vai tṛ chủ đạo trong khu vực, nâng cao vai tṛ trên trường quốc tế với việc tăng cường mở rộng các quan hệ đối ngoại; cấu trúc khu vực với ASEAN đóng vai tṛ trung tâm đang định h́nh; các nước ASEAN và các nước trên thế giới đang phải đối đầu nhiều thách thức truyền thống và phi truyền thống, đ̣i hỏi phải có sự hợp tác khu vực và toàn cầu để giải quyết và nhất là những tiến triển và kết quả tích cực mà Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 44 và các Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các Đối tác vừa đạt được về các vấn đề liên quan đến an ninh, ổn định khu vực và thế giới, trong đó có việc thông qua Quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC, nhằm tăng cường đảm bảo ḥa b́nh, an ninh, ổn định và phát triển bền vững khu vực và thế giới.
Chính v́ vậy ARF 18 được coi là cột mốc cho ARF bước vào giai đoạn mới, từ “Các biện pháp xây dựng ḷng tin” sang giai đoạn “Ngoại giao pḥng ngừa”.
Kết thúc Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Marty Natalegawa, chủ tŕ Hội nghị, ra tuyên bố của Chủ tịch ASEAN.
Theo VTC
ARF chuyển sang giai đoạn “Ngoại giao pḥng ngừa”
