ENGLAND Vua Anh sang Mỹ dập tắt "lửa" căng thẳng với Trump

[Gibbs]

Những phát ngôn nảy lửa khiến mối quan hệ đồng minh lâu đời nhất thế giới bỗng chốc nguội lạnh. Vào thứ Hai này, Vua Charles III sẽ chính thức đặt chân xuống đất Mỹ trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày. Đây không chỉ là chuyến đi kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ – một sự kiện trớ trêu thay lại diễn ra dưới thời cụ tổ 5 đời của ông là Vua George III – mà còn là một sứ mệnh "chữa cháy" ngoại giao đầy cam go.

Từ "Bản tình ca" đến những lời chỉ trích nảy lửa

Mới tháng 9 năm ngoái, tại bữa tiệc do Vua Charles chiêu đãi, Tổng thống Donald Trump còn dùng những lời lẽ "có cánh" để mô tả mối quan hệ Anh - Mỹ: "Chúng ta như hai nốt nhạc trong một hợp âm, hay hai vần của cùng một bài thơ". Thế nhưng, "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người". Chỉ một thời gian ngắn sau, gió đã đổi chiều.

Ông Trump không ngần ngại gọi Thủ tướng Anh Keir Starmer là "kẻ thất bại" khi London từ chối hỗ trợ quân sự trong cuộc chiến với Iran. Ông thậm chí còn mỉa mai Starmer không có khí chất của Churchill mà chỉ giống như Neville Chamberlain – vị Thủ tướng từng thỏa hiệp với Hitler. Thậm chí, những niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia Anh cũng bị ông Trump gạt đi như những "món đồ chơi". Khi được hỏi về mối quan hệ đặc biệt này, ông Trump chỉ buông thấu một câu lạnh lùng: "Không tốt, chẳng tốt chút nào".

Vua Charles III – "Quân bài tẩy" của Chính phủ Anh

Trong bối cảnh chính trị đầy sóng gió, Chính phủ của Thủ tướng Starmer đã quyết định tung ra "quân bài tẩy" mang tên Quân chủ. Họ hiểu rằng, ông Donald Trump có một niềm đam mê mãnh liệt với sự hào nhoáng của hoàng gia. Trump từng thừa nhận trong cuốn "Nghệ thuật đàm phán" rằng khiếu trình diễn của ông được truyền cảm hứng từ lễ đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II mà ông xem qua TV thuở nhỏ.

Dù nhà vua phải đứng ngoài chính trị, nhưng giới quan sát tin rằng sự hiện diện của ông sẽ tạo ra những "cuộc trò chuyện riêng tư" đầy trọng lượng. "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Những cuộc gặp gỡ thân mật giữa Charles, Camilla và vợ chồng Trump tại Washington được kỳ vọng sẽ làm dịu đi cái đầu nóng của vị Tổng thống tỷ phú. Đặc biệt, Vua Charles đã gửi lời hỏi thăm riêng tư ngay sau vụ nổ súng tại bữa tiệc truyền thông của Trump cuối tuần qua – một cử chỉ tinh tế cho thấy sự quan tâm chân thành vượt lên trên nghi thức.

Sự khác biệt dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng

Tuy nhiên, đằng sau những nụ cười ngoại giao là những hố sâu ngăn cách về quan điểm. Vua Charles là một nhà hoạt động môi trường tận tụy suốt hàng thập kỷ, người tôn thờ năng lượng gió. Ngược lại, Trump lại cực kỳ ghét các trang trại gió, cho rằng chúng làm "cá voi phát điên" và phá hỏng cảnh quan. Trump từng phàn nàn rằng trong những lần gặp trước, vị vua tương lai của nước Anh chỉ nói về "biến đổi khí hậu" – một chủ đề mà ông Trump luôn coi là " Terrible" (Kinh khủng).

Dẫu vậy, mối quan hệ Anh - Mỹ được cho là "vượt lên trên cả ghế Tổng thống". Đó là sự chia sẻ về giá trị, văn hóa và an ninh đã tồn tại qua hai cuộc Thế chiến và Chiến tranh Lạnh. Vua Charles hiểu rằng ông không chỉ đến để gặp Trump, mà đến vì lịch sử chung của hai dân tộc.

Đại tiệc White-Tie và những nỗ lực từ Nhà Trắng

Về phía Nhà Trắng, ông Trump đã đích thân tham gia vào quá trình lên kế hoạch cho bữa tiệc tối thứ Ba. Đệ nhất phu nhân Melania Trump cũng trực tiếp chọn lựa hoa văn gốm sứ và thiết kế thực đơn. Bữa tiệc sẽ được tổ chức theo nghi thức "White-tie" – cấp độ trang trọng cao nhất, cho thấy sự tôn trọng đặc biệt dành cho người đứng đầu nhà nước Anh. Sẽ không có những ngôi sao Hollywood hào nhoáng, thay vào đó là danh sách khách mời gồm các ông trùm tập đoàn lớn.

Ngoài các nghi lễ tại Washington, Nhà vua sẽ có bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội Mỹ, thăm đài tưởng niệm 9/11 tại New York và gặp gỡ cộng đồng bản địa tại Virginia. Mặc dù có những ồn ào xung quanh gia đình hoàng gia (vụ việc của Hoàng tử Andrew), Vua Charles và Hoàng hậu Camilla đã khéo léo chuyển hướng sự chú ý bằng cách gặp gỡ các tổ chức từ thiện hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình.

Một khởi đầu mới?

Khi được hỏi liệu chuyến thăm của Vua Charles có thể hàn gắn mối quan hệ đang rạn nứt hay không, ông Trump đã trả lời đầy tích cực với BBC: "Chắc chắn là có. Tôi biết ông ấy từ nhiều năm nay. Ông ấy là một người đàn ông dũng cảm và vĩ đại".

"Sau cơn mưa trời lại sáng", chuyến đi của Vua Charles III không chỉ là một hành trình kỷ niệm quá khứ, mà còn là nỗ lực kiến tạo một tương lai hòa hợp hơn cho "mối quan hệ đặc biệt" giữa hai bờ Đại Tây Dương. Dù những nốt nhạc hiện tại có phần lạc điệu, nhưng với sự khéo léo của người nghệ sĩ ngoại giao mang vương miện, bản giao hưởng Anh - Mỹ hy vọng sẽ sớm tìm lại được sự đồng quy.