Báo cáo mới xác nhận người dân Mỹ phải gánh thuế quan của Tổng thống Trump

[goodidea]

Theo kênh CNN, báo cáo mới do chi nhánh New York của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố đã xác nhận điều mà các nhà kinh tế từ lâu đã cảnh báo: Gánh nặng thuế quan hầu như do người dân sống tại quốc gia áp thuế đó gánh chịu.


Người dân cân nhắc khi mua sắm tại siêu thị ở Washington, DC. Ảnh: Ngọc Quang – P/V TTXVN tại Mỹ

Theo báo cáo này, trong năm 2025, các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ đã trả gần 90% số thuế nhập khẩu của năm đó. Điều đó hầu như không gây ngạc nhiên vì Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia và Văn phòng Ngân sách Quốc hội gần đây cũng đưa ra kết luận tương tự.

Mặc dù báo cáo này không phân tích chi tiết tỷ lệ giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, nhưng báo cáo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội công bố hôm ngày 11/2 ước tính doanh nghiệp sẽ tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận ở mức nhẹ để bù đắp chi phí bổ sung, đồng thời chuyển phần lớn các khoản thuế (khoảng 70%) sang người tiêu dùng. Còn với các nhà xuất khẩu nước ngoài mà Tổng thống Donald Trump từ lâu khẳng định sẽ gánh chi phí, thì theo ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội, họ chỉ chịu khoảng 5%.

Theo tổ chức thuế Tax Foundation, tính theo số đô la thực tế, thuế quan tương đương mức tăng thuế trung bình 1.000 USD mỗi hộ gia đình trong năm 2025.

Các báo cáo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội và chi nhánh New York của Fed xuất hiện đúng lúc tình trạng mệt mỏi vì thuế quan đang gia tăng mạnh tại Mỹ.

Trong một động thái hiếm hoi phản đối chương trình nghị sự kinh tế chủ chốt của Tổng thống Trump, ngày 11/2, sáu nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã cùng phe Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ đề xuất bãi bỏ thuế quan đối với hàng hóa Canada. Tuy nhiên, các mức thuế này sẽ không bị bãi bỏ, bởi ngay cả khi Thượng viện thông qua, ông Trump cũng sẽ phủ quyết. Dù vậy, phản ứng từ chính các thành viên đảng của ông Trump đã không được Nhà Trắng đón nhận tích cực. Ngay sau cuộc bỏ phiếu, ông Trump cảnh báo sẽ có hậu quả đối với bất kỳ nghị sĩ Cộng hòa nào tại Quốc hội bỏ phiếu chống thuế quan.

Trong khi đó, Tòa án Tối cao dự kiến ra phán quyết về tính hợp pháp của các mức thuế quan trong vài ngày tới, điều có thể làm đảo lộn toàn bộ chương trình nghị sự của ông Trump.

Trong một tuyên bố, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai bảo vệ chương trình thuế quan, cho rằng lạm phát đã hạ nhiệt và lợi nhuận doanh nghiệp tăng lên ngay cả khi mức thuế quan trung bình của Mỹ đã tăng gần gấp bảy lần. Ông nói: “Thực tế là chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Trump gồm cắt giảm thuế, nới lỏng quy định, thuế quan và nguồn cung năng lượng dồi dào đang giúp giảm chi phí và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”.

Tuy nhiên, tất cả những điều đó diễn ra trong bối cảnh người dân Mỹ ngày càng bất bình về chi phí sinh hoạt và ngày càng quy trách nhiệm cho ông Trump và đảng Cộng hòa. Thông điệp tranh cử của ông Trump về việc hạ giá ngay “ngày đầu tiên” đơn giản là chưa trở thành hiện thực.

Trên giấy tờ, nền kinh tế Mỹ vẫn vận hành khá tốt. Điều đó phần lớn nhờ nền kinh tế được đo lường bằng các con số trung bình và tổng hợp.

Một ví dụ là báo cáo việc làm tháng 1 vừa được công bố ngày 11/2. Nhìn tổng thể, báo cáo này tích cực một cách bất ngờ, khi có 130.000 việc làm mới được tạo ra, gần gấp đôi dự báo của các nhà kinh tế. Nhưng nếu xem xét kỹ hơn, gần như toàn bộ mức tăng đều thuộc một lĩnh vực là chăm sóc sức khỏe. Phân tích kỹ hơn nữa, hầu như mọi lĩnh vực khác đều cho thấy xu hướng tăng yếu hoặc sụt giảm. Trên thực tế, trong cả năm 2025, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội chiếm tới 97% tổng số việc làm tăng thêm.

Đây là ví dụ điển hình cho điều mà nhà kinh tế Diane Swonk tại tập đoàn KPMG gọi là những “chiếc ghế một chân” đang chống đỡ toàn bộ nền kinh tế. Có hai “chiếc ghế một chân” nữa gồm: người giàu tăng chi tiêu mua sắm và các tập đoàn công nghệ lớn chi hàng trăm tỷ USD cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

VietBF@sưu tập