Phạm tội bất hiếu vì không hiểu tâm lý “bệnh già”

GiadinhNet - Không hiếm người con đã nổi cơn tam bành, quát tháo cha mẹ già vì sự bất thường của họ, khiến cho “bệnh lẩm cẩm”của bậc sinh thành càng thêm trầm trọng, còn mình thì vô tình mang tội “bất hiếu”.

Con cái cần hiểu tính cách, mục đích việc làm lẩn thẩn của cha mẹ để ứng xử đúng đạo làm con. Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia tâm lý, tâm trí con người khi về già thường có xu hướng quay về giống như đứa trẻ. Họ lẩm cẩm, lẩn thẩn, đôi khi làm những việc mà con cái không thể hiểu nổi. Không hiếm người con đã nổi cơn tam bành, quát tháo cha mẹ già vì sự bất thường của họ, khiến cho “bệnh lẩm cẩm”của bậc sinh thành càng thêm trầm trọng, còn mình thì vô tình mang tội “bất hiếu”.

Nổi cơn tam bành vì bệnh lẩm cẩm của mẹ

Chuyện ghi được ở Trung tâm tư vấn tâm lý An Việt Sơn (Hà Nội). Cụ Mẫn ở Cầu Giấy, Hà Nội, 80 tuổi, tâm trí của cụ mất ổn định, thậm chí không bằng một đứa trẻ. Các con cụ phải nhắc nhở suốt ngày nhưng đâu lại vào đấy.

Cụ mắc bệnh tiết kiệm một cách kỳ cục. Mỗi lần đi vệ sinh, giấy vệ sinh cụ lau đi lau lại và phải 2 – 3 lần cụ mới giật nước một lần. Con trai, con gái, con dâu bảo thế nào cũng không được.

Cụ còn tiết kiệm đến mức suốt ngày đi đến các phòng để tắt đèn. Nhà trong ngõ thiếu ánh sáng nên mỗi khi ở nhà, chị Liên lại bật đèn lên cho sáng phòng. Vậy nhưng cứ vừa bật lên, chưa kịp trở về phòng thì cụ Mẫn đã tắt ngay tắp lự. Đặc biệt là phòng của cụ dường như không bao giờ có ánh sáng, cả ánh sáng tự nhiên cũng như ánh sáng đèn. Ngay kể cả cửa phòng của cụ, con cháu không ai được phép động vào. Trong phòng cụ có cửa sổ nhưng cụ không mở và cũng không cho ai mở.

Phòng của cụ rất hôi, đặc biệt là những khi cụ ốm dài ngày. Bình thường phòng của cụ đã không thoáng khí, cộng thêm mùi cơ thể của người già đầy những tế bào chết, thêm mùi từ quần áo nên các con cụ, từ con gái, con trai đến dâu rể rất sợ phải bước vào phòng mẹ. Vì vậy mà những lần cụ ốm, các con cụ xem việc bước vào phòng mẹ như một cực hình.

Chị Liên, người con dâu cả mặc dù rất sợ mùi của mẹ nhưng chị vẫn vào chăm sóc mẹ bình thường. Thế nhưng cô em chồng, là con gái út, mỗi lần đến chăm mẹ ốm, khi bước vào phòng bao giờ cô cũng đeo khẩu trang và găng tay. Mỗi lần nhìn thấy thế, cụ Mẫn lại nằm quay mặt vào tường khóc thầm.

Trường hợp cụ Nhớ ở Thanh Hóa cũng mắc bệnh lẩm cẩm như vậy. Ngày xưa cụ hay lam hay làm. Đến khi về già lưng cụ còng rạp nhưng cụ vẫn làm. Cụ mắc tật thích quét. Cụ đi từ nhà ra sân và ra cả ngoài vườn để quét. Anh Lâm, con trai cụ sợ hàng xóm cười chê nên đã cấm mẹ không được động đến chổi. Nói nhẹ có, nặng lời có nhưng cụ Nhớ vẫn chứng nào tật nấy. Các con anh cất chổi kỹ đến mấy thì cuối cùng cụ vẫn tìm ra.

Một lần đang bực, thấy mẹ bò cả 2 chân, 2 tay ra sân để quét, anh Lâm giật cái chổi nơi tay mẹ vứt xuống ao. Tưởng xong ai ngờ hôm sau hàng xóm phát hiện cụ Nhớ đang bò lồm cồm quanh bờ ao. Hỏi ra mới biết cụ đang tìm chổi và vỡ lẽ ra nguồn cơn vì sao con trai cụ nổi cơn tam bành.

Muốn mình còn giá trị với con cháu

Theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Yến Nhi (Tổng đài tư vấn tâm lý 1088 – Hà Nội), tâm trí con người khi về già thường có xu hướng quay về giống trẻ, thậm chí không bằng cả đứa trẻ. Họ lẩm cẩm, lẩn thẩn và đôi khi làm những việc mà con cái không thể hiểu nổi.

Con người khi về già thường rơi vào tình trạng mặc cảm về sự mất giá trị của mình. Cách tiết kiệm kỳ cục của cụ Mẫn hay bệnh thích quét nhà của cụ Nhớ, nhìn sâu xa là vì các cụ muốn mình còn giá trị với con cháu. Con cái không hiểu và cho rằng bố mẹ mắc bệnh lẩm cẩm, cố tình làm khó, làm khổ con cháu. Họ không hiểu tâm lý này nên cấm đoán, thậm chí là hỗn hào với các bậc sinh thành. Mà thực tế thì càng cấm, các cụ càng làm ngược lại. Chính vì sự thiếu thấu hiểu này nên con cái sinh ra bức xúc, quát mắng, xúc phạm làm tổn thương cha mẹ.

Cũng theo bà Nhi, việc con cái muốn bố mẹ thay đổi là không tưởng. Cách tốt nhất là hãy hiểu tính cách của cha mẹ, hiểu mục đích việc làm lẩn thẩn của cha mẹ rồi nương theo đó mà có cách ứng xử đúng đạo làm con.

Ví dụ đối với bệnh tiết kiệm của cụ Mẫn, hãy cứ để cho cụ làm. Việc cụ tiết kiệm nước, thích tắt đèn hay những hành vi khác thường khác, tốt nhất đừng phản đối mà giả vờ đồng tình kiểu: “Thế này mẹ tiết kiệm cho chúng con được khối tiền đấy”. Sau đó hãy bằng đường vòng nói khéo cho các cụ hiểu, “Nhưng mẹ ơi, nhờ mẹ dạy dỗ con thành người nên bây giờ con kiếm ra đầy tiền, không biết tiêu vào đâu cho hết đây. Mẹ hãy giúp con tiêu bớt đi…”.

Điều cấm kỵ trong ứng xử với cha mẹ là hỗn hào, càu nhàu khó chịu. Nên đặt mình vào hoàn cảnh của bố mẹ rằng mọi thứ đang vuột khỏi tầm tay họ, để thương bố mẹ nhiều hơn, để có thể nở nụ cười bao dung trước những việc “kỳ cục” mà bố mẹ gây ra cho mình. Con cái nên ứng xử sao để bố mẹ thấy mình vẫn còn giá trị khi thực tế là họ đã không làm được gì nữa.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.

Mạc Vi