101 năm thăng trầm của nữ hoàng quan trọng nhất thế kỷ 20

Hoàng thái hậu Elizabeth, mẹ của Nữ hoàng Anh Elizabeth II, người đang trị vì nước Anh hiện nay, đã qua đời ở độ tuổi bách niên: 101 tuổi. Hoàng thái hậu Elizabeth đã sống tốt một cách phi thường và trở thành vị Nữ hoàng cai trị đất nước lâu dài nhất mọi thời đại.

Cuộc đời bà thăng trầm, chìm nổi nhưng tựu trung là người sống có nhân cách, thương yêu chồng con vô bờ bến và là người phụ nữ cống hiến tuyệt vời nhất cho tổ quốc và nhân loại.

Vị Nữ hoàng quan trọng nhất của thế kỷ 20

Hoàng thái hậu Elizabeth, mẹ của Nữ hoàng Anh Elizabeth II, người đang trị vì nước Anh hiện nay, đã qua đời khi 101 tuổi, là vị Nữ hoàng tỏ lập trường cứng rắn nhất trong thời Thế Chiến II; là thành viên cao niên nhất trong Hoàng gia Anh, đồng thời bà cũng là người được yêu quý nhất trên khắp Vương quốc Anh. Hoàng thái hậu Elizabeth không chỉ nổi tiếng bởi sự minh mẫn, dẻo dai và bền bĩ, mà bà còn là biểu tượng của sự ổn định trong một thời đại đầy ắp các biến động về xã hội và chính trị của Anh và thế giới.

Chào đời ngay trước bình minh của thế kỷ 20, Hoàng thái hậu Elizabeth đã sống tốt một cách phi thường và trở thành vị Nữ hoàng cai trị đất nước lâu dài nhất mọi thời đại. Một điều đáng lưu ý rằng, Elizabeth vốn không phải được sinh ra để làm vua mà lịch sử éo le đã “ép buộc” bà phải lên ngai vàng nước Anh.

Elizabeth là vị Nữ hoàng đầu tiên kể từ thời Catherine Parr, người không được sinh ra trong chốn Hoàng cung. Elizabeth là người yêu chuộng các giá trị truyền thống, và mặc dù bị nghi ngờ là người sống theo tiểu thuyết, nhưng bù lại bà đã biết cách thích nghi tốt với những biến cố lớn lao về chính trị, công khai các hành vi và vai trò của Hoàng gia Anh đối với nước Anh hiện đại, kết thúc thời đại Victoria và mở ra thế kỷ 21.

Hoàng thái hậu Elizabeth vốn rất bình dân, bà thích gặp gỡ với mọi tầng lớp thần dân trong xã hội, thích tỏ ra sự thiện cảm không phân biệt vị thế tột đỉnh của người đứng đầu vương quốc với các hàng quan chức và thần dân. Bà là vị Hoàng hậu cuối cùng của Ấn Độ, nhận được sự ủng hộ sâu sắc của khối Thịnh vượng chung, người ta xem Elizabeth là nhân vật quan trọng trung tâm của chế độ quân chủ.

Hoàng thái hậu Elizabeth khi còn trẻ.

Nữ hoàng thích vi hành ra nước ngoài đến các thuộc địa như Australia, New Zealand và trên tất cả là Canada, bản thân bà luôn tìm mọi cách tùy nghi chỉnh sửa các hành vi cư xử sao cho hoà hợp với mọi đối tượng người.

Sống lâu, giao tiếp lưu loát và xuất sắc cùng việc hưởng thụ những nghi lễ tiệc tùng kỳ lạ, hào nhoáng đã biến Elizabeth thành vị Nữ hoàng được công chúng hâm mộ nhất mọi thời đại. Trong suốt gần 80 trị vì, Elizabeth là trái tim của Hoàng gia Anh: trước hết Elizabeth từng là Nữ công tước xinh đẹp của xứ York trong các thập niên 1920 và 1930; kế đó được trao quyền lên đảm nhiệm ngai vàng của nước Anh, trở thành biểu trưng của chủ nghĩa anh hùng trong thời kỳ Thế Chiến II; và cuối cùng là người bà đôn hậu trìu mến được yêu mến gọi bằng cái tên “Hoàng thái hậu”.

Kết hôn với Hoàng tử Albert

Elizabeth chào đời vào ngày 4 tháng 8 năm 1900 tại kinh thành London, vị Nữ hoàng tương lai của nước Anh có cái tên cúng cơm khá dài là Elizabeth Angela Marguerite Bowes-Lyon, là con thứ 9 trong một gia đình có 10 người con, và là con gái út của Lãnh chúa Glamis (ông là con trai cả và là người thừa kế thứ 13 của Bá tước xứ Strathmore và Kinghorne) và mẹ là Cecilia Cavendish-Bentinck, vốn là con gái của một vị mục sư vốn xuất thân từ gia đình Công tước xứ Portland.

Nền giáo dục cho các con gái của gia đình Bá tước Strathmore và Kinghorne đã được giao cho các nữ gia sư. Các cô gái chú trọng việc học thông tuệ các ngoại ngữ, quan trọng nhất là hiểu sâu sắc về tiếng Anh. Mlle Lang, một nữ gia sư người Pháp đã có mặt ở gia đình Elizabeth vào năm 1905, bà chịu trách nhiệm chính trong việc giáo dục Elizabeth và em trai David (sinh năm 1902), đây cũng chính là cô giáo đầu tiên của nàng.

Trong một bữa tiệc nhỏ được tổ chức tại Quảng trường St James, thiếu nữ Elizabeth đã tình cờ diện kiến với Hoàng tử Albert, hoàng nam thứ 2 của George, Hoàng tử xứ Wales. Khi Thế Chiến I bùng nổ vào năm 1914, trùng năm sinh nhật lần thứ 14 của Elizabeth, lúc đó những người anh lớn của Elizabeth đã xung phong vào chiến trường, còn những người chị lớn của nàng hầu hết đều đã yên bề gia thất; còn người em trai David lại đang đến tuổi cập kê.

Đối với thanh nữ Elizabeth, những năm tháng chiến tranh là những bài học cư xử về tình người vô cùng qúy giá mà nàng đã lĩnh hội được, nàng luôn cổ vũ khích động sự nhẫn nhịn trị thương cho các binh lính từ chiến trường. Chính bởi khả năng tiên tri của mình mà người ta đã gọi Elizabeth là “Công chúa”.

Tháng 9 năm 1915, anh trai Fergus, đã bị thảm tử trong chiến địa Loos. Hai năm sau đó, anh trai Michael, đại uý của lực lượng Hoàng gia Scotland, cũng bị báo cáo là thiệt mạng, nhưng may mắn là ông đã sống sót, chỉ bị thương và được điều trị trong một bệnh viện ở Đức.

Thế Chiến I kết thức, Elizabeth vừa tròn 18 tuổi, độ tuổi thanh xuân phơi phới và tươi đẹp nhất. Nhiều thanh niên tuấn tú có vai vế cao đã ngấp nghé tìm hiểu Elizabeth nhưng trong trái tim nàng thanh nữ chỉ tồn tại mỗi một hình bóng của Hoàng tử Albert (vào năm 1920, Albert được phong tặng là Công tước xứ York) mà thôi. Khi nỗi nhớ nhung ngày càng lớn dần trong trái tim Elizabeth, Albert được mời tới nhà Lãnh chúa Glamis vào năm 1920, đến tháng Giêng năm 1923, Albert đã chính thức ngỏ lời cầu hôn Elizabeth tại nhà thờ lớn St Paul’s Walden. Đã 250 năm trôi qua kể từ thời James (Công tước xứ York, em trai của Vua Anh Charles II), kết hôn với một người thường dân.

Đối với vua Anh George V và Hoàng hậu Mary, truyền thống môn đăng hộ đối của Hoàng gia Anh đã sớm bắt đầu sang trang mới. Nhà vua George và Hoàng hậu Mary ngay khi vừa diện kiến với thanh nữ Elizabeth Bowes-Lyon đã ngay lập tức bị mê hoặc bởi vẻ đẹp của nàng, giang tay rộng mở, ấm áp chào đón nàng cũng như cả hai đồng nhất trí về lễ kết hôn của họ. Đám cưới giữa Elizabeth và Albert đã diễn ra tại tu viện Westminster vào ngày 26 tháng 4 năm 1923, được chủ trì bởi đức Tổng giám mục xứ Canterbury là Randall Davidson.

Hân hoan thiên chức làm mẹ

Vợ chồng Công tước xứ York đã bắt đầu cuộc sống hôn nhân của họ tại Bạch Cung nằm trong lòng khu công viên Richmond (London). Tháng 10 năm 1923, Elizabeth tiến hành thực hiện chuyến công du hoàng du đầu tiên của mình tại hải ngoại, mục đích là viếng thăm Thái tử Peter xứ Nam Tư ở thủ đô Belgrade. Mặc dù được giám sát chặt chẽ nhằm đảm chắc vấn đề an ninh của mình, song Elizabeth vẫn hoà mình với cuộc sống của cư dân Belgrade.

Năm 1924, Elizabeth thực hiện các chuyến công du đến Bắc Ireland và Đông Phi, tận hưởng thú săn bắn tại Kenya, trước khi đi du lịch đến Uganda và Sudan. Vào ngày 21 tháng 4 năm 1926, tại nhà cha mẹ đẻ ở phố Bruton, Elizabeth đã hạ sinh đứa con đầu lòng (bằng thủ thuật Xê-da, mổ bụng lấy con), đứa con đầu tiên đó mang tên là Elizabeth Alexandra Mary.

Chỉ 8 tháng sau khi sinh đứa con gái đầu lòng, vợ chồng công tước xứ York lại thực hiện chuyến công du dài hạn đến Australia và New Zealand trên chiến hạm tuần dương Renown, để lại tiểu công chúa Elizabeth ở lại nhà. Chương trình du lịch đó đã thành công rực rỡ, danh tiếng của Elizabeth tăng cao hơn so với chồng.

Tháng 11 năm 1928, George V nhuốm bệnh, nhưng Ngài đã được sự thăm nom săn sóc chu đáo bởi con dâu Elizabeth và cháu nội Elizabeth Alexandra Mary. Tháng 8 năm 1930, Elizabeth hạ sinh đứa con gái thứ 2 tại toà lâu đài Glamis, đó là công chúa Margaret, hay còn có danh hiệu khác là “Nữ hoàng Scotland”. Vào đầu thập niên năm 1930, vợ chồng Albert - Elizabeth đã sống rất hạnh phúc, họ cùng san sẻ ngọt bùi, tình cảm vợ chồng với nhau. Các con xoay quanh bố mẹ, gia đình của Elizabeth thời kỳ đó hạnh phúc biết bao.

Tật nói lắp của Albert, vốn là một trở ngại lớn, nhưng nhờ có sự tận tình hướng dẫn của vợ và những đứa con gái ngoan ngoãn mà bệnh tình của ông ngày càng được cải thiện. Tháng Giêng năm 1936, vua George V băng hà.

Nguyễn Thanh Hải
(Theo Historia)