USA Kịch Bản "Hạ Lãi Suất" Của Tổng Thống Trump: Liệu Kevin Warsh Có Thể Xoay Chuyển Cục Diện?

[Gibbs]

Kevin Warsh: "Cánh Tay Phải" Của Trump Và Tham Vọng Cải Tổ Cục Dự Trữ Liên Bang

Trong guồng quay hối hả của nền kinh tế toàn cầu năm 2026, cái tên Kevin Warsh đang trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý. Được Tổng thống Donald Trump tin tưởng lựa chọn để dẫn dắt Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed), Warsh không chỉ mang theo kỳ vọng về một sự thay đổi nhân sự đơn thuần, mà còn là hiện thân cho ý chí của Nhà Trắng trong việc thúc đẩy một nghị trình nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Tổng thống Trump chưa bao giờ giấu giếm mong muốn thấy lãi suất thấp hơn để kích thích tăng trưởng, thậm chí ông còn nửa đùa nửa thật rằng sẽ "kiện" Warsh nếu vị này không thực hiện cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, cổ nhân có câu: "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Dù Warsh có là "người chọn mặt gửi vàng" của Tổng thống, con đường phía trước của ông vẫn đầy rẫy chông gai khi thực tế kinh tế đang đi ngược lại những tính toán chủ quan.

Bốn "Hòn Đá Tảng" Ngáng Đường Cắt Giảm Lãi Suất

Thông thường, Fed chỉ hạ lãi suất khi lạm phát hạ nhiệt hoặc thị trường lao động suy yếu trầm trọng. Thế nhưng, hiện tại, cả hai điều kiện này đều không hội đủ. Có bốn rào cản lớn đang khiến giấc mơ lãi suất thấp trở nên xa vời. Thứ nhất, bóng ma chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran đã đẩy giá năng lượng lên cao chót vót. Thứ hai, chi tiêu tiêu dùng vẫn duy trì sức bền đáng kinh ngạc, thể hiện qua báo cáo lợi nhuận quý I đầy ấn tượng của các doanh nghiệp. Thứ ba, dù thị trường lao động có phần ảm đạm nhưng đang có dấu hiệu ổn định trở lại thay vì rơi tự do. Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất, Chủ tịch Fed không có quyền sinh quyền sát tuyệt đối; mọi quyết định về lãi suất đều phải dựa trên sự đồng thuận của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) gồm 12 thành viên.

Lạm Phát "Cứng Đầu" Và Cái Giá Của Xung Đột Trung Đông

"Củi quế gạo châu" có lẽ là cụm từ đúng nhất để mô tả tình hình giá cả hiện nay. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2022, đẩy tỷ lệ lạm phát hàng năm lên mức 3,3%, bỏ xa mục tiêu 2% của Fed. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xăng dầu vọt tăng kỷ lục 21,2% trong tháng, khi giá dầu thô thế giới vẫn neo quanh ngưỡng 100 USD/thùng do căng thẳng Mỹ - Iran chưa có hồi kết. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt ngưỡng 4 USD/gallon, trực tiếp đánh vào túi tiền của người dân từ Aurora, Oregon đến tận New York. Dù Jerome Powell và các quan chức Fed đương nhiệm cho rằng lạm phát do chiến tranh chỉ là tạm thời, nhưng chừng nào Trump chưa thể môi giới được một thỏa thuận hòa bình, chừng đó lãi suất vẫn sẽ bị "giam chân" ở mức cao. Thậm chí, Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee còn cảnh báo kịch bản không có đợt cắt giảm nào cho đến tận năm 2027.

Sức Bền Kinh Tế

Bất chấp những bi quan về địa chính trị, nền kinh tế Mỹ vẫn chứng tỏ một sức sống mãnh liệt. Khoảng 84% doanh nghiệp trong nhóm S&P 500 đã báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng của các nhà phân tích trong quý I/2026. Chi tiêu tiêu dùng, vốn là "xương sống" của nền kinh tế, vẫn diễn ra nhộn nhịp bất chấp tâm lý lo ngại của công chúng. Doanh số bán lẻ lõi (loại trừ giá xăng) vẫn tăng trưởng ổn định, cho thấy người dân vẫn chưa sẵn sàng thắt lưng buộc bụng. CEO Brian Moynihan của Bank of America đã nhận định rằng các hoạt động cốt lõi của nền kinh tế vẫn đang tiến về phía trước bất chấp những bất ổn bủa vây. Đây chính là "con dao hai lưỡi" đối với Kevin Warsh: kinh tế quá khỏe mạnh đồng nghĩa với việc không có lý do cấp bách để cắt giảm lãi suất.

Thị Trường Lao Động: Sau Cơn Mưa Trời Lại Sáng?

Thị trường việc làm dưới thời kỳ đầu nhiệm kỳ hai của Trump từng gặp khó khăn do các chính sách thuế quan mới lên tất cả đối tác thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, "sau cơn mưa trời lại sáng", dữ liệu mới nhất cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn nằm trong ngưỡng thấp lịch sử (khoảng 214.000 đơn). Tỷ lệ thất nghiệp quốc gia dù có nhích nhẹ lên 4,3% nhưng vẫn là mức an toàn. Các chuyên gia từ Oxford Economics tin rằng những ngày tồi tệ nhất của thị trường lao động đã ở phía sau và một chu kỳ phục hồi mới có thể đang bắt đầu. Khi người lao động vẫn có việc làm và thu nhập, Fed sẽ không chịu áp lực phải "cứu trợ" nền kinh tế bằng tiền rẻ.

Lời Hứa "Regime Change" Và Tương Lai Của Fed Dưới Thời Warsh

Nếu vượt qua cuộc bỏ phiếu tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào sáng thứ Tư tới, Kevin Warsh sẽ chính thức bắt tay vào thực hiện một cuộc "thay máu" (regime change) tại Fed. Ông dự định giảm số lượng các cuộc họp chính sách hàng năm (hiện là 8 cuộc) và giới thiệu một "khung lạm phát" mới. Warsh cũng nổi tiếng với quan điểm phê phán việc các nhà hoạch định chính sách lên tiếng quá thường xuyên, gây nhiễu loạn thị trường. Ông có thể sẽ bãi bỏ các buổi họp báo sau mỗi cuộc họp – một truyền thống từ thời Ben Bernanke. Tuy nhiên, như chuyên gia Christopher Hodge của Natixis CIB nhận định, Warsh có thể trở thành vị Chủ tịch "ít quyền lực nhất" trong một thời gian dài vì ông khó có thể thuyết phục được các thành viên khác trong ủy ban thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất thần tốc. Trong thế trận "trên đe dưới búa" – một bên là sức ép từ Nhà Trắng, một bên là thực tế lạm phát – Kevin Warsh sẽ cần nhiều hơn là sự ủng hộ của Tổng thống để có thể chèo lái con thuyền kinh tế Mỹ đi đúng hướng.