Mỹ nhúng tay vào việc lật đổ ông Mubarak?

Một bài báo đăng trên tờ Telegraph ở London của ba tác giả Tim Ross, Matthew Moore và Steven Swinford, mới đây tiết lộ rằng chính phủ Mỹ đã bí mật hậu thuẫn giới lãnh đạo thành phần chống đối chính quyền Mubarak từ vài năm nay để chuẩn bị cho việc thay đổi chế độ, kể cả dàn xếp cho sang Mỹ học hỏi và giúp che giấu để không bị an ninh Ai Cập bắt giữ.

Chính phủ Mỹ bí mật hậu thuẫn các thành phần lãnh đạo đứng sau vụ nổi dậy hiện nay ở Ai Cập, vốn từng chuẩn bị cho việc “thay đổi chế độ” từ ba năm qua, theo các nguồn tin tờ The Daily Telegraph có được. Tòa Ðại Sứ Mỹ ở Cairo giúp một nhân vật tranh đấu trẻ sang New York tham dự một cuộc hội thảo do Mỹ tổ chức, trong khi tìm cách che giấu danh tánh người này để không bị an ninh Ai Cập bắt giữ.

Người biểu tình treo cổ hình nộm của ông Mubarack. (Hình: AFP/Getty Images)

Khi trở về Cairo vào tháng 12 năm 2008, người này cho các nhà ngoại giao Mỹ hay rằng một liên minh của các nhóm chống đối đã soạn ra kế hoạch nhằm lật đổ Tổng Thống Hosni Mubarak và thành lập một chính phủ dân chủ vào năm 2011. Người này đang bị an ninh Ai Cập bắt giữ vì tham dự vào cuộc biểu tình và được tờ The Daily Telegraph giữ kín danh tánh. Cuộc khủng hoảng ở Ai Cập diễn ra tiếp theo sau việc lật đổ chế độ của Tổng Thống Zine al-Abedine Ben Ali tại Tunisia, người bỏ chạy ra khỏi nước sau khi các cuộc nổi dậy khắp nước làm ông phải từ chức.

Các tiết lộ này, được biết từ các công điện ngoại giao mật của Mỹ bị trang WikiLeaks phát tán trước đây, cho thấy giới chức chính phủ Mỹ áp lực chính quyền Ai Cập phải thả các nhà tranh đấu khác bị cảnh sát bắt giữ.

.... Chính phủ Hoa kỳ trước đây từng ủng hộ chế độ Mubarak. Nhưng các công điện bị tiết lộ cho thấy nỗ lực của Mỹ hỗ trợ thành phần tranh đấu đòi dân chủ ở Ai Cập trong khi bên ngoài vẫn ca ngợi ông Mubarak như một đồng minh quan trọng ở Trung Ðông. Trong một công điện ngoại giao mật, gửi đi hôm 30 tháng 12 năm 2008, bà Margaret Scobey, đại sứ Mỹ ở Cairo, cho hay các nhóm đối lập đang chuẩn bị các kế hoạch cho việc “thay đổi chế độ” xảy ra trước ngày có cuộc bầu cử tổng thống, dự trù diễn ra vào tháng 9 năm 2011.

Công điện này, do Ðại Sứ Scobey gửi cho ngoại trưởng Mỹ ở Washington DC, được đánh dấu “mật” và có tựa đề: “April 6 activist on his US visit and regime change in Egypt-Nhà tranh đấu 6 tháng 4 về chuyến viếng thăm Mỹ và thay đổi chế độ tại Ai Cập.” Công điện này cho hay nhà tranh đấu này nói rằng “một số lực lượng đối lập” đồng ý hỗ trợ một kế hoạch chưa viết ra để có sự chuyển đổi sang thể chế dân chủ nghị viện, với một tổng thống có ít quyền hơn và một thủ tướng cùng Quốc Hội có nhiều quyền hạn, trước ngày có cuộc bầu cử tổng thống năm 2011. Nguồn tin này nói với tòa đại sứ rằng kế hoạch được giữ mật đến nỗi “không thể viết xuống.”

Ðại Sứ Scobey nghi ngờ rằng có thật có một âm mưu như thế hay không và liệu có thể thành công hay không. Tuy nhiên, các tài liệu có được cho thấy nhân vật tranh đấu này được các nhà ngoại giao Mỹ tiếp xúc và được nhiều hậu thuẫn cho chiến dịch đòi dân chủ từ các giới chức ở Washington. Tòa đại sứ còn giúp người này sang tham dự một cuộc họp của giới tranh đấu trẻ tại New York, vốn do bộ Ngoại Giao Mỹ tổ chức.

Tòa Ðại Sứ Mỹ khuyến cáo Washington rằng danh tánh người này phải được giữ mật vì ông ta có thể bị sự trừng phạt khi trở về Ai Cập. Người này cho biết từng bị an ninh Ai Cập tra tấn trong ba ngày khi bị bắt vì tham dự một cuộc biểu tình vài năm trước đó.

Các công điện do WikiLeaks đưa ra cho thấy nhân viên tòa Ðại Sứ Mỹ thường xuyên liên lạc với các nhà tranh đấu trong khoảng thời gian 2008 và 2009, coi người này là một trong những nguồn tin đáng tin cậy nhất về tình trạng vi phạm nhân quyền ở Ai Cập.

V.Giang/Nguoiviet (lược dịch)