TT Obama chấn chỉnh chính sách về Trung Ðông

WASHINGTON (Reuters) - Tuần này sẽ là thời điểm để Tổng Thống Barack Obama chấn chỉnh chính sách về Trung Ðông, có lại các mối quan hệ với thế giới Ả Rập sau khi việc hạ sát Osama bin Laden tạo ra một thử thách mới, vốn phức tạp hơn vì phản ứng không đồng nhất của chính phủ Mỹ trước các cuộc nổi dậy trong vùng và việc không đạt được tiến triển trong hòa đàm giữa Do Thái và Palestine.

Tổng Thống Barack Obama hội đàm với Vua Abdullah II của Jordan tại Tòa Bạch Ốc hôm 17 Tháng Năm. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Tổng Thống Obama vào Thứ Năm sẽ đọc bài diễn văn mệnh danh “Mùa Xuân Ả Rập” được mọi người chờ đợi lâu nay, tâm điểm của một tuần lễ quan trọng về chính sách ngoại giao Trung Ðông, vốn bao gồm cả việc thảo luận với vua Abdullah II của Jordan và Thủ Tướng Do Thái Benjamin Netanyahu.

Qua việc đưa ra viễn kiến của ông về sự chấn chỉnh mối giao hảo với khu vực Trung Ðông, Tổng Thống Obama muốn bác bỏ sự chỉ trích cho rằng ông chậm chạp và không thống nhất trong việc đối phó với làn sóng nổi dậy của dân chúng trong vùng làm thay đổi chính sách ngoại giao Trung Ðông của Mỹ có từ nhiều thập niên qua.

Tuy nhiên, trong khi tìm cách đạt sự cảm thông với phía Ả Rập, ông sẽ làm nhiều người thất vọng vì điều sẽ không được nhắc tới - như các đề nghị mới để phá vỡ tình trạng bế tắc giữa Do Thái và Palestine để đưa họ trở lại bàn hòa đàm.

Các cuộc đụng độ hôm Chủ Nhật ở biên giới Do Thái, nơi binh lính hạ sát ít nhất 13 người Palestine biểu tình phản đối, cho thấy sự căm phẫn sâu xa của dân chúng Ả Rập về cuộc đối đầu kéo dài nhiều thập niên qua, vốn vẫn là một điều quan tâm chính yếu trong vùng.

Không giống như bài diễn văn năm 2009 của ông Obama tại thủ đô Cairo của Ai Cập, nhằm đạt được sự cảm thông với thế giới Hồi Giáo sau nhiều năm căng thẳng dưới thời Tổng Thống George W. Bush, Tòa Bạch Ốc lần này nhấn mạnh rằng bài diễn văn hôm Thứ Năm tại Bộ Ngoại Giao sẽ chú trọng đến các cuộc nổi dậy ở Trung Ðông và Bắc Phi.

Chưa đầy ba tuần lễ sau khi hải kích Mỹ bắn chết Osama bin Laden ở Pakistan, ông Obama sẽ tìm cách cột những biến chuyển vừa qua trong thế giới Ả Rập cùng với cái chết của lãnh đạo al-Qaeda để nói tới một sự chuyển hóa chính trị trong vùng, theo các phụ tá của tổng thống.

Tuy nhiên, họ cũng nói rằng, ông Obama sẽ không dùng bài diễn văn này để đưa ra một chiến lược có tính cách chung cho cho diễn biến đang xảy ra ở các quốc gia đồng minh với Mỹ như Ai Cập và Yemen cùng là các quốc gia thù nghịch như Libya và Syria.

“Sự kiện gọi là 'Mùa Xuân Ả Rập' vẫn còn có rất nhiều điều chưa biết sẽ ra sao,” theo lời ông David Makovsky tại Viện Nghiên Cứu Chính Sách Cận Ðông, nêu lên vấn đề phía Hồi Giáo quá khích có thể lên chiếm chính quyền là sự lo ngại lớn nhất của Washington. “Do đó họ muốn tránh đưa ra một chiến lược chung chung.”

Ông Obama sẽ tìm cách thuyết phục dân chúng trong thế giới Ả Rập hãy bác bỏ tinh thần quá khích như của al-Qaeda và chấp nhận các thay đổi có tính cách dân chủ. Ông Obama cũng có thể đưa ra lời đe dọa Iran là chớ tìm cách phát triển võ khí nguyên tử, rằng ông là nhà lãnh đạo có lời nói đi đôi với việc làm.

(V.Giang/Nguoiviet)